Ubuntu
- To hasło jest o dystrybucji Linuksa. Zobacz też inne znaczenia słowa Ubuntu.
|
||
| Rodzina systemów operacyjnych GNU/Linux | ||
Logo systemu |
||
Interfejs użytkownika |
||
| Producent | Canonical Ltd. / Ubuntu Foundation | |
| Architektura | x86, AMD64, PowerPC, UltraSPARC[a],Smartfon[1],Telewizor LCD[2] | |
| Pierwsze wydanie | 4.10 Warty Warthog 20 października 2004 |
|
| Aktualna wersja | 17.10 Artful Aardvark (19 października 2017) |
|
| Jądro | monolityczne | |
| Środowisko pracy | GNOME (do wersji 10.10 i od wersji 17.10), Unity (od wersji 11.04 i 10.10 Netbook Edition do wersji 17.04) |
|
| Licencja | GNU GPL | |
| Typ pakietów | deb | |
| Wersja Live | ||
| Ubuntu w serwisie distrowatch.com | ||
| Strona internetowa | ||
Ubuntu – kompletna dystrybucja systemu operacyjnego GNU/Linux, przeznaczona głównie do zastosowań biurowych i domowych (ang. desktop). Powstała również wersja serwerowa oraz na netbooki. Rozwój tej ostatniej zakończył się w 2011 roku, gdyż zdecydowano o połączeniu wydań dla komputerów biurowych i domowych z wersją dla netbooków, jednocześnie dodając nową powłokę graficzną – Unity – będącą nakładką na popularnego GNOME.
Ubuntu opiera się na dystrybucji Debian (w wersji Sid) i jest rozwijane na serwisie Launchpad. Projekt sponsorowany jest przez przedsiębiorstwo Marka Shuttlewortha Canonical Ltd. oraz Ubuntu Foundation. Według sondaży online w 2012 Ubuntu był najpopularniejszą dystrybucją Linuksa na komputerach osobistych. Jednak Ubuntu jest również popularne na serwerach i w chmurze. Ubuntu wydawane jest w regularnych, sześciomiesięcznych odstępach czasowych.
Słowo ubuntu pochodzi z języków plemion Zulu i Xhosa zamieszkujących południową Afrykę i oznacza „człowieczeństwo wobec innych”. Głównym celem dystrybucji jest dostarczenie użytkownikom domowym kompletnego, otwartego systemu, który będzie łatwy w obsłudze oraz jednocześnie stabilny, niezawodny i nowoczesny.
Oprócz Ubuntu korzystającego ze środowiska GNOME z nakładką Unity istnieje kilka wariantów innych dystrybucji, które różnią się wykorzystywanym środowiskiem graficznym oraz podstawowym zestawem pakietów. Do najpopularniejszych z nich należą Kubuntu (korzysta ze środowiska KDE), Xubuntu (korzysta ze środowiska Xfce). Istnieją także: Lubuntu (środowisko LXDE) i Fluxbuntu (Fluxbox). Xubuntu, Lubuntu i Fluxbuntu to lżejsze pod względem zużycia zasobów sprzętowych alternatywy dla Ubuntu i Kubuntu.
Spis treści
Historia[edytuj | edytuj kod]
Pierwotna nazwa projektu Ubuntu to no-name-yet.com[3].
Pierwsze wydanie Ubuntu ukazało się 20 października 2004 jako tymczasowa odmiana dystrybucji Debian GNU/Linux. Jej początkowym celem było stworzenie własnego, sześciomiesięcznego cyklu wydawniczego. Projekt stopniowo ewoluował i uniezależniał się. W przeciwieństwie do innych dystrybucji opartych na Debianie, Ubuntu pozostało jednak wierne jego filozofii, która zakłada wykorzystanie wyłącznie wolnego oprogramowania. Dwie kolejne wersje, 5.04 „Hoary Hedgehog” (7 kwietnia 2005) i 5.10 „Breezy Badger” (13 października 2005), przyniosły systemowi sukces, jakiego nie spodziewali się sami jego autorzy, wyprzedzając popularnością m.in. Debiana, Fedorę i SuSE. Ponieważ interfejs Unity różni się od interfejsu GNOME, Canonical postanowił pozostawić do niego dostęp, jednak został on domyślnie usunięty w wersji 11.10. Canonical w 2014 roku zapowiedziało wejście na rynek smartfonów i tabletów. Mark Shuttleworth ogłosił plan, zgodnie z którym do końca 2015 roku Ubuntu miało posiadać 200 milionów użytkowników desktopów[4]. 7 kwietnia 2017 roku na swoim koncie Google+ Mark Shuttleworth ogłosił porzucenie prac nad Ubuntu Touch, serwerem Mir i środowiskiem Unity oraz ustanowienie środowiska GNOME 3 jako domyślne od wersji Ubuntu 18.04 LTS[5], która zostanie wydana w 2018 roku. Najnowsza wersja Ubuntu oznaczona numerem 17.10(Artful Aardvark) nie będzie posiadała już środowiska Unity. Zostanie ono porzucone na rzecz środowiska GNOME.
Cechy dystrybucji[edytuj | edytuj kod]
- Ustawienia domyślne i wykrywanie sprzętu – instalacja i konfiguracja sprzętu odbywa się bez konieczności podejmowania działań ze strony użytkownika.
- Uproszczona administracja – uzyskana dzięki graficznym konfiguratorom, systemowi zarządzania oprogramowaniem apt-get oraz szerokiemu wykorzystaniu mechanizmu sudo (podobnie jak ma to miejsce w Mac OS X).
