Układ kostny człowieka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Szkielet dorosłej kobiety.
Szkielet dorosłej kobiety - widok z tyłu.
Kości czaszki człowieka
Widok kości czaszki z przodu

Szkielet, inaczej kościec lub układ kostny (łac. systema sceleti, skeleton-szkielet) – wszystkie kości składające się na ciało człowieka.

U dorosłego człowieka szkielet składa się z 206 kości – liczba ta jest większa u dzieci ze względu na wiele punktów kostnienia (według Reichera: około 270 u noworodka i 356 u 14-latka[a]) i spada dopiero po połączeniu się np. trzonów z nasadami. U starszych ludzi kości może być mniej niż 206 ze względu na zrastanie kości czaszki[1]. Średnia waga szkieletu to 10 kilogramów u kobiet i 12 kilogramów u mężczyzn.

Podstawowymi materiałami budulcowymi szkieletu człowieka są tkanka kostna oraz w mniejszym stopniu chrzęstna. Ze względu na budowę zewnętrzną kości podzielono na kilka grup:

Warstwa zewnętrzna wszystkich kości zbudowana jest z istoty zbitej (łac. substantia compacta). Ponadto kości długie również w swoim trzonie (łac. corpus) zawierają istotę zbitą. Końce kości długich oraz wszystkie inne kości są wewnątrz zbudowane z istoty gąbczastej (łac. substantia spongiosa). Istota gąbczasta zbudowana jest z beleczek kostnych (łac. trabeculae osseae).

Szkielet człowieka można podzielić na dwie części. Pierwszą część stanowi szkielet osiowy, w którego skład wchodzą: czaszka, kręgosłup oraz żebra i mostek. Drugą część stanowi szkielet kończyn górnych oraz dolnych wraz z ich obręczami.

W skład szkieletu wchodzą:

Kościec człowieka, schemat, widok od tyłu. Oznaczenia w tekście.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. U 14-latka jest większa liczba wtórnych punktów kostnienia niż u noworodka. Reicher osobno liczy tu nasady kości i ich trzony, gdy nie nastąpiło jeszcze ich zrośnięcie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bochenek i Reicher 2019 ↓, s. 202.
  2. Bochenek i Reicher 2019 ↓, s. 438.
  3. Bochenek i Reicher 2019 