Uchatka patagońska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uchatka patagońska
Otaria byronia[1]
(de Blainville, 1820)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

psokształtne

Parvordo

płetwonogie

Rodzina

uchatkowate

Rodzaj

Otaria
Péron, 1816[2]

Gatunek

uchatka patagońska

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[26]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Uchatka patagońska[27], otaria[28] (Otaria byronia) – gatunek ssaka z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1820 roku bfrancuski zoolog Henri Marie Ducrotay de Blainville nadając mu nazwę Phoca flavescens[6]. Holotyp pochodził z wyspy Tinian, z Marianów Północnych[29]. Jedyny przedstawiciel rodzaju uchatka[27] (Otaria) który nazwał w 1816 roku francuski lekarz i przyrodnik François Auguste Péron[2].

Otaria flavescens jest określany nazwami naukowymi Otaria byronia (de Blainville, 1820) i O. flavescens (Shaw, 1800)[26]. Dale W. Rice w 1998 roku stwierdził, że pierwszeństwo ma O. flavescens[30]. Jednak w 2012 roku Annalisa Berta i Morgan Churchill podczas przeglądu taksonomicznego zauważyli, że nazwa O. flavescens dla tego taksonu jest kontrowersyjna (holotyp opisany przez Shawa był wątpliwej tożsamości gatunkowej i miejsca typowego[31]), ale doszli do wniosku, że O. byronia jest najwcześniejszą dostępną nazwą, którą można z całą pewnością przypisać do tego gatunku[32][26]. Populacja z Oceanu Atlantyckiego wydaje się być populacją izolowaną genetycznie[33]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy[33].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Otaria: gr. ωταριον ōtarion „uszko”, zdrobnienie od ους ous, ωτος ōtos „ucho”[34].
  • Platyrhyncus: gr. πλατυρρυγχος platurrhunkhos „szeroko-pyski, o szerokim pysku”, od πλατυς platus „szeroki”; ῥυγχος rhunkhos „pysk”[35].
  • Pontoleo: łac. pontus „morze”, od gr. ποντος pontos „morze”; leo, leonis „lew”, od gr. λεων leōn, λεοντος leontos „lew”[36].
  • byronia: kontradm. John Byron (1723–1786) Royal Navy, kapitan HMS Dolphin w latach 1764–1766, gubernator Nowej Fundlandii w latach 1769–1772[37].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Uchatka patagońska występuje w Ameryce Południowej, od południowej Brazylii po przylądek Horn i Falklandy na Oceanie Atlantyckim i na północ do północnego Peru na Oceanie Spokojnym[33].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała samic 200 cm, samców 260 cm; masa ciała samic do 144 kg, samców 300–350 kg[31]. Noworodki osiągają długość 75–85 cm i ciężar 11–15 kg[31]. Żółtobrązowa albo szarobrunatna sierść, samce posiadają grzywę na karku. Wzór zębowy: I C PM = 36[31].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Dzienny tryb życia. Żyje w stadach złożonych z samca, samic oraz młodych. Żywi się rybami i głowonogami, w poszukiwaniu których nurkuje na głębokość do kilkudziesięciu metrów.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Samica rodzi jedno młode po 11 miesięcznej ciąży, usamodzielniające się w wieku 4-5 lat.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Nowa nazwa dla Platyrhyncus F. Cuvier, 1826.
  2. Nie Phoca Leonina Linnaeus, 1758.
  3. a b c Kombinacja nazw.
  4. Niepoprawna późniejsza pisownia Phoca byronia de Blainville, 1820.
  5. a b Nomen nudum.
  6. Nie Phoca jubata Schreber, 1776.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Otaria byronia, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c F.A. Péron: Histoire de l’éléphant marin, ou phoque à trompe (Phoca proboscidae N.): pêches des Anglois aux Terres Australes. W: F.A. Péron & C.A. Lesueur: Voyage de découvertes aux terres australes: exécuté par ordre de Sa Majesté l’empereur et roi, sur les corvettes le Géographe, le Naturaliste, et la goëlette le Casuarina, pendent les années 1800, 1801, 1802, 1803 et 1804. Cz. 2. Paryż: De l'Imprimerie impériale, 1816, s. 37. (fr.).
  3. a b F. Cuvier: Phoque (Mamm.). W: Dictionnaire des sciences naturelles, dans lequel on traite méthodiquement des différens êtres de la nature, considérés soit en eux-mêmes, d’après l’état actuel de nos connoissances, soit relativement à l’utilité qu’en peuvent retirer la médecine, l’agriculture, le commerce et les artes. Suivi d’une biographie des plus célèbres naturalistes. T. 39: Perroq – Phoq. F. G. Levrault; Le Normant: Strasbourg; Paris, 1826, s. 555. (fr.).
  4. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842. (niem.).
  5. J.I. Molina: Saggio sulla storia naturale del Chili. Bolonia: Nella Stamperia de S. Tommaso d’ Aquino, 1782, s. 282. (wł.).