- Ubuntu domyślnie jest oparte na środowisku graficznym GNOME, natomiast od 11.04 oraz 10.10 Netbook Edition – dodatkowo powłoce Unity.
- Wsparcie dla osób niepełnosprawnych, internacjonalizacja (tłumaczenie) wszystkich komponentów dystrybucji.
- Centrum Oprogramowania Ubuntu – aplikacja domyślnie instalowana w systemie służąca do prostej instalacji programów.
- Wsparcie techniczne – Canonical za odpowiednią opłatą zapewnia 18-miesięczny okres wsparcia dla każdego z wydań (wydania LTS – ang. Long Time Support – wsparcie długoterminowe do 5 lat wsparcia dla poprawek bezpieczeństwa dla serwerów oraz dla instalacji biurowych).
Oprogramowanie[edytuj | edytuj kod]
W skład wydania Ubuntu 13.04 (Raring Ringtail) wchodzą m.in. następujące programy oraz zestawy programów:
- Bash 4.2;
- GRUB 2.00 – bootloader;
- MySQL 5.5.29;
- Perl 5.14.2;
- PHP 5.4.9;
- Python 2.7.4;
- Qt 4.8.4;
- Gtk+ 3.6.4;
- Nautilus 3.6.3 – przeglądarka plików;
- OpenJDK 7u21 – otwarte środowisko Java;
- Samba 3.6.9;
- Centrum oprogramowania Ubuntu – aplikacja pozwalająca na łatwą instalację i zarządzanie oprogramowaniem;
- Empathy – program służący do komunikacji ze znajomymi w oparciu o popularne protokoły, między innymi Gadu-Gadu, Google Talk, Jabber;
- GNOME – środowisko graficzne;
- Unity – nakładka na środowisko graficzne GNOME;
- GCC 4.7.3 – zestaw kompilatorów;
- Gwibber – klient serwisów mikroblogowych i społecznościowych, między innymi Facebook, Identi.ca, Twitter;
- Linux 3.8 – jądro systemu;
- Firefox 20.0 – przeglądarka internetowa;
- Thunderbird 17.0.5 – program pocztowy;
- LibreOffice 4.0.2 – darmowy pakiet biurowy;
- Rhythmbox – program pozwalający na katalogowanie, pobieranie (np. za pomocą Ubuntu One Music Store) i odtwarzanie zbiorów muzycznych;
- Shotwell – aplikacja służąca do katalogowania i edycji zdjęć, która zastąpiła program F-Spot;
- Simple Scan – proste narzędzie do skanowania dokumentów;
- Totem – odtwarzacz filmów;
- Transmission – klient sieci BitTorrent;
- X.org 1.13.3 – system wyświetlania grafiki.
Komponenty[edytuj | edytuj kod]
Oprogramowanie wchodzące w skład Ubuntu zostało podzielone na cztery sekcje zwane komponentami. Celem takiego podziału jest oddzielenie od siebie aplikacji różniących się poziomem wsparcia ze strony Ubuntu oraz sposobem licencjonowania.
| wolne oprogramowanie | niewolne oprogramowanie | |
|---|---|---|
| wspierane | main | restricted |
| niewspierane | universe | multiverse |
- Sekcja main to tylko te aplikacje, które spełniają wymagania licencyjne Ubuntu i są wspierane przez zespół projektu. Z założenia ma zawierać oprogramowanie najważniejsze z punktu widzenia użytkownika. Aplikacje wchodzące w skład tej sekcji posiadają pełne wsparcie ze strony Canonical.
- Sekcja restricted zawiera oprogramowanie niezbędne lub istotne dla pracy lub funkcjonalności systemu, lecz opublikowane na licencji niezgodnej z wymogami Ubuntu. Są to np. sterowniki kart graficznych.
- Sekcja universe obejmuje szeroki obszar oprogramowania, które posiada przyjazną licencję, lecz nie jest wspierane przez główny zespół Ubuntu. Wydzielenie tej sekcji wynika z tego, że Canonical Ltd. nie jest w stanie zapewnić pełnego wsparcia technicznego dla wszystkich programów. Pakiety znajdujące się w tej sekcji tworzone są przez podmioty niezależne od głównego zespołu Ubuntu.
- Sekcja multiverse zawiera oprogramowanie na licencji niezgodnej z wymogami Ubuntu i nie wspierane przez zespół Ubuntu.
Poza oficjalnymi sekcjami istnieje także sekcja backports, która zawiera wybrane pakiety z nowszych wersji dystrybucji.
Społeczność[edytuj | edytuj kod]
Społeczność Ubuntu skupia się m.in. na forach, grupach dyskusyjnych oraz sieci IRC.
Wszystkie oficjalne kanały sieci IRC Ubuntu znajdują się na serwerach sieci Freenode. Do największych należą kanały pomocy #ubuntu i #kubuntu. Prowadzone są również dyskusje dotyczące rozwoju dystrybucji i jej przyszłego kształtu (#ubuntu-devel, #ubuntu-meeting), użytkownicy chcący zgłosić błędy, mogą zrobić to na #ubuntu-bugs. Istnieje także kilkadziesiąt mniejszych kanałów, zazwyczaj będących kanałami regionalnymi lub poświęconymi ściśle określonym tematom. Polscy użytkownicy mogą uzyskać pomoc na kanale #ubuntu-pl.
