Tygrys (wiersz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Odbitka strony z Songs of Experience sporządzona przez William Blake’a ok. 1795 roku (w zbiorach British Museum)

Tygrys (ang. „The Tyger”) – wiersz Williama Blake’a opublikowany po raz pierwszy w 1794 roku w zbiorze zatytułowanym „Pieśni doświadczenia”. Jest to jeden z najczęściej przedrukowywanych wierszy anglojęzycznych wszystkich czasów[1].

Treść[edytuj | edytuj kod]

Wiersz jest rozbudowaną apostrofą do tytułowego tygrysa, stanowiącego uosobienie zła, które zarazem przeraża i fascynuje człowieka. Wiersz dotyka problemu teodycei, czyli pytania o niezrozumiałe pochodzenie zła wobec wszechmocy i nieskończonej dobroci Boga. Kluczowe jest sformułowanie Did He who made the Lamb make thee? (Czy Ten, kto stworzył Baranka, stworzył i ciebie?)[2].

Forma[edytuj | edytuj kod]

Utwór jest napisany trocheicznym czterostopowcem, ułożonym w strofy czterowersowe, rymowane parzyście aabb. Ważną rolę odgrywa dobitna aliteracja:

Tyger! Tyger! burning bright
In the forests of the night,
What immortal hand or eye
Could frame thy fearful symmetry?

Polskie przekłady[edytuj | edytuj kod]

Tygrys Blake’a należy do najczęściej tłumaczonych wierszy. Na język polski przekładali go między innymi Jerzy Pietrkiewicz i Stanisław Barańczak, jak też Maciej Froński, Krzysztof Puławski i Jolanta Kozak.

Nawiązania[edytuj | edytuj kod]

  • Wiersz dwukrotnie cytowano w odcinku 42. serialu Batman z 1992 r. Jego tytuł to Tyger, Tyger.
  • Wiersz ten był też głównym wątkiem serialu Mentalista (ang. The Mentalist). Posługiwał się nim seryjny morderca o pseudonimie Red John.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zobacz wstęp tłumacza [w:]; Od Chaucera do Larkina. 400 nieśmiertelnych wierszy 125 poetów anglojęzycznych z 8 stuleci. Antologia w wyborze, przekładzie i opracowaniu Stanisława Barańczaka, Kraków 1993.
  2. Porównaj: Przemysław Mroczkowski, Historia literatury angielskiej. Zarys, Wrocław 1981, s. 371.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Małgorzata Stępnik, Paradoksy imaginacji. Williama Blake’a metaforyka przestrzeni, Estetyka i Krytyka 33 (2/2014), s.73-94.