Kotik karłowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Uchatka karłowata)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kotik karłowaty
Arctocephalus pusillus[1]
(Schreber, 1775)
Kotik karłowaty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
(bez rangi) płetwonogie
Rodzina uchatkowate
Rodzaj kotik
Gatunek kotik karłowaty
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kotik karłowaty[3], uchatka karłowata (Arctocephalus pusillus) – gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zasięg występowania gatunku obejmuje południowo-wschodni Ocean Atlantycki i Ocean Indyjski - wokół południowych wybrzeży Afryki oraz południowo-zachodnią część Oceanu Spokojnego - wzdłuż południowych wybrzeży Australii i Tasmanią[2].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki uchatki karłowatej[4][3]:

  • Arctocephalus pusillus pusillus (Schreber, 1775)kotik afrykański – wybrzeża Afryki Południowej[2]
  • Arctocephalus pusillus doriferus Wood Jones, 1925kotik australijski – wybrzeża Australii[2]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Samce podgatunku afrykańskiego osiągają przeciętnie 2,3 m długości i masę ciała od 200 do 350 kg. Dożywają maksymalnie do 19 lat, zazwyczaj samce żyją krócej od samic (Wickens P.A. 1993). Ubarwienie szare lub czarne, jaśniejsze pod spodem. Samice są nieco mniejsze, osiągają przeciętnie 120 kg masy ciała przy długości ok. 1,8 m i mają brązowe futro z jaśniejszym cieniowaniem części brzusznej. Samce podgatunku australijskiego mają trochę krótsze ciało (przeciętnie 2-2,2 m) przy masie 218-360 kg, różnią się od afrykańskich szarobrązową barwą futra. Samice są wyraźnie mniejsze (1,2-1,8 m przy przeciętnej masie ciała 36-110 kg), a ich futro przyjmuje barwę srebrnoszarą z żółtym podgardlem i jasnym spodem. O jakości futra kotików decyduje poszycie składające się z cienkich włosów puchowych. Sierść składa się z długich, sztywnych, włosów które pokrywają warstwę miękkich włosów poszycia w kolorze orzechowym. Są one stosunkowo rzadkie u większości fok, gęste- u kotików

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Uchatka karłowata spędza większość czasu w wodzie, zwykle nieopodal brzegu. Rzadko oddala się (maksymalnie do 160 km) od brzegu. Poruszając się na lądzie opierają się na tylnych kończynach, które mogą zginać pod tułów. Umożliwia im to chodzenie.

Żywią się głównie rybami, uzupełniając dietę krabami i kałamarnicami.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres godowy dla obu podgatunków A. pusillus rozpoczyna się w połowie października. W tym czasie samce toczą walki pomiędzy sobą o terytorium. Samice docierają na ląd później od nich i również walczą ze sobą o teren, na którym urodzą swoje potomstwo. Tereny samic są zawsze mniejsze od terenów samców i wchodzą w ich skład – to powoduje przyporządkowanie samicy do haremu danego samca. Średnia ilość samic w haremie A. pusillus pusillus wynosi 28 a u podgatunku A. pusillus doriferus 10. Samiec kopuluje z każdą samicą swojego haremu. Implantacja blastocysty zachodzi z pewnym opóźnieniem: u podgatunku A. pusillus pusillus 4 miesiące, a u podgatunku A. pusillus doriferus 3 miesiące. Ciąża u tego gatunku trwa około 12 miesięcy.

Młode z podgatunku A. pusillus. pusillus po narodzeniu ważą 4,5 – 7 kg i mierzą 60 – 70 cm. Przychodzą one na świat w późnym listopadzie lub wczesnym grudniu. Samice karmią piersią swoje potomstwo od razu po ich urodzeniu przez 6 dni. Później samice z jednego haremu zaczynają naprzemiennie żerować w morzu, aby zdobyć pożywienie. Młode wcześnie zaczynają pływać i wraz z wiekiem coraz więcej czasu spędzają w wodzie. Samice osiągają dojrzałość płciową w wieku 3 lat. Samce podobnie, ale wtedy jeszcze nie mogą zajmować własnego terytorium. Dzieje się to dopiero parę lat później.

Młode z podgatunku A. pusillus doriferus po narodzeniu ważą 4.5 – 12.5 kg i mierzą 62 - 80 cm. Przychodzą one na świat w pierwszej połowie grudnia. Podobnie jak u A. pusillus pusillus młode są karmione piersią od razu po narodzeniu aż do momentu, gdy samica rozpocznie żer. W tym okresie wraca ona na ląd raz w tygodniu by nakarmić swoje potomstwo. Młode w ósmym miesiącu życia zaczynają pływać. Samice osiągają dojrzałość płciową w wielu 3 – 6 lat. U samców następuje to w wieku 4 - 5 lat, ale nie są jeszcze zdolni do założenia własnego haremu. Następuje to dopiero w wieku 7 – 8 lat.

Znaczenie i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Jest odławiany w liczbie ok. 30 000 rocznie. Uchatki są poławiane dla skór, tranu i mięsa. Genitalia samców są sprzedawane jako afrodyzjak. Podgatunek australijski, który ucierpiał w wyniku niekontrolowanych odłowów w XIX wieku został objęty ochroną. Do naturalnych wrogów uchatek należą rekiny, wieloryby i drapieżniki lądowe.

Przypisy

  1. Arctocephalus pusillus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Hofmeyr, G. & Gales, N. (IUCN SSC Pinniped Specialist Group) 2008. Arctocephalus pusillus. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-07-13]
  3. 3,0 3,1 Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 152. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Arctocephalus pusillus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 25 września 2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Courtney Hiller: Arctocephalus pusillus (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 23-04-2014].
  • Wickens, P.A.,1993. Life expectancy of fur seals, with special reference to the South African (Cape) fur seal. South African Journal of Wildlife Research 23 (4): 101 - 106
  • Zbigniew Chrzanowski: Mały słownik zoologiczny: Ssaki