Popularność[edytuj | edytuj kod]
Ubuntu najprawdopodobniej jest najpopularniejszą na świecie dystrybucją systemu GNU/Linux i prawdopodobnie trzecim pod względem liczby użytkowników systemem (za Microsoft Windows i Apple Mac OS X). W 2010 wiadomo było, że liczba użytkowników systemu jest już dużo większa niż podawane osiem milionów[6]. W kwietniu 2010 roku Canonical ogłosiło, że wersję testową ich systemu zainstalowało 12 milionów użytkowników (10.04 Beta 2).
Wymagania sprzętowe[edytuj | edytuj kod]
Wymagania systemowe różnią się między różnymi wersjami Ubuntu. Dla głównej dystrybucji Ubuntu (w wersji 12.04) zalecany jest procesor Intel Pentium 4 1 GHz, 512 megabajtów pamięci RAM jako minimalne i 5 gigabajtów miejsca na dysku twardym[7][8]. Dla wolniejszych komputerów przeznaczane są inne wersje, jak Lubuntu czy Xubuntu.
Warianty[edytuj | edytuj kod]
| Skrót | Znaczenie |
|---|---|
| U | Ubuntu Desktop Edition |
| K | Kubuntu |
| X | Xubuntu |
| E | Edubuntu |
| M | Mythbuntu |
| G | Gobuntu |
| S | Ubuntu Studio |
| MID | Ubuntu Mobile Internet Device Edition |
| SE | Ubuntu Server Edition |
| KL | Ubuntu Kylin |
| LTS | Long Term Support (długoterminowe wsparcie techniczne) |
Poza wiodącym Ubuntu, istnieje kilka innych wariantów dystrybucji, które różnią się podstawowym zestawem pakietów zamieszczonych na płycie instalacyjnej. Są one wydawane równocześnie z Ubuntu i podobnie jak pierwowzór korzystają z tych samych repozytoriów paczek i mieszczą się na jednej płycie CD.
Oficjalne[edytuj | edytuj kod]
- Ubuntu GNOME – edycja dystrybucji Ubuntu z domyślnie zaimplementowanym środowiskiem graficznym GNOME.
- Edubuntu – dystrybucja przeznaczona dla szkół, uczniów i nauczycieli. Edubuntu wykorzystuje środowisko GNOME, a także takie komponenty jak kdeedu (programy edukacyjne tworzone w ramach KDE), GCompris oraz pakiet LibreOffice[9];
- Eeebuntu – wersja przeznaczona dla netbooków firmy ASUS z serii Eee PC.
- Gobuntu – całkowicie wolna odmiana Ubuntu;
- Kubuntu Netbook Remix – wersja przeznaczona dla netbooków ze środowiskiem graficznym KDE.
- Kubuntu – dystrybucja o podobnych założeniach co Ubuntu, oparta jednak na środowisku KDE[10];
- Lubuntu – dystrybucja o podobnych założeniach co Ubuntu, oparta jednak na środowisku Lightweight X11 Desktop Environment LXDE[11][12];
- Mythbuntu[13] – wersja dla komputerów typu HTPC;
- Ubuntu Enterprise Cloud – wydanie serwerowe skierowane do pracy w chmurze obliczeniowej;
- Ubuntu Netbook Remix – (obecnie Ubuntu Netbook Edition) odmiana Ubuntu przeznaczona dla urządzeń typu netbook[14];
- Ubuntu Server Edition – przeznaczona dla serwerów poczty email, www, DNS, baz danych i wielu innych. W odróżnieniu od standardowego Ubuntu, Server Edition zajmuje mniej miejsca na płycie instalacyjnej oraz ma mniejsze wymagania systemowe (500 MB wolnego miejsca na dysku i 64 MB RAM). Instalacja odbywa się w trybie tekstowym[15];
- Ubuntu Studio – (oficjalna od 10 maja 2007) odmiana przeznaczona specjalnie do zastosowań multimedialnych. Zawiera duży zbiór oprogramowania służącego do obróbki dźwięku, grafiki oraz wideo, jak również specjalizowane jądro o niskich opóźnieniach[16];
- Xubuntu — oparta na lekkim i szybkim środowisku graficznym Xfce. Xubuntu powstało z myślą o użytkownikach starszych komputerów; do sprawnego działania wystarczy procesor klasy Pentium II oraz 64 MB pamięci RAM. Jest stosunkowo młodą odmianą, pierwsze oficjalne wydanie ukazało się wraz z Ubuntu 6.06 LTS (czerwiec 2006)[17];
- Ubuntu Mobile Internet Device (MID) Edition[18];
- Ubuntu Kylin – wersja ubuntu stworzona specjalnie dla chińskich użytkowników[19].
Nieoficjalne[edytuj | edytuj kod]
- gNewSense – zawiera wyłącznie wolne oprogramowanie na licencjach zatwierdzonych przez Free Software Foundation. Skierowane jest do osób chcących używać tylko programy o otwartym kodzie źródłowym i wolne od patentów. gNewSense, w odróżnieniu od standardowego Ubuntu oraz innych jego wariantów, nie zawiera paczek z repozytoriów "restricted" i "multiverse". Pierwsze stabilne wydanie ujrzało światło dzienne 2 listopada 2006 roku, obecnie najnowszą wersją jest 1.1, wydane 22 stycznia 2007 roku.
