USS Shark (SS-8)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
USS Shark (SS-8)
USS „Shark” i „Porpoise” ok. 1905 r.
USS „Shark” i „Porpoise” ok. 1905 r.
Klasa okręt podwodny
Typ A
Historia
Stocznia Crescent Shipyard, Elizabeth
Położenie stępki 11 stycznia 1901
Wodowanie 19 października 1901
 US Navy
Wejście do służby 19 września 1903
Wycofanie ze służby 16 stycznia 1922
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

107 ton
123 t
Długość 19,5 m
Szerokość 3,6 m
Zanurzenie 3,2 m
Rodzaj kadłuba jednokadłubowy
Materiał kadłuba brąz manganowy
Napęd
1 silnik benzynowy o mocy 160 KM
1 silnik elektryczny o mocy 70 KM
1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

8 węzłów
7 w.
Zasięg powierzchnia: 184 Mm przy 8 w.
zanurzenie: 21 Mm przy 4 w.
Uzbrojenie
5 torped
Wyrzutnie torpedowe 1 x 450 mm (18")
Załoga 7

USS Shark (SS-8)amerykański okręt podwodny z początku XX wieku i okresu I wojny światowej, siódma zamówiona jednostka typu A. Została zwodowana 19 października 1901 roku w Crescent Shipyard w Elizabeth i przyjęta w skład US Navy 19 września 1903 roku. W listopadzie 1911 roku nazwę okrętu zmieniono na oznaczenie literowo-numeryczne A-7. Okręt skreślono z listy floty 16 stycznia 1922 roku.

Projekt i dane taktyczno–techniczne[edytuj]

USS „Shark”, zaprojektowany przez inż. Johna Hollanda, stanowił rozwinięcie jego poprzedniego projektu Holland VI – pierwszego okrętu podwodnego zakupionego przez US Navy[1][2]. Oprócz większych wymiarów i wyporności, na śródokręcie przeniesiono zbiorniki balastowe w celu poprawy manewrowości[1]. „Shark”, podobnie jak wszystkie okręty typu A, był jednostką pół-eksperymentalną (m.in. testowano na nim różne rodzaje kiosków i peryskopy)[3].

„Shark” był małym, jednokadłubowym okrętem podwodnym. Długość całkowita wykonanej ze brązu manganowego jednostki wynosiła 19,5 metra, szerokość 3,6 metra i zanurzenie 3,2 metra[1][2][4]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 107 ton, a w zanurzeniu 123 tony[1][2][4]. Okręt napędzany był na powierzchni przez 4-cylindrowy silnik benzynowy Otto o mocy 160 koni mechanicznych (KM)[1][2][5]. Napęd podwodny zapewniał silnik elektryczny prądu stałego o mocy 70 KM[5][6][a]. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 8 węzłów na powierzchni i 7 węzłów w zanurzeniu[1][2][5]. Zasięg wynosił 184 Mm przy prędkości 8 węzłów w położeniu nawodnym oraz 21 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[1]. Energia elektryczna magazynowana była w akumulatorach kwasowo-ołowiowych o zmiennym napięciu od 70 do 160 V, które zapewniały 2 godziny podwodnego pływania przy pełnym obciążeniu[2][7].

Okręt wyposażony był w dziobową wyrzutnię torped kalibru 450 mm (18")[b], z łącznym zapasem pięciu torped[1][2]. Załoga okrętu składała się jednego oficera oraz sześciu podoficerów i marynarzy[1][2][7].

Budowa i przebieg służby[edytuj]

USS „Shark” (Submarine Torpedo Boat No. 8) zbudowany został w Crescent Shipyard w Elizabeth[2][9][10]. Stępkę okrętu położono 11 stycznia 1901 roku[9], został zwodowany 19 października 1901 roku[1][2], a do służby przyjęto go 19 września 1903 roku[9].

Pierwszym dowódcą jednostki został por. mar. Charles P. Nelson. Przez pierwsze 3,5 roku okręt stacjonował w Centrum Uzbrojenia Torpedowego w Newport, gdzie brał udział w badaniach nad zastosowaniem uzbrojenia torpedowego, szkoleniu i eksperymentach[11]. W marcu 1907 roku został wcielony do 1. Flotylli Torpedowej, a następnie był używany w Akademii Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w Annapolis. 21 kwietnia 1908 roku „Shark” został wycofany ze służby, a następnie po częściowym demontażu wraz z bliźniaczym „Porpoise” na pokładzie węglowca USS „Caesar” rozpoczął podróż na Filipiny[11]. 14 sierpnia 1908 roku w Cavite okręt ponownie przyjęto do służby w 1. Dywizjonie Okrętów Podwodnych we Flocie Azjatyckiej[1][c]. 17 listopada 1911 roku nazwę okrętu zmieniono na oznaczenie literowo-numeryczne A-7. W okresie I wojny światowej, pod dowództwem por. mar. Arnolda Marcusa, okręt patrolował wejście do Zatoki Manilskiej i eskortował lokalne konwoje[11]. W dniu 24 lipca 1917 roku w trakcie patrolu w Zatoce Manilskiej na okręcie zapaliły się opary benzyny i doszło do pożaru. Dowódca wydał załodze rozkaz opuszczenia okrętu, a sam próbował ocalić jednostkę osadzając ją na mieliźnie. Wszyscy poparzeni członkowie załogi zmarli w kilka dni po wypadku, a na cześć bohaterskiego dowódcy został nazwany zwodowany w 1919 roku niszczyciel USS „Marcus”.

12 grudnia 1919 roku w Cavite A-7 został wycofany ze służby i przeznaczony na okręt-cel. 17 lipca 1920 roku okręt otrzymał numer identyfikacyjny SS-8[2][9]. Z listy floty został skreślony 16 stycznia 1922 roku[2][3][9].

Uwagi

  1. Opracowania znacznie różnią się wartościami mocy silnika elektrycznego: Paul E. Fontenoy podaje 160 KM[1], zaś Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921 - 150 KM[2].
  2. Amerykańskie torpedy 18-calowe miały faktyczny kaliber 17,72 cala (450 mm)[8].
  3. Załogi obu okrętów mieszkały na pokładzie kanonierki USS „Elcano”.

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 152.
  2. a b c d e f g h i j k l m Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 127.
  3. a b Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 153.
  4. a b J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 584.
  5. a b c Robert Hutchinson: Jane’s Submarines: War Beneath the Waves from 1776 to the Present Day. Londyn: 2001, s. 25.
  6. Jim Christley, Peter Bull: US submarines, 1900-35. Oxford: 2011, s. 10.
  7. a b Jim Christley, Peter Bull: US submarines, 1900-35. Oxford: 2011, s. 11.
  8. Tony DiGiulian: Torpedoes of the United States of America (ang.). www.navweaps.com. [dostęp 2016-11-24].
  9. a b c d e Robert Hutchinson: Jane’s Submarines: War Beneath the Waves from 1776 to the Present Day. Londyn: 2001, s. 27.
  10. John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 151.
  11. a b c Jim Christley, Peter Bull: US submarines, 1900-35. Oxford: 2011, s. 13.

Bibliografia[edytuj]