Uciechów (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°45′26″N 16°40′44″E
- błąd 39 m
WD 50°45'N, 16°40'E, 50°45'17.53"N, 16°40'54.30"E
- błąd 2317 m
Odległość 1243 m
Uciechów
wieś
Ilustracja
Kościół w Uciechowie
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat dzierżoniowski
Gmina Dzierżoniów
Sołectwo Uciechów
Liczba ludności (III 2011) 1040[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 58-211[2]
Tablice rejestracyjne DDZ
SIMC 0852370
Położenie na mapie gminy wiejskiej Dzierżoniów
Mapa konturowa gminy wiejskiej Dzierżoniów, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Uciechów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Uciechów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Uciechów”
Położenie na mapie powiatu dzierżoniowskiego
Mapa konturowa powiatu dzierżoniowskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Uciechów”
Ziemia50°45′26″N 16°40′44″E/50,757222 16,678889
Strona internetowa

Uciechów (niem. Bertholdsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów[3][4]. Siedziba sołectwa Uciechów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Do 1 stycznia 2007 w skład wsi wchodziły przysiółki[5]: Albinów, Borowica.

W latach 1945–1947 wieś nosiła nazwę Bartków.

Dwór

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Uciechów[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0852401 Kołaczów przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie nazwę wioski przetłumaczono z niemieckiego Bertholdsdorf na Bartków, dopiero później otrzymała miano Uciechów. Wioska powstała w wyniku osadzania na ziemi książęcej niemieckich osadników. Takim pierwszym organizatorem, a może właścicielem był prawdopodobnie Bertold. W 1305 roku Bertholdi villa wymieniana jest wśród wsi, z których biskup wrocławski odbierał czynsz. Z 1335 roku pochodzi informacja o istniejącym we wsi kościele parafialnym. W 1677 roku wieś określono jako Barschdorf, a w roku 1765 – jako Bertholdsdorf.

W 1427 roku wzmiankowany był proboszcz tutejszego kościoła, niejaki Mikołaj Longi kanonik wrocławski. Przed rokiem 1550 wraz ze zmianą wyznania właściciela wsi kościół staje się ewangelicką świątynią. Do katolików wraca ponownie w 1654 roku, a urząd plebana sprawował proboszcz z Dzierżoniowa. Po roku 1667 nowy proboszcz rezyduje już przy kościele, dodatkowo opiekując się kościołem w Dobrocinie. W 1700 roku spłonął budynek plebanii, a probostwo przeniesiono do Dzierżoniowa, a w 1793 roku kościół staje się kościołem filialnym parafii w Jaźwinie i tak pozostaje do dziś.

Kościół zawdzięcza swą gruntowną rozbudowę Krzysztofowi von Almesloe, który został w 1705 roku wyniesiony przez cesarza Leopolda I do stanu hrabskiego. Wystrój wewnętrzny pochodzący z okresu 1725-1727 stanowi ciekawy przykład jednolitego stylowo zespołu barokowej snycerki i malarstwa. W skład tego zespołu wchodzi ołtarz główny, ołtarze boczne św. Anny Samotrzeci i św. Jana Chrzciciela, ambona, chrzcielnica z drewnianą pokrywą (na pokrywie scena chrztu chrystusa) oraz figura Jana Nepomucena.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • zespół dworski (nr 6):
    • dwór, renesansowo-barokowy, przykład nowożytnej siedziby szlacheckiej, z 1593 r., przebudowany w XVIII i XIX w.
    • park, z końca XVII i XVIII w.
  • kościół św. Bartłomieja z XV-XVIII wieku (obie budowle przebudowane na przełomie XIX i XX wieku).[6]

Bardzo interesujący zabytek kulturowy tworzy południowa przybudówka do kościoła ukończona w 1618 roku. Ma ona trzy kondygnacje: kryptę, zakrystię i otwartą do wewnątrz kościoła emporę. W krypcie spoczęli członkowie rodziny von Stange i pierwszy właściciel Uciechowa z rodu von Almesloe, zmarły w 1625 roku Jodok, bohater kilkunastu bitew okresu wojny trzydziestoletniej.

inne zabytki:

  • krzyż pokutny wbudowany w mur cmentarza,
  • średniowieczne grodzisko na wzgórzu za wsią,
  • murowana kapliczka z 1700 roku, ufundowana przez ówczesnego właściciela wsi barona Krzysztofa von Almesloe, stojąca 1 km za wsią w kierunku Dzierżoniowa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1312 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Rejestr TERYT
  5. ”Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie ustalenia, zmiany i znoszenia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektu fizjograficznego”(Dz.U. z 2006 r. nr 240, poz. 1746)
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 10. [dostęp 21 sierpnia 2012].