- gOS – dystrybucja stworzona dla tanich komputerów początkowo sprzedawanych w amerykańskiej sieci handlowej Wal-Mart. Nazwa Dystybucji wywodzi się z gry słów Green OS. System jest zintegrowany z usługami Google poprzez technologię Mozilli – Prism. Aktualna wersja nazywa się gOS Gadgets 3.0.
- nUbuntu – jej główne zastosowanie to testowanie bezpieczeństwa komputerów pracujących w sieci. nUbuntu jest oparte na minimalistycznym środowisku Fluxbox, w jej skład wchodzą m.in. sniffery i skanery bezpieczeństwa.
- Ubuntu Christian Edition – chrześcijańska wersja Ubuntu. Oprócz elektronicznego Pisma Świętego zawiera m.in. oprogramowanie filtru rodzinnego pomocne w ochronie rodziny przed pornografią internetową.
- Ubuntu Satanic Edition – wersja posiadająca mroczny motyw pulpitu oraz ostry metalowy temat dźwiękowy.
- DellUbuntu – Ubuntu zmodyfikowane specjalnie do Laptopów firmy Dell bazująca na UNR
Nieoficjalne dystrybucje w fazie rozwoju[edytuj | edytuj kod]
- EasyPeasy – dystrybucja przeznaczona do netbooków (głównie Eee PC i nie tylko) podobnie jak UNR.
- andLinux – dystrybucja uruchamiana bezpośrednio z poziomu systemu Windows.
- Ebuntu – wykorzystuje szybkie i jednocześnie atrakcyjne graficznie środowisko Enlightenment. Data wydania stabilnego Ebuntu jest uzależniona od postępu prac nad najnowszą wersją tego środowiska, jednak już teraz można wypróbować wersje livecd z instalatorem.
- Embedded Ubuntu – przeznaczone dla urządzeń przenośnych takich jak palmtopy, smartfony i telefony komórkowe nowej generacji.
- Fluxbuntu – podobnie jak nUbuntu, oparte na lekkim menedżerze okien Fluxbox, jednak skierowane do zwykłych użytkowników. Ostatnia wydana stabilna wersja pochodzi z października 2007 roku, dystrybucja nie jest już rozwijana.
- U-lite – wykorzystuje minimalistyczne środowisko LXDE
- Netrunner – dystrybucja bazująca na Ubuntu zawiera środowisko graficzne KDE
- Ubuntu Ultimate Edition – dopracowany Ubuntu ze zmienionym wyglądem
- Ubuntu GNOME Shell Remix – Ubuntu z domyślnym środowiskiem graficznym GNOME Shell (GNOME3)[20]
- Mubuntu – modyfikacja Ubuntu z środowiskiem graficznym MATE[21].
Remiksy[edytuj | edytuj kod]
Społeczność użytkowników tworzy też własne warianty dystrybucji zwane remiksami. Zazwyczaj mają one zmieniony domyślny język i dodane/usunięte niektóre pakiety – są z tego powodu bardziej przystosowane dla lokalnych społeczności. Często w takich dystrybucjach można spotkać kodeki nie umieszczone w standardowej wersji Ubuntu.
Dystrybucje pochodne[edytuj | edytuj kod]
- Linux Mint – charakteryzuje się bardziej liberalnym podejściem do oprogramowania własnościowego.
Wydania[edytuj | edytuj kod]
Nowe wersje dystrybucji Ubuntu ukazują się co pół roku. Każda z wersji posiada swój numer oraz nazwę kodową. Numer wersji jest datą jej wydania (według zapisu rok.miesiąc). Nazwy wydań składają się z epitetu, który określa nazwę zwierzęcia. Oba słowa rozpoczynają się od tej samej litery, a każde kolejne wydanie otrzymuje następną literę alfabetu. W przypadku nazw polskich remiksów przyjęło się dodatkowo, że zwierzę musi być ptakiem.
Poniżej przedstawiona jest tabela zawierająca podstawowe informacje o wydanych i planowanych wersjach Ubuntu.
