Twarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy anatomii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Twarz (łac. facies) – przednia część głowy niektórych zwierząt.

Muchówki[edytuj | edytuj kod]

U muchówek twarz obejmuje obszar głowy od nasad czułków na górze po krawędź otworu gębowego na dole. Po bokach jej granicę stanowią listewki twarzowe lub szew łukowaty, który zwykle schodzi znacznie w dół. Zwykle twarz kieruje się prosto ku otworowi gębowemu, jednak może być również wyciągnięta w przód lub w dół tworząc ryjek[1].

Ssaki[edytuj | edytuj kod]

U ssaków głowę dzieli się na okolice twarzy i okolice czaszki. W skład twarzy wchodzą: okolice oczodołowe, okolice powiek górnych, okolice powiek dolnych, okolice podoczodołowe, okolice żwaczowe, okolice policzkowe, okolica nosowa, okolice stawów skroniowo-żuchwowych, okolica wargowa górna, okolica wargowa dolna, okolica bródkowa, okolica międzyżuchwowa, okolica szczękowa, okolice jarzmowe, okolice podgnykowe i okolica żuchwowa[2].

Rusztowanie dla twarzy stanowi twarzoczaszka. Na jej kościach zaczepiają się mięśnie wyrazowe twarzy zwane też mimicznymi. W ich obrębie wyróżnia się trzy zespoły topograficzno-funkcjonalne:

  • mięśnie warg, policzków i nosa
  • mięśnie zewnątrzoczodołowe
  • mięśnie małżowiny usznej

Oprócz mięśni mimicznych na twarzoczaszce znajdują się też przyczepy mięśni żuciowych[2].

W anatomii człowieka w skład twarzy włącza się również czoło[3], jednak w anatomii ssaków okolica czołowa należy okolic czaszki. Kość czołowa wchodzi w skład mózgoczaszki[2].

 Osobny artykuł: Twarz człowieka.

Twarz w komunikacji[edytuj | edytuj kod]

U wielu ssaków twarz odgrywa istotną rolę w komunikacji niewerbalnej i identyfikacji osobników. W mózgu naczelnych (w tym ludzi) oraz owiec wykryto specjalne struktury odpowiedzialne za przetwarzanie informacji dotyczących twarzy[4].

Już od pierwszych chwil życia zwierzęta te wykazują szczególne zainteresowanie twarzami osobników ich gatunku. Taką preferencję wykryto u noworodków ludzi, szympansów, gibonów ungko, lapunderów i trzymiesięcznych jagniąt. Zdolność rozróżniania twarzy od innych bodźców udokumentowano u ludzi, szympansów, rezusów, lapunderów, makaków japońskich, gibonów i kapucynek czarnobiałych[4].

Za podłoże mechanizmu rozpoznawania twarzy przyjmuje się wczesne doświadczenie osobnika, który za wzorzec przyjmuje twarze opiekunów. Wykazano, że sześciomiesięczne niemowlęta ludzi rozpoznają twarze zarówno ludzi jak i innych naczelnych (przy czym w innych badaniach wykazano, że już w trzecim miesiącu życia istnieje preferencja w stosunku do twarzy ludzkich), natomiast u dziewięciomiesięcznych umiejętność odróżniania twarzy innych naczelnych zanika. Podobnie u owiec: samce wychowywane wśród kóz preferują potem samice kóz. Analogiczne wyniki uzyskano u szympansów i makaków japońskich[4].

Przypisy

  1. Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 1 – wstępny. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1957, s. 26.
  2. 2,0 2,1 2,2 Kazimierz Krysiak, Henryk Kobryń, Franciszek Kobryńczuk: Anatomia zwierząt. T. 1. Aparat ruchowy. Wydawnictwo naukowe PWN, 2013.
  3. Peter M. Prendergast: Anatomy of Face and Neck. W: Cosmetic Surgery: Art and Techniques. Melvin A. Shiffman, Alberto Di Giuseppe (red.). Springer, 2007, s. 29-45.
  4. 4,0 4,1 4,2 Małgorzata Majcher: Podobieństwa i różnice w mechanizmie rozpoznawania twarzy u ludzi i innych naczelnych. W: Zachowanie się zwierząt. Przegląd wybranych zagadnień z zakresu psychologii porównawczej. VizjaPress, 2007, s. 166-176.