Tussock

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tussock w pobliżu wulkanu Ngauruhoe

Tussock (ang. tussock grassland) – formacja roślinna zdominowana głównie przez trawy przybierające formę kęp tworząc rozległe i charakterystyczne krajobrazy[1]. Występuje naturalnie w Australii i Nowej Zelandii (głównie na Wyspie Południowej), w także w Argentynie i na Falklandach. Tussock tworzą głównie gatunki traw z takich rodzajów jak Chionochloa, kostrzewa (Festuca), wiechlina (Poa) oraz przedstawiciel ciborowatychturzyca (Carex)[2]. Formacja ta występuje na terenach otwartych, bardzo rzadko jest spotykana na terenach leśnych. Czasami tussock rozwija się na wydmach lub nadmorskich klifach, ale nie tworzą tam rozległych łąk[1].

Specyficzna forma wzrostu dominujących roślin pomaga przetrwać im niekorzystne warunki ekologiczne chroniąc i osłaniając wewnątrz kęp wrażliwe pędy. Ponadto kępy traw potrafią przetrwać pożary lepiej niż drzewa[1].

Historia[edytuj]

Łąki tussock mają bogatą i zróżnicowaną faunę bezkręgowców, które przez miliony lat ewoluowały, przystosowując się do siedlisk łąkowych i na wszystkich wysokościach. Wynika z tego, że tussock jako formacja roślinna pojawiła się dosyć dawno temu[1].

W Nowej Zelandii łąki tussock obejmowały największą powierzchnię na początku XIX wieku. Wcześniej Maorysi wywoływali wiele pożarów, w których spłonęło wiele lasów, dzięki czemu powstały otwarte przestrzenie, idealne dla rozwoju formacji tussock. Później zaczęli osiedlać się Europejczycy, którzy oczyszczali ziemię dla rolnictwa. W tym czasie, łąki prawdopodobnie obejmowały około 31% powierzchni dzisiejszej Nowej Zelandii (około 83,7 tys. km²). W przeszłości rolnicy wypalali duże obszary roślinności tussock i próbowali ją zastąpić przez importowane gatunki traw, aby mogli paść więcej zwierząt. Jednak z czasem postawa wielu ludzi się zmieniła i obecnie murawy są uważane za ceniony i ważny rodzimy ekosystem[1].

Podział roślinności tussock w Nowej Zelandii[edytuj]

Tussock niski[edytuj]

Są to niskie kępy traw – zwykle mniej niż 50 cm wysokości. Rośnie głównie na niższych wysokościach. Te łąki są zdominowane przez takie gatunki jak Poa cita i Festuca novae-zelandiae. Często występuje na skrajach terenów krzewiastych i lasów. W 1840 roku w Nowej Zelandii typ ten stanowił około 44% wszystkich użytków zielonych tego terytorium. Rosły one głównie w suchych regionach – części centralnej i wschodniej Wyspy Północnej, a także na Wyspie Południowej – w jej równinnej części oraz na niższych wysokościach na wschodnich stokach górskich[1].

Tussock wysoki[edytuj]

Składa się z traw dorastających do 1,5 m wysokości. Murawy tussock są zdominowane przez trawy z rodzaju Chionochloa, którego większość gatunków jest endemiczna dla Nowej Zelandii. Są to między innymi takie gatunki jak C. rubra, C. flavescens, C. pallens, C. crassiuscula, C. oreophila, C. australis, C. rigida i C. macra[1].

Tussock w Australii[edytuj]

Tussock w pobliżu Alice Springs w środkowej części Australii

Tussock w Australii jest zdominowany przez rośliny z takich rodzajów jak Astrebla, Austrodanthonia, Austrostipa, Dicanthium, miłka (Eragrostis), wiechlina (Poa), Themeda, sorgo (Sorghum), Heteropogon, Ophiuros, ryż (Oryza) oraz Spinifex. Skład gatunkowy jest bardzo zróżnicowany i jest zależny od położenia geograficznego, rodzaju gleb czy rzeźby terenu. Rozciągają się od obszarów tropikalnych przez półpustynie aż po tereny klimatu umiarkowanego, wliczając cenne obszary pasterskie. Występują głównie w zachodnim Queensland, środkowej części Terytorium Północnego oraz na całym obszarze Australii Południowej. Największy obszar znajduje się w stanie Queensland i obejmuje tereny o powierzchni 268 013 km²[3].

Łąki tussock przyciągają turystów malowniczym krajobrazem. Rozwój ekoturystyki doprowadził do większej świadomości potrzeby zarządzania tymi formacjami roślinnymi, aby umożliwić możliwość łatwego dostępu, ale jednocześnie chronić wartości, które przyciągają turystów. Wartość tych łąk dla społeczności tubylczych został również szerzej doceniony stosunkowo niedawno. Łąki te zapewniają schronienie dla wielu różnych gadów i małych torbaczy w Australii[3].

Tussock w Argentynie[edytuj]

Występuje głównie w południowej Patagonii oraz na Ziemi Ognistej. Zdominowany jest głównie przez gatunek Festuca gracillima. Kępy traw mogą dorastać nawet do 300 cm średnicy. Zasięg występowania tego gatunku się sukcesywnie zmniejsza wskutek wypasu owiec. Ta strata jest problemem, ponieważ zmniejsza również dostępność paszy w zimie, różnorodność biologiczna i stabilność gruntu[4].

Tussock na Falklandach[edytuj]

Tussock jest jedną z dominujących form krajobrazu na Falklandach. Trawy dorastają tutaj nawet do 2 m wysokości. Porastają one teren tworząc swoiste labirynty, które są idealnym schronieniem dla dużej liczby zwierząt. Są to między innymi ptaki z rodzaju Macronectes, pingwin magellański (Spheniscus magellanicus), Phalcoboenus australis, sępnik różowogłowy (Cathartes aura) oraz kaczki i gęsi[5].

Przypisy

  1. a b c d e f g Story: Grasslands / Page 1 – Tussock grasslands (ang.). Te Ara. [dostęp 30 listopada 2015].
  2. Tussock grasslands (ang.). 2015 New Zealand Plant Conservation Network. [dostęp 30 listopada 2015].
  3. a b MVG 19 — Tussock Grasslands (ang.). Australian Government Department of the Environment and Water Resources. [dostęp 30 listopada 2015].
  4. Demography of Grazed Tussock Grass Populations in Patagonia (ang.). Science Direct. [dostęp 30 listopada 2015].
  5. Flora (ang.). Mysterra Magazine. [dostęp 30 listopada 2015].