| Legenda: | ||||
|---|---|---|---|---|
| wersja przestarzała; niewspierana | wersja przestarzała; wspierana | aktualna wersja | aktualna wersja testowa | wersja planowana |
| Wersja | Nazwa kodowa | Nazwa testowa | Polskie tłumaczenie | Nazwa polskiej wersji[b] | Data wydania | Wsparcie do | Pobierz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 4.10 | Warty Warthog | Sounder | Piegowaty Guziec |
|
20 października 2004 | 30 kwietnia 2006 | – |
| 5.04 | Hoary Hedgehog | Array | Sędziwy Jeż |
|
8 kwietnia 2005 | 31 października 2006 | – |
| 5.10 | Breezy Badger | Colony | Serdeczny Borsuk |
|
13 października 2005 | 13 kwietnia 2007 | – |
| 6.06 LTS | Dapper Drake | Flight | Elegancki Kaczor |
|
1 czerwca 2006 | czerwiec 2009 (wersja biurkowa), czerwiec 2011 (wersja serwerowa) | – |
| 6.06.1 LTS | Dapper Drake | Flight | Elegancki Kaczor |
|
10 sierpnia 2006 | czerwiec 2009 (wersja biurkowa), czerwiec 2011 (wersja serwerowa) | – |
| 6.06.2 LTS | Dapper Drake | Flight | Elegancki Kaczor |
|
21 stycznia 2008 | czerwiec 2009 (wersja biurkowa), czerwiec 2011 (wersja serwerowa) | – |
| 6.10 (polska 6.12) |
Edgy Eft | Knot | Zakręcona Traszka / Kanciasty Tryton[c] | Elokwentny Emu | 26 października 2006 | 25 kwietnia 2008 | – |
| 7.04 (polska 7.05) |
Feisty Fawn | Herd | Rozbrykany Jelonek[d] | Frywolny Fulmar | 19 kwietnia 2007 | 19 października 2008 | – |
| 7.10 | Gutsy Gibbon | Tribe | Gibki Gibon | Grymaśny Gąsiorek | 18 października 2007 | 18 kwietnia 2009[22] | – |
| 8.04 LTS | Hardy Heron | Alpha | Śmiała Czapla | Hoża Hawajka[23] | 24 kwietnia 2008 | kwiecień 2011 (wersja biurkowa), kwiecień 2013 (wersja serwerowa) | CD/DVD: U |
| 8.04.1 LTS | Hardy Heron | Alpha | Śmiała Czapla | Hoża Hawajka[24] | 3 lipca 2008 | kwiecień 2011 (wersja biurkowa), kwiecień 2013 (wersja serwerowa) | DVD: U [hhttp://old-releases.ubuntu.com/releases/kubuntu/8.04.1/ K] E (tylko źródła) |
| 8.04.2 LTS | Hardy Heron | Alpha | Śmiała Czapla | Hoża Hawajka[25] | 22 stycznia 2009 | kwiecień 2011 (wersja biurkowa), kwiecień 2013 (wersja serwerowa) | – |
| 8.04.3 LTS | Hardy Heron | Alpha | Śmiała Czapla | Hoża Hawajka | 16 lipca 2009 | kwiecień 2011 (wersja biurkowa), kwiecień 2013 (wersja serwerowa) | – |
| 8.04.4 LTS | Hardy Heron | Alpha | Śmiała Czapla | Hoża Hawajka | 29 stycznia 2010 | kwiecień 2011 (wersja biurkowa), kwiecień 2013 (wersja serwerowa) | – |
| 8.10 | Intrepid Ibex | Alpha | Nieustraszony Koziorożec | Intrygująca Iranka[26] | 30 października 2008 | kwiecień 2010 | DVD: U K E (tylko źródła) |
| 9.04 | Jaunty Jackalope | Alpha | Żwawy Rogaty Zając[e] | Jurny Jarząbek[27] | 23 kwietnia 2009 | październik 2010 | CD: U K X E S M ARM |
| 9.10 | Karmic Koala[28] | Alpha | Karmiczny Koala[29] | Karmelkowy Koliberek[30] | 29 października 2009[31] | kwiecień 2011 | – |
| 10.04 LTS | Lucid Lynx[32] | Alpha | Świetlisty Ryś | Lśniący Lamparcik[33] | 29 kwietnia 2010 | kwiecień 2013 (wersja biurkowa), kwiecień 2015 (wersja serwerowa) | CD: U K X |
| 10.04.1 LTS | Lucid Lynx[32] | Alpha | Świetlisty Ryś | Lśniący Lamparcik[33] | 17 sierpnia 2010 | kwiecień 2013 (wersja biurkowa), kwiecień 2015 (wersja serwerowa) | CD: U K |
| 10.04.2 LTS | Lucid Lynx[32] | Alpha | Świetlisty Ryś | Lśniący Lamparcik[33] | 18 lutego 2011[34] | kwiecień 2013 (wersja biurkowa), kwiecień 2015 (wersja serwerowa) | – |
| 10.04.3 LTS | Lucid Lynx[32] | Alpha | Świetlisty Ryś | Lśniący Lamparcik[33] | 21 lipca 2011[34] | kwiecień 2013 (wersja biurkowa), kwiecień 2015 (wersja serwerowa) | – |
| 10.04.4 LTS | Lucid Lynx[32] | Alpha | Świetlisty Ryś | Lśniący Lamparcik[33] | 26 stycznia 2012[35] | kwiecień 2013 (wersja biurkowa), kwiecień 2015 (wersja serwerowa) | – |
| 10.10 | Maverick Meerkat[36] | Alpha | Niezależna Surykatka[37] | Malinowa Mandarynka[38][39] | 10 października 2010[40] | kwiecień 2012 | CD: U K X |
| 11.04 | Natty Narwhal[41] | Alpha | Zgrabny Narwal[42] | Niebiańska Nimfa[43][44] | 28 kwietnia 2011[45] | październik 2012 | CD: U K X |
| 11.10 | Oneiric Ocelot[46] | – | Oniryczny Ocelot | – | 13 października 2011 | 9 maj 2013 | CD: U K X E S M |
| 12.04 LTS | Precise Pangolin[47] | – | Precyzyjny Pangolin | Przyjazny Puchacz[48] | 26 kwietnia 2012[35] | kwiecień 2017[35] | CD: U K X E S M |
