Użytki ekologiczne w Krakowie

W Krakowie ustanowiono 22 użytki ekologiczne, z czego 21 położonych jest w całości na terenie miasta, a 1 w Krakowie i w sąsiedniej gminie Zabierzów (Uroczysko w Rząsce). Uroczysko w Rząsce jest jednocześnie najstarszym (z 2001 roku) użytkiem ekologicznym w Krakowie. Najmłodszymi natomiast są Łąki na Klinach (z 2021 roku), Kamieniołom Libana (z 2022 roku), Słona Woda (z 2023 roku), Łąki nad Rudawą (z 2024 roku). Zakrzówek- enklawa wschodnia (z 2024 roku), Gryziel (z 2025 roku) oraz Las łęgowy na Zwierzyńcu im. Kazimierza Walasza (z 2025 roku). Największą powierzchnię (wśród w całości położonych w Krakowie) zajmuje użytek ekologiczny Łąki Nowohuckie (57,17 ha), a najmniejszą – Staw w Rajsku (0,39 ha)^[1]. Ochronie podlegają najczęściej niewielkie zbiorniki wodne i zbiorowiska łąkowe. Najwięcej użytków ekologicznych wyznaczono w dzielnicy VIII Dębniki.

Istniejące użytki ekologiczne w Krakowie

Nazwa	Numer INSPIRE w CRFOP	Rok utworzenia	Powierzchnia w ha	Cel ochrony	Dzielnica
Uroczysko w Rząsce	PL.ZIPOP.1393.UE.1206162.27	2001	59,10	ochrona fiołka bagiennego, las łęgowy, zbiorniki wodne	VI Bronowice
Łąki Nowohuckie	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.29	2003	57,17	łąki podmokłe	XVIII Nowa Huta
Staw przy Kaczeńcowej	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.32	2007	0,82	zbiornik wodny	XVI Bieńczyce
Rozlewisko potoku Rzewnego	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.31	2007	2,77	rozlewisko potoku	IX Łagiewniki-Borek Fałęcki
Dolina Prądnika	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.33	2008	14,145	meandrujące koryto rzeki	IV Prądnik Biały
Uroczysko Kowadza	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.34	2008	1,82	murawy kserotermiczne	VIII Dębniki
Staw Dąbski	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.36	2010	2,53	zbiornik wodny	II Grzegórzki
Las w Witkowicach	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.37	2010	15,07	las grądowy	IV Prądnik Biały
Rybitwy	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.39	2012	0,64	kompleks oczek wodnych	XIII Podgórze
Staw w Rajsku	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.40	2012	0,39	zbiornik wodny	X Swoszowice
Staw Królówka	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.41	2013	0,85	zbiornik wodny	VIII Dębniki
Staw przy Cegielni	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.42	2014	0,88	zbiornik wodny	XIII Podgórze
Dąbrowa	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.45	2018	14,97	łąki trzęślicowe	VIII Dębniki
Dolina Potoku Olszanickiego-Łąki Olszanickie	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.46	2018	5,64	łąki i las łęgowy	VII Zwierzyniec, Olszanica
Zakrzówek	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.47	2018	17,50	łąki	VIII Dębniki, Zakrzówek
Łąki na Klinach	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.48	2021	5,82	łąki	X Swoszowice
Kamieniołom Libana	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.50	2022	14,82	dawny kamieniołom	XIII Podgórze
Słona Woda	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.52	2023	13,53	szuwary, murawy napiaskowe, las	XI Podgórze Duchackie/XII Bieżanów-Prokocim
Łąki nad Rudawą	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.55	2024	4,84	ekosystem doliny rzecznej	VII Zwierzyniec, Wola Justowska
Zakrzówek - enklawa wschodnia	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.56	2024	1,4063		VIII Dębniki, Zakrzówek
Gryziel	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.57	2025	1,003	murawy kserotermiczne	XIII Podgórze
Las łęgowy na Zwierzyńcu im. Kazimierza Walasza	PL.ZIPOP.1393.UE.1261011.59	2025	53,65	las łęgowy	VII Zwierzyniec

Proponowane użytki ekologiczne w Krakowie

Lokalizacja proponowanych użytków ekologicznych w Krakowie

Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie proponował w 2020 roku utworzyć 7 nowych użytków ekologicznych. Najwięcej z nich planowanych było do wyznaczenia w dzielnicy VIII Dębniki^[2].

Nazwa	Powierzchnia w ha	Cel ochrony	Dzielnica
Murawy kserotermiczne Bielany	1,58	murawy kserotermiczne	VII Zwierzyniec, Bielany
Murawy kserotermiczne Bogucianka	0,90	murawy kserotermiczne	VIII Dębniki, Tyniec
Kamieniołom Bogucianka	2,23	dawny kamieniołom	VIII Dębniki, Tyniec
Wzgórze Wielkanoc	1,08	murawy kserotermiczne, dawny kamieniołom	VIII Dębniki, Tyniec
Kamieniołom Libana	10	dawny kamieniołom	XIII Podgórze
Piaski Wielkie	16,93	las i murawy napiaskowe	XI Podgórze Duchackie
Starorzecze w Mogile	2,74	starorzecze	XVIII Nowa Huta

Przypisy

↑ Miasto Kraków: Użytki ekologiczne. 2025-05-23. [dostęp 2025-10-09]. (pol.).
↑ Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie: Po co tworzyć użytki ekologiczne? Nowe propozycje lokalizacji. [dostęp 2022-02-20]. (pol.).

[użytki-1] Miasto Kraków: Użytki ekologiczne. 2025-05-23. [dostęp 2025-10-09]. (pol.).

[zzm-2] Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie: Po co tworzyć użytki ekologiczne? Nowe propozycje lokalizacji. [dostęp 2022-02-20]. (pol.).

[1]

[2]

Parki krajobrazowe	Bielańsko-Tyniecki Dłubniański (otulina) Dolinki Krakowskie Tenczyński
Obszary Natura 2000	Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy Łąki Nowohuckie Skawiński obszar łąkowy
Rezerwaty przyrody	Bielańskie Skałki Bonarka Panieńskie Skały Skałki Przegorzalskie Skołczanka
Użytki ekologiczne	Dąbrowa Dolina Potoku Olszanickiego-Łąki Olszanickie Dolina Prądnika Gryziel Kamieniołom Liban Las łęgowy na Zwierzyńcu im. Kazimierza Walasza Las w Witkowicach Łąki na Klinach Łąki nad Rudawą Łąki Nowohuckie Rozlewisko potoku Rzewnego Rybitwy Słona Woda Staw Dąbski Staw Królówka Staw przy Cegielni Staw przy Kaczeńcowej Staw w Rajsku Uroczysko Kowadza Uroczysko w Rząsce Zakrzówek Zakrzówek- enklawa wschodnia
Pomniki przyrody	Dąb Jagielloński Źródło Świętojańskie