Tympanon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy terminu architektonicznego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Neoklasyczny tympanon Teatru Wielkiego we Lwowie
Romański tympanon portalu katedry w hiszpańskim Burgos (XIII w.)

Tympanon (lub tympan) (gr. τύμπανον – bęben, łac. tȳmpănŭm), naczółek – detal architektoniczny w budownictwie monumentalnym.

W architekturze klasycznej terminem tym określano wewnętrzne trójkątne pole pomiędzy gzymsami frontonu, gładkie lub wypełnione rzeźbą, stanowiące charakterystyczny element monumentalnych budowli Grecji i Rzymu. W reprezentacyjnej budowli antycznej trójkątny szczyt zwykle zamykał przestrzeń dachową od strony licowej (przedniej) i tylnej. Element ten występuje także w monumentalnych budynkach nowożytnych kształtowanych pod wpływem architektury antycznej (klasycyzm i eklektyzm historyczny).

W architekturze romańskiej i gotyckiej termin ten określa półkoliste lub ostrołukowe pole nad drzwiami, wypełniające przestrzeń między nadprożem a łukiem (archiwoltą) portalu, u dołu zamknięte poziomo, u góry obramione łukowo, wypełnione rzeźbą lub płaskorzeźbą.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]