| 12.04.1 LTS | Precise Pangolin[47] | – | Precyzyjny Pangolin | Przyjazny Puchacz[48] | 23 sierpnia 2012[35] | kwiecień 2017[35] | CD: U K X E S M |
| 12.04.2 LTS | Precise Pangolin[47] | – | Precyzyjny Pangolin | Przyjazny Puchacz[48] | 31 stycznia 2013[35] | kwiecień 2017[35] | CD: U K X E S M |
| 12.04.3 LTS | Precise Pangolin[47] | – | Precyzyjny Pangolin | Przyjazny Puchacz[48] | 23 sierpnia 2013[35] | kwiecień 2017[35] | CD: U K X E S M |
| 12.04.4 LTS | Precise Pangolin[47] | – | Precyzyjny Pangolin | Przyjazny Puchacz[48] | 24 stycznia 2014[35] | kwiecień 2017[35] | CD: U K X E S M |
| 12.10 | Quantal Quetzal[49] | – | Kwantowy Kwezal | – | 18 października 2012 | kwiecień 2014 | DVD: U |
| 13.04 | Raring Ringtail[50] | – | Zapalona Kotofretka | – | 25 kwietnia 2013 | styczeń 2014 | DVD: U K X E KL |
| 13.10 | Saucy Salamander | – | Zuchwała Salamandra | – | 17 października 2013 | lipiec 2014 | DVD: U K X E KL |
| 14.04 LTS | Trusty Tahr[51] | – | Wierny Tar | Triumfalna Turkawka[52] | 17 kwietnia 2014 | 2019 | DVD: U K X E KL |
| 14.10 | Utopic Unicorn[53][54] | – | Utopijny Jednorożec | – | 23 października 2014[55] | kwiecień 2015 | DVD: U |
| 15.04 | Vivid Vervet[56][57] | – | Barwna Werweta | – | 23 kwietnia 2015[58] | styczeń 2016 | DVD: U K X KL |
| 15.10 | Wily Werewolf | – | Przebiegły Wilkołak | – | 22 października 2015 | lipiec 2016 | – |
| 16.04 LTS | Xenial Xerus | – | Gościnna Afrowiórka | – | 21 kwietnia 2016 | kwiecień 2021 | DVD: U K L |
| 16.04.1 LTS | Xenial Xerus | – | Gościnna Afrowiórka | – | 21 lipca 2016 | kwiecień 2021 | DVD: U K KL |
| 16.04.2 LTS | Xenial Xerus | – | Gościnna Afrowiórka | – | 16 lutego 2017 | kwiecień 2021 | DVD: U K KL |
| 16.04.3 LTS | Xenial Xerus | - | Gościnna Afrowiórka | – | 1 Październik 2017 | kwiecień 2021 | DVD: X |
| 16.10 | Yakkety Yak | – | Rozgadany Jak | – | 13 października 2016 | lipiec 2017 | DVD: U K KL |
| 17.04 | Zesty Zapus | – | Zwinna Skoczomyszka | – | 13 kwietnia 2017 | styczeń 2018 | DVD: U K KL |
| 17.10 | Artful Aardvark | – | Pomysłowy Mrównik | – | 19 października 2017 | lipiec 2018 | DVD: U K KL |
Kalendarium planowanych wydań[edytuj | edytuj kod]
Poniżej przedstawiona jest tabela zawierająca informacje o planowanych wydaniach testowych Ubuntu oraz o planowanych wydaniach punktowych (zaktualizowanych wersjach LTS).
| Wydanie | Nazwa kodowa | Data wydania |
|---|---|---|
| 18.04 [59] | Bionic Beaver | kwiecień 2018 |
| Legenda: | ||||
|---|---|---|---|---|
| planowana wersja testowa | planowana wersja finalna lub wydanie punktowe LTS | |||
Darmowe płyty[edytuj | edytuj kod]
Firma Canonical oferowała darmowe płyty z Ubuntu i pokrywała koszty ich wysyłki – każdy mógł zamówić tłoczone płyty z Ubuntu i Kubuntu na stronach ShipIt Ubuntu[60] oraz ShipIt Kubuntu[61]. To właśnie między innymi dzięki temu Ubuntu zyskało sobie tak wielką popularność. Dawniej istniała także możliwość zamówienia Edubuntu[62].
Zmiany[edytuj | edytuj kod]
Wraz ze wzrostem zainteresowania systemem operacyjnym Ubuntu oraz programem ShipIt, firma Canonical mając na uwadze koszty z jakimi wiąże się dystrybucja darmowych płyt wprowadziła pewne zmiany dotyczące wysyłki nośników. Od wydania 9.10 grupą docelową programu ShipIt stają się użytkownicy dopiero zaczynający prace z Ubuntu, w dalszej kolejności lokalne społeczności oraz użytkownicy mający wkład w rozwój systemu. Zwykli użytkownicy posiadający już konta w serwisie ShipIt i wcześniej korzystający z opcji wysyłki, nie będą mogli złożyć zamówienia na wydanie 9.10 i 10.04.[63][64]
Ciekawostki i kontrowersje[edytuj | edytuj kod]
- Wersja 4.10 (Warty Warthog) dystrybucji zawierała zbiór tapet pulpitu, które przedstawiały ludzi różnych kolorów skóry i narodowości pozujących nago. Przez krótki okres Ubuntu zyskało kilka ironicznych przydomków, z których najpopularniejsze to "the porn distribution" oraz "LinuXXX". Autorzy odrzucali wiele zarzutów i niepochlebnych komentarzy, twierdząc, że tapety mają charakter czysto artystyczny (jako akty), a nie pornograficzny. Ostatecznie zrezygnowano jednak z ich umieszczania w kolejnych wydaniach.
