Twórczość (miesięcznik)
 Budynek, w którym mieści się redakcja „Twórczości” (2019) | |
| Częstotliwość | |
|---|---|
| Państwo | |
| Adres |
00-490 Warszawa |
| Wydawca |
Instytut Książki (od 2010) |
| Tematyka |
literatura |
| Pierwszy numer |
sierpień 1945 |
| Redaktor naczelny | |
| Średni nakład |
1650 egz.[2] |
| Format |
B5 |
| Liczba stron |
176 |
| ISSN | |
| Strona internetowa | |
Twórczość – polski miesięcznik literacki, najstarsze polskie pismo literackie, ukazujące się od sierpnia 1945[3], początkowo w Krakowie, a od 1950 w Warszawie. Profil „Twórczości” obejmuje przede wszystkim publikację współczesnej polskiej poezji i prozy, eseje poświęcone literaturze polskiej i światowej oraz ocenę dzieł literackich.
Historia i redaktorzy
[edytuj | edytuj kod]W latach 1955–1980, kiedy redaktorem naczelnym pisma był Jarosław Iwaszkiewicz, w redakcji pracowali m.in.: Anna Kamieńska, Marta Fik, Julian Stryjkowski, Ziemowit Fedecki, Andrzej Kijowski, Henryk Bereza, Artur Międzyrzecki, Zdzisław Najder, Wojciech Karpiński, Jerzy Lisowski.
Wśród najważniejszych stałych rubryk w historii miesięcznika należy wyróżnić ukazujące się od 1968 „Przeglądy Prasy” przekształcone następnie przez objętego zakazem druku pod nazwiskiem Andrzeja Kijowskiego słynne „Kroniki Dedala”. Ukazywały się one na łamach „Twórczości” do 1984. Także od 1977 do 2005 w „Twórczości” publikował swoje teksty Henryk Bereza; ukazywały się one pod wspólnym tytułem Czytane w maszynopisie[4]. Do najdłużej współpracujących z miesięcznikiem pisarzy polskich należał Tadeusz Różewicz, który na łamach miesięcznika publikował od roku 1946, ogłaszał tu wiersze, poematy, tłumaczenia, opowiadania (np. Śmierć w starych dekoracjach) oraz poematy prozą (m.in. Złowiony). W roku 2017 nakładem wrocławskiego wydawnictwa Warstwy ukazał się tom Tadeusza Różewicza Wiersze i poematy z Twórczości (1946–2005)[5].
W ostatnich latach stałą rubrykę autorską, w każdym roku inną, mieli Tadeusz Komendant, Szymon Wróbel, Michał Mrugalski, Andrzej Nowak, Janusz Drzewucki, Marek Sołtysik i Jerzy Olek.
Redaktorami „Twórczości” są m.in. Zuzanna Liszewska, Łukasz Żurek, Marcin Sendecki, Barbara Rojek, a sekretarzem redakcji Aneta Wiatr. Redakcja miesięcznika mieści się w Warszawie przy ulicy Wiejskiej 16[1].
Redaktorzy naczelni
[edytuj | edytuj kod]Redaktorami naczelnymi „Twórczości” byli kolejno:
- w latach 1945–1949 Kazimierz Wyka (pierwszy numer został formalnie podpisany przez Leona Kruczkowskiego)[6]
- w latach 1950–1954 Adam Ważyk[6]
- w latach 1955–1980 Jarosław Iwaszkiewicz[6]
- w latach 1981–2004 Jerzy Lisowski[7]
- w latach 2004–2020 Bohdan Zadura[8]
- w latach 02.2021–12.2024 Mateusz Werner[9]
- od stycznia 2025 redaktorem naczelnym jest Darek Foks[10][11]
Wydawcy
[edytuj | edytuj kod]Od 1945 do końca marca 2010 wydawany był kolejno przez Spółdzielnię Wydawniczą „Czytelnik”, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Wydawnictwo Współczesne i Bibliotekę Narodową.
Od 1 kwietnia 2010 wydawcą „Twórczości” jest Instytut Książki[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Kontakt. Adres redakcji. Miesięcznik Twórczość. [dostęp 2019-07-14].
- ↑ Pisma kulturalne w Polsce po 1989. Leksykon, Katowice 2010, s. 308.
- ↑ „Twórczość”: Miesięcznik mistrzów i debiutantów [online] [dostęp 2018-02-05].
- ↑ Henryk Bereza, Wypiski z lat 1991–2004, 2006, ISBN 83-922577-4-X.
- ↑ Tadeusz Różewicz, Wiersze i poematy z „Twórczości” (1946-2005), Janusz Drzewucki (red.), Wrocław: Wrocławskie Wydawnictwo Warstwy, 2017, ISBN 978-83-65502-18-6.
- 1 2 3 Janusz Drzewucki o ''Twórczości'' i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza, „TOK FM” [dostęp 2018-02-05] (pol.).
- ↑ Jerzy Lisowski, Trwanie jest już wartością, „„Sycyna” 1995, nr 15/16”.
- ↑ Bohdan Zadura | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2021-02-02] (pol.).
- ↑ Mateusz Werner nowym redaktorem naczelnym „Twórczości” [online], instytutksiazki.pl, 2 lutego 2021 [dostęp 2021-02-02] (pol.).
- ↑ Cztery czasopisma kulturalne mają nowych naczelnych. Ogłoszono wyniki konkursu. wyborcza.pl, 2024-11-27. [dostęp 2024-12-11].
- ↑ Miesięcznik Twórczość » O redakcji [online] [dostęp 2025-03-04].
- ↑ Czasopisma patronackie w Instytucie Książki. 2010-04-06. [dostęp 2010-04-21]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Hasło „Twórczość”, w: Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny, red. A. Hutnikiewicz, A. Lam, Warszawa 2003.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- O czasopiśmie „Twórczość” na stronach Instytutu Książki