Turzyca stopowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Turzyca stopowata
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd wiechlinowce
Rodzina ciborowate
Rodzaj turzyca
Gatunek turzyca stopowata
Nazwa systematyczna
Carex pediformis C.A.Mey.

Turzyca stopowata (Carex pediformis C.A.Mey.) – gatunek byliny z rodziny ciborowatych. Obszar występowania obejmuje środkowo-wschodnią Europę i wschodnią część Azji[3]. W Polsce występuje w Ojcowskim Parku Narodowym, w Dolinie Będkowskiej oraz w Zapustach w Górach Świętokrzyskich[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina trwała, wysokości 30-40 cm, gęstodarniowa.
Łodyga
Wzniesiona, gładka.
Liście
Sinozielone, o szerokości 2 mm i długości ok. połowy łodygi, sztywne.
Kwiaty
3 kłosy. Górny kłos tylko z kwiatami męskimi, pozostałe z żeńskimi. Plewy szydlaste, brunatne z zielonym grzbietem. Pęcherzyki krótsze od plew, 3 mm długości, na trzoneczku. Słupek o 3 znamionach.
Owoce
Orzeszek.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hepikryptofit. Występuje na murawach kserotermicznych z rzędu Festucetalia valesiacae. Kwitnie w maju.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Gatunek zróżnicowany na cztery odmiany[5]:

  • Carex pediformis var. macroura (Meinsh.) Kük. - występuje od europejskiej części Rosji na zachodzie po Chiny na wschodzie oraz w Czechach
  • Carex pediformis var. pediformis - rośnie od wschodniej Europy po rosyjski Daleki Wschód
  • Carex pediformis var. pedunculata Maxim. - występuje na dalekim wschodzie Rosji i w Korei
  • Carex pediformis var. setifolia Kük. - rośnie w Chinach

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin z kategorią CR (krytycznie zagrożony)[6]. Umieszczony także na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) z kategorią E (wymierający - krytycznie zagrożony). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię CR (krytycznie zagrożony)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-09-19] (ang.).
  3. World Checklist of Selected Plant Families [dostęp 2013-09-19]
  4. Bąba W., Biderman A. W. Turzyca stopowata. s. 513-514. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001.
  5. Carex pediformis na eMonocot [dostęp 2013-11-23]
  6. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  7. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.