Ujelang

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujelang
Ilustracja
Atol Ujelang na zdjęciu NASA z 1984 roku
Państwo  Wyspy Marshalla
Akwen Ocean Spokojny
Powierzchnia 1,74 km²
Położenie na mapie Wysp Marshalla
Mapa lokalizacyjna Wysp Marshalla
Ujelang
Ujelang
Położenie na mapie Oceanii
Mapa lokalizacyjna Oceanii
Ujelang
Ujelang
Ziemia9°49′20″N 160°54′00″E/9,822222 160,900000

Ujelang (marsz. Wūjlan[1], co oznacza pochmurne niebo[2]) – niezamieszkany[3] atol na Wyspach Marshalla należący do archipelagu Ratak Chain na Oceanie Spokojnym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Atol został dostrzeżony przez Álvara de Saavedra Ceróna 21 września 1529 z pokładu okrętu „Florida”[4][5].

W czasach przed odkryciem przez Europejczyków Ujelang był zamieszkany przez Marszalczyków. W drugiej połowie XIX wieku atol nawiedził tajfun, który spowodował śmierć większości mieszkańców, pozostali przenieśli się na inne wyspy, na południe. W czasie kolonizacji niemieckiej i japońskiej wyspy służyły jako miejsce uprawy kopry (produkcja w 1910 wyniosła 76710 kg[6]) i były zamieszkane przez pracowników ze wschodnich Karolinów. W wyniku II wojny światowej miejsce ponownie stało się niezamieszkane. W 1944 atol został przejęty przez Stany Zjednoczone, a w 1947 zostali tu ewakuowani mieszkańcy Enewetak, gdzie planowano przeprowadzenie testów atomowych[7]. W kolejnych latach, kiedy ogłoszono, że Enewetak jest już bezpieczny, wszyscy powrócili stopniowo do swych domów[8].

Geografia i przyroda[edytuj | edytuj kod]

Ujelang jest najbardziej wysuniętym na zachód punktem Wysp Marshalla. Leży 217 km na południowy zachód od atolu Enewetak i 420 km na północny wschód od wyspy Pohnpei w Mikronezji. Składa się z 32 wysp (według innych źródeł wysp jest 30[9] lub 35[8]) m.in. Ujelang, Anaken, Eneraj, Burie, Nelle, Einmlapp, Ennimento, Kiriniyan, Kalo, Pyokon, Seroko, Pokon, Bokanibop, Bokanibwiebirok, Bokanjoio, Bokanalap, Maronlik, Maron, Daisu[10] o łącznej powierzchni 1,74 km². Łączna powierzchnia laguny wynosi 65,97 km²[1][11]. W przeszłości atol określano nazwami: Arecifos, Arrecife, Casobos Island, Jane's Island, Kewley, Morning Star, Providence, Wuidjlang[1]. Uznawano też, że jest częścią Wysp Karolińskich[8].

W 1967 r. stwierdzono występowanie na Ujelang 14 gatunków ptaków, w tym 3 lęgowych (Sterna fuscata, Anol stolidus, Anous tenuirostris) i 7 potencjalnie lęgowych[10]. Na atolu spotkać można następujące gatunki roślin: Alocasia macrorrhizos, Eleusine indica, Eragrostis amabilis, Euphorbia thymifolia, Ipomoea violacea, Phyllanthus amarus, Pilea microphylla, Senna occidentalis, Sida acuta[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Atoll Information--Ujelang Atoll (Marshall Islands) (ang.). marshalls digital micronesia, 1998-05. [dostęp 2016-08-03].
  2. Marshallese-English Dictionary - Place Name Index (ang.). Marshallese-English Dictionary. [dostęp 2016-08-03].
  3. Economic Policy, Planning, and Statistics Office, Office of the President: The RMI 2011 Census of Population and Housing. Summary and Highlights Only (ang.). U.S. Department of the Interior, 2012-02-14. [dostęp 2016-08-03].
  4. Max Quanchi, John Robson: Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2005, s. XX. ISBN 0-8108-5395-7.
  5. Ships visiting the Marshall Islands (until 1885), Ujelang Atoll (ang.). marshalls digital micronesia. [dostęp 2016-08-03].
  6. Historic Copra Production--Ujelang Atoll (Marshall Islands) (ang.). marshalls digital micronesia, 2000. [dostęp 2016-08-03].
  7. Defense Nuclear Agency: Enewetak Atoll, Marshall Islands, Clean Up, Rehabilitation, Resettlement: Environmental Impact Statement, Volume 2, s. 2-8–2-12 w serwisie Google Books
  8. a b c F. Raymond Fosberg: Atoll Research Bulletin No. 330: A review of natural history of the Marshall Islands. Waszyngton, U.S.A.: The Smithsonian Institute, 1990, s. 92–93. (ang.)
  9. Republic of the Marshall Islands - Ujelang Atoll (ang.). Republic of the Marshall Islands Embassy, USA, 2002. [dostęp 2016-08-03].
  10. a b A. Binion Amerson Jr.: Atoll Research Bulletin No. 127: Ornitology of the Marshall and Gilbert Islands. Waszyngton, U.S.A.: The Smithsonian Institute, 1969, s. 120–121. (ang.)
  11. Marshall Islands - Ujelang (ang.). the island encyklopedia. [dostęp 2016-08-03].
  12. Plant Threats to Pacific Ecosystems: Ujelang Atoll (ang.). Hawaiian Ecosystems at Risk project. [dostęp 2016-08-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]