Ucieczka do Egiptu (obraz El Greca)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy obrazu El Greco. Zobacz też: Ucieczka do Egiptu innych artystów.
Ucieczka do Egiptu
Ilustracja
Autor El Greco
Rok wykonania 1570[1]
Technika wykonania olej na desce
Rozmiar 15.9 × 21.6 cm
Muzeum Prado

Ucieczka do Egiptu – obraz hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco.

Jacques Lassaigne datuje obraz na lata 1561-1565, rok po przybyciu EL Greca do Wenecji. Hipoteza taka przesuwa przyjętą datę przybycia malarza do Wenecji o sześć lat wstecz a datę obrazu o 4-5 lat. [2]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Obraz podejmuje temat ucieczki Świętej Rodziny, będącej następstwem prześladowań Heroda. Epizod został opisany głównie w Ewangelii Mateusza:

Gdy oni odjechali oto anioł Pański ukazał się Józefowi we śnie i rzekł: "Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i uchodź do Egiptu; pozostań tam, aż ci powiem; bo Herod będzie szukał Dziecięcia, aby je zgładzić". On wstał, wziął w nocy Dziecię i Jego Matkę i udał się do Egiptu; tam pozostał aż do śmierci Heroda. Tak miało się spełnić słowo, które Pan powiedział przez Proroka: Z Egiptu wezwałem Syna mego. ( Mt 2:13-15)

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Jest to jedno z pierwszych dzieł El Greca powstałych pod koniec pobytu malarza w Wenecji.

El Greco przedstawił Józefa ciągnącego za kantar osła, na którym siedzi Maria z małym Jezusem. Zwierzę musi przejść przez wąski most, ale stawia opór. Kompozycja obrazu zbudowana jest wokół ruchu napinającego się świętego i osła ciągnącego w drugą stronę. Falisty ruch spiralny rozpoczyna się od Józefa poprzez osła a następnie Marię siedzącą frontalnie do drogi. Pomiędzy postaciami znajdują się dwa drzewa, które wraz z pofałdowanym krajobrazem uzupełniają ten ruch. Styl dzieła niewątpliwie nawiązuje do malarstwa Bassana i Tintoretta, paleta podobna jest do tej wykorzystanej w Chrystusie uzdrawiającego ślepca.

Postać świętego Józefa podobna jest do jednego z apostołów z Chrystusa uzdrawiającego ślepca tyle że jest odwrócona. Twarz Marii natomiast podobna jest twarzy Dziewicy z Tryptyku modeńskiego[3].

Proweniencja[edytuj | edytuj kod]

Na rewersie obrazu znajduje się monogram dGH zwieńczony koroną oraz liczba 933 pochodząca ze zbiorów Gaspar de Haro y Guzman, który był ambasadorem Hiszpanii w Rzymie a następnie wicekrólem Neapolu w latach 1682-1687. Obraz występował tylko raz w inwentarzu jego kolekcji z Rzymu sporządzonym w latach 1682/1683. O obrazie nie wspominano więcej aż do 1904 roku, kiedy to został wystawiony na wystawie malarstwa perspektywicznego w Biblao. Właścicielem obrazu był Antonio Gorostiza. Pierwsza wzmianka na temat obrazu autorstwa malarza Dariusa Regoyosa, pojawiła się przy okazji opisu innego dzieła El Greca pt.Stygmatyzacja św. Franciszka z kolekcji Zuloaga.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]