Uchwała Sejmu o detronizacji Mikołaja I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
François de Villain, Detronizacja cara Mikołaja przez sejm 25 stycznia 1831 r.
Akt detronizacji

Uchwała Sejmu o detronizacji Mikołaja Iuchwała Sejmu Królestwa Polskiego pozbawiająca tronu polskiego i godności króla Polski cesarza Rosji Mikołaja I, podjęta 25 stycznia 1831 roku podczas powstania listopadowego.

Okoliczności uchwalenia[edytuj]

Po niepowodzeniu misji mediacyjnej księcia Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego wysłanej do Petersburga, doszło do zaostrzenia sytuacji politycznej. Józef Chłopicki złożył władzę. 20 stycznia sejm uznał powstanie za narodowe[1]. Na sile przybrała lewica[2]. 24 stycznia prasa warszawska opublikowała proklamację feldmarszałka Dybicza wzywającą do bezwarunkowego złożenia broni[3]. 25 stycznia zwołano tłumną demonstrację ku czci straconych dekabrystów. Pochód rozpoczął się na Uniwersytecie Warszawskim[4]; przemawiano na Placu Zamkowym, na wprost sejmu[2] obradującego pod przewodnictwem marszałka Władysława Ostrowskiego. Pochód wywarł na posłach silne wrażenie[4]. W tym nastroju, na wniosek Romana Sołtyka parlament podjął jednomyślną uchwałę o złożeniu z polskiego tronu Mikołaja I[2]. Uchwała utrzymana była w możliwie najbardziej wyważonym tonie, co było efektem starań skrzydła umiarkowanego, któremu przewodził prezes Rządu Narodowego, książę Adam Jerzy Czartoryski. Ten ostatni, podpisując dokument, miał rzec:

Quote-alpha.png
Zgubiliście Polskę!

Poseł Jan Ledóchowski wybiegł wówczas na środek izby krzycząc:

Quote-alpha.png
Wyrzeknijmy więc wszyscy razem: nie ma Mikołaja!

Postanowienia[edytuj]

Powołując się na łamanie swobód przyznanych narodowi polskiemu, sejm stwierdzał, że czuje się zwolniony od wierności panującemu. Uznał także, że dysponuje możliwością przekazania władzy królewskiej temu, kogo uzna za godnego i dającego gwarancję zachowania swobód.

Konsekwencje[edytuj]

29 stycznia sejm uchwalił ustawę o Rządzie Narodowym, któremu powierzył sprawowanie władzy królewskiej[5]. W ocenie Stefana Kieniewicza, wbrew swojej woli, klasa panująca, ulegając patriotycznym nastrojom, została wciągnięta do walki o niepodległość[2]. Miała ona kierować tą walką troszcząc się o to, by nie przerodziła się ona w rewolucję społeczną[2].

Symbolicznie uznaje się, iż od daty przyjęcia tej uchwały rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska 1831 roku.

W literaturze[edytuj]

Adam Mickiewicz napisał o tym w swoim wierszu Reduta Ordona (1832):

  • Mocarzu, jak Bóg silny, jak szatan złośliwy,
    Gdy Turków za Bałkanem twoje straszą spiże,
    Gdy poselstwo paryskie twoje stopy liże,
    — Warszawa jedna twojej mocy się urąga,
    Podnosi na cię rękę i koronę ściąga,
    Koronę Kazimierzów, Chrobrych z twojej głowy,
    Boś ją ukradł i skrwawił, synu Wasilowy!

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Jerzy Topolski: Historia Polski. Warszawa-Kraków: Oficyna Wydawnicza Polczek, 1992, s. 224. ISBN 83-85272-05-4.
  2. a b c d e Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 103. ISBN 83-01-12137-8.
  3. Kronika powstań polskich 1794-1944. Warszawa: Wydawnictwo Kronika, s. 102. ISBN 83-86079-02-9.
  4. a b Kronika powstań polskich 1794-1944. Warszawa: Wydawnictwo Kronika, s. 103. ISBN 83-86079-02-9.
  5. Kronika powstań polskich 1794-1944. Warszawa: Wydawnictwo Kronika, s. 104. ISBN 83-86079-02-9.