  6. a b G. Shaw: General zoology, or Systematic natural history. T. 1. Cz. 2: Mammalia. London: G. Kearsley, 1800, s. 260. (ang.).
  7. J.M. Bechstein: Thomas Pennant’s Allgemeine Uebersicht der vierfüssigen Thiere. Cz. 2. Weimar: Im Verlage des Industrie-Comptoir’s, 1800, s. 590. (niem.).
  8. H.D. de Blainville. Sur quelques cranes de phoques. „Journal de Physique, de Chimie, d’Histoire Naturelle et des Arts”. 91, s. 287, 1820. (fr.). 
  9. A.G. Desmarest: Mammalogie, ou, Description des espèces de mammifères. Cz. 1. Paris: Chez Mme. Veuve Agasse, imprimeur-libraire, 1820, s. 240, seria: Encyclopédie méthodique. (fr.).
  10. J.R.C. Quoy & J.P. Gaimard: Appendice relatif aux Phoques et aux Cétacés. W: L.C.D. de Freycinet (red.): Voyage autour du monde, entrepris par ordre du roi. Exécuté sur les corvettes de S.M. l’Uranie et la Physicienne, pendant les années 1817, 1818, 1819 et 1820. T. 3: Zoologie. Paris: Chez Pillet aîné, 1824, s. 71 (przypis). (fr.).
  11. R.-P. Lesson & P. Garnot. Mammifères nouveaux ou peu connus, décrits et fisnires dans l’Atlas zoologique du Voyage autlour du monde de la corvette la Coquille. „Bulletin des sciences naturelles et de géologie”. 8, s. 96, 1826. (fr.). 
  12. Lesson 1827 ↓, s. 203.
  13. Lesson 1827 ↓, s. 204.
  14. R.-P. Lesson: Phoque. Phoca. Mam. W: J. Bory de Saint-Vincent: Dictionnaire classique d’histoire naturelle. T. 13. Paris: Rey et Gravier, Libraries-Editeurs, Auai des Augustins, n° 55; Baudouin Frèrer, Libraries-Editeurs, Imprimeurs de la société D'Histoire Naturelle, Rue de Vaugirard, n° 36, 1828, s. 421. (fr.).
  15. J. Müller. Nachschrift zu vorstehender Abhandlung. „Archiv für Naturgeschichte”. 7 (1), s. 333–334, 1841. (niem.). 
  16. J.J. von Tschudi. Mammalium conspectus quae in Republica Peruana reperiuntur et pleraque observata vel collecta sunt in itinere. „Archiv für Naturgeschichte”. 10 (1), s. 250, 1844. (łac.). 
  17. J.J. von Tschudi: Untersuchungen über die Fauna Peruana. St. Gallen: Druck und verlag von Scheitlin und Zollikofer, 1845, s. 136. (niem.).
  18. W.C.H.. Über die Ohrenrobben (Seelöwen und Seebaren). Otariae, insbesondere über die in den Sammlungen zu Berlin benfindlichen Arten. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1866, s. 266, 1866. (niem.). 
  19. P.L. Sclater. Notice of some recent additions to the Society’s Menagerie. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1866, s. 80, 1866. (ang.). 
  20. a b J.E. Gray. Notes on the skulls of two undescribed species of sea-lions (Otaria). „The Annals and Magazine of Natural History”. Fourth series. 13 (76), s. 326, 1874. (ang.). 
  21. J.A. Allen: History of North American Pinnipeds. A Monograph of the Walruses, Sea-Lions, Sea-Bears and Seals of North America. Washington: Government Printing Office, 1880, s. 208. (ang.).
  22. Philippi 1892 ↓, s. 14.
  23. Philippi 1892 ↓, s. 17.
  24. Philippi 1892 ↓, s. 28.
  25. Philippi 1892 ↓, s. 49.
  26. a b c S. Cárdenas-Alayza, E. Crespo & L. Oliveira, Otaria byronia, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  27. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 153. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  28. K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 244, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  29. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Otaria flavescens. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-08-11].
  30. D.W. Rice: Marine Mammals of the World: Systematics and Distribution. Lawrence, Kansas: Society for Marine Mammalogy, 1998, s. 32, seria: Special Publication Number 4. ISBN 978-1-891276-03-3. (ang.).
  31. a b c d M. Webber: Family Otariidae (Eared Seals). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2014, s. 98–99. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.).
  32. A. Berta & M. Churchill. Pinniped taxonomy: review of currently recognized species and subspecies, and evidence used for their description. „Mammal Review”. 42 (3), s. 207–234, 2012. DOI: 10.1111/j.1365-2907.2011.00193.x. (ang.). 
  33. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 440. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  34. Palmer 1904 ↓, s. 486.
  35. Palmer 1904 ↓, s. 545.
  36. Palmer 1904 ↓, s. 557.
  37. B. Beolens, M. Watkins & M. Grayson: The Eponym Dictionary of Mammals. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2009, s. 68. ISBN 978-0-8018-9304-9. (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]