- Ubuntu jest oskarżane o podkradanie deweloperów od innych dystrybucji Linuksa. Tego typu głosy pojawiały się w odpowiedzi na zatrudnianie przez Canonical Ltd. deweloperów-wolontariuszy Debiana. Część z nich porzuciło w ten sposób Debiana na rzecz Ubuntu. Poza tą sytuacją zarzuty te odrodziły się wraz z niefortunnym listem Marka Shuttlewortha – lidera Ubuntu na listę dyskusyjną deweloperów dystrybucji openSUSE, w którym zachęcał on ich do przyłączenia się do projektu Ubuntu[65]. Większość środowiska odebrała to jako próbę „porwania” programistów openSUSE do Ubuntu. Część społeczności Ubuntu również odcięła się od tego typu działań.
- Współpraca między Ubuntu a jego pierwowzorem – Debianem nie układa się najlepiej. Ian Murdock, założyciel projektu Debian, krytykuje Ubuntu za to, że jego paczki są niekompatybilne, co utrudnia współpracę obu projektów[66]. Twórcy Ubuntu odrzucają propozycję Iana Murdocka, aby Ubuntu przystąpiło do Debian Common Core Alliance – wspólnego rdzenia wszystkich pakietów DEB. Faktem jest jednak, że Ubuntu jest dystrybucją, która najaktywniej włącza się w zwracanie zgłoszeń błędów w swoich paczkach do BTS Debiana; argument ten jest wykorzystywany jako obrona przed twierdzeniem, że „Ubuntu czerpie pełnymi garściami z Debiana nie zwracając nic w zamian”.
- Początkowa decyzja o oparciu Ubuntu wyłącznie na środowisku GNOME i rezygnacji z umieszczania na płycie instalacyjnej pakietów KDE wzbudziła duże kontrowersje, czego skutkiem było powstanie nowego wariantu o nazwie Kubuntu. Po krótkich zawirowaniach Canonical Ltd. udało się jednak załagodzić spór, uznając Kubuntu za oficjalną odmianę systemu i oferując wsparcie dla jej twórców.
- Ubuntu jest też prawdopodobnie jedyną dystrybucją GNU/Linux, która rozwinęła wokół siebie wiele usług komercyjnych. Od wersji 9.10 (Karmic Koala) wprowadzane zostały usługi skupione wokół Ubuntu One, pozwalające na gromadzenie plików w tzw. chmurze czy też kupowanie muzyki poprzez Ubuntu One Music Store. W wersji 10.10 (Maverick Meerkat) umożliwiono zakup komercyjnego oprogramowania poprzez Centrum oprogramowania Ubuntu. Pierwszym dostępnym tą drogą programem został odtwarzacz filmów Fluendo DVD Player.
- Przy wydaniu wersji 11.04 przeszła fala kontrowersji związana z wprowadzeniem nowej powłoki Unity. Było to spowodowane bardzo dużą różnicą w obsłudze tego środowiska w stosunku do starego interfejsu GNOME.
Galeria[edytuj | edytuj kod]
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
Uwagi
- ↑ Platformy UltraSPARC i UltraSPARC T1 obsługiwane są jedynie przez Ubuntu Server Edition.
- ↑ Polskie forum użytkowników Ubuntu przygotowało lepiej zlokalizowane wersje systemu. Zawierają one także dodatkowe kodeki.
- ↑ Edgy Eft – dosłownie z ang. ostry, drażliwy albo – zgodnie z intencją autorów – ryzykancki trytonik (gatunek traszki); na polskim forum Ubuntu tłumaczone jako Zakręcona Traszka albo Kanciasty Tryton.
- ↑ ang. Feisty tłumaczy się na polski jako zawadiacki – lub właśnie rozbrykany. Polskie forum Ubuntu.pl używa niedokładnego tłumaczenia przebojowy, gubiącego informację o mniej stabilnym, a bardziej nowatorskim charakterze Jelonka.
- ↑ Jackalope jest znanym w krajach anglosaskich mitycznym stworzeniem przypominającym królika z rogami antylopy
Przypisy
- ↑ Android w terenie, Ubuntu po zadokowaniu - PC World - Testy i Ceny sprzętu PC, RTV, Foto, Porady IT, Download, Aktualności, www.pcworld.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ CES 2012: Canonical demonstruje Ubuntu TV - PC World - Testy i Ceny sprzętu PC, RTV, Foto, Porady IT, Download, Aktualności, www.pcworld.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Benjamin Mako Hill: Ubuntu is Born. 2004-11-26. [dostęp 25 marca 2007].
- ↑ Ubuntu on phones, tablets, TV's and smart screens everywhere. 31 grudnia 2011. [dostęp 2012-05-24].
- ↑ Mark Shuttleworth - Google+, plus.google.com [dostęp 2017-04-12] (pol.).
- ↑ Już 12 mln użytkowników testuje Ubuntu 10.04 Beta 2
- ↑ Meeting Minimum Hardware Requirements – Oficjalna dokumentacja Ubunutu
- ↑ Przewodnik po Ubuntu 12.04
- ↑ Edubuntu, www.edubuntu.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ Kubuntu | Friendly Computing, www.kubuntu.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ http://lubuntu.wordpress.com/2007/09/29/lubuntu-website oficjalny blog ubuntu//
- ↑ https://launchpad.net/~lubuntu-desktop strona lubuntu//
- ↑ Mythbuntu, www.mythbuntu.org [dostęp 2017-11-27].
- ↑ UNR – Ubuntu Wiki
- ↑ Ubuntu Server - for scale out workloads | Ubuntu, www.ubuntu.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ Ubuntu Studio, www.ubuntustudio.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ Xubuntu, www.xubuntu.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ Ubuntu on phones | Ubuntu
- ↑ Ubuntu Kylin. [dostęp 2014-04-17].
- ↑ http://ubuntu-gs-remix.sourceforge.net/p/home/ strona projektu
- ↑ Mubuntu. [dostęp 2014-05-23].
- ↑ Ubuntu 7.10 reaches end-of-life on April 18, 2009 | Ubuntu
- ↑ Hoża Hawajka – polskie wydanie Ubuntu 8.04 – Ubuntu.pl, czytelnia.ubuntu.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Hoża Hawajka uaktualniona – czyli Ubuntu 8.04.1 PL – Ubuntu.pl, czytelnia.ubuntu.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Ubuntu 8.04.2 PL – czyli Hoża Hawajka zaktualizowana – Ubuntu.pl, czytelnia.ubuntu.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Intrygująca Iranka – nasz remix Ubuntu 8.10 już dostępny – Ubuntu.pl, czytelnia.ubuntu.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Jurny Jarząbek – polski remix Ubuntu 9.04 – Ubuntu.pl, czytelnia.ubuntu.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Będziemy mieli torbacza! – Ubuntu.pl, czytelnia.ubuntu.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Karmic Koala nazwą kodową Ubuntu 9.10 | Ubuntu - Linux - Newsy - How to, www.ubucentrum.net [dostęp 2017-11-27].
- ↑ Karmelkowy Koliberek – polski remix Ubuntu 9.10
- ↑ Harmonogram Karmic Koala vel Ubuntu 9.10 – Ubuntu.pl, czytelnia.ubuntu.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ a b c d e Blog o Linux Ubuntu: "Lucid Lynx" nazwą kodową Ubuntu 10.04 planowanego na kwiecień 2010
- ↑ a b c d e Lśniący Lamparcik 10.04PL, czyli nasz remiks Ubuntu 10.04 – WYDANY: Czytelnia Ubuntu
- ↑ a b LucidReleaseSchedule – Ubuntu Wiki
- ↑ a b c d e f g h i j k LTS – Ubuntu Wiki
- ↑ Mark Shuttleworth » Blog Archive » Shooting for the Perfect 10.10 with Maverick Meerkat
- ↑ Niezależna Surykatka maskotką Ubuntu 10.10
- ↑ Malinowa Mandarynka – polski remiks Ubuntu 10.10 już gotowy!
- ↑ Ubuntu 10.10 Malinowa Mandarynka – co tam ma być tym razem? – UBUNTU.PL – Polskie forum użytkowników Ubuntu
- ↑ MReleaseSchedule – Ubuntu Wiki
- ↑ DevelopmentCodeNames – Ubuntu Wiki
- ↑ Ubuntu 11.04 otrzymało nazwę Natty Narwhal
- ↑ Niebiańska Nimfa – czyli nasz remiks
- ↑ Niebiańska Nimfa – nasz remiks Ubuntu 11.04 gotowy!
- ↑ NattyReleaseSchedule – Ubuntu Wiki
- ↑ Mark Shuttleworth » Blog Archive » Next after Natty?
- ↑ a b c d e Mark Shuttleworth » Blog Archive » P is for
- ↑ a b c d e głosowanie w sprawie nazwy polskiego remixu http://ubuntu.pl/forum/viewtopic.php?f=226&t=159257
- ↑ http://www.markshuttleworth.com/archives/1121 Mark Shuttleworth » Blog Archive » Quality has a new name
- ↑ http://www.markshuttleworth.com/archives/1195 Mark Shuttleworth » Blog Archive » Quality has a new name
- ↑ Mark Shuttleworth » Blog Archive » Quantal, raring, saucy…, www.markshuttleworth.com [dostęp 2017-11-27].
- ↑ Ogłoszenie nazwy polskiego Remixu http://ubuntu.pl/forum/viewtopic.php?f=233&t=173557&p=985409#p985409
- ↑ Mark Shuttleworth » Blog Archive » U talking to me?, www.markshuttleworth.com [dostęp 2017-11-27].
- ↑ Ubuntu 14.10 Named 'Utopic Unicorn' - OMG! Ubuntu!, www.omgubuntu.co.uk [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ UtopicUnicorn/ReleaseSchedule.
- ↑ Mark Shuttleworth » Blog Archive » V is for Vivid, www.markshuttleworth.com [dostęp 2017-11-27].
- ↑ Ubuntu 15.04 Gets Given The Most Veracious Name Yet, www.omgubuntu.co.uk [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ Vivid Vervet Release Schedule.
- ↑ 17.10/ReleaseSchedule - Ubuntu Wiki, wiki.ubuntu.com [dostęp 2017-04-19].
- ↑ ShipIt comes to an end
- ↑ ShipIt
- ↑ ShipIt, shipit.edubuntu.org [dostęp 2017-11-27] [zarchiwizowane z adresu 2007-09-27] (ang.).
- ↑ Linux.pl :: Canonical ogranicza darmowe płyty z Ubuntu
- ↑ Canonical Blog, blog.canonical.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ Ubuntu zaprasza deweloperów openSUSE. MSP Standard PL.
- ↑ Przyszłość Debiana – oczami Iana Murdocka. jakilinux.org.
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
- Oficjalna strona Ubuntu (ang.)
- Ubuntu Polska – strona wsparcia
- Lista remiksów Ubuntu
- Ubuntuguide – Pomoc instrukcji (nieoficjalne), wskazówki, FAQ i Software Guide
- Krotka prezentacja Ubuntu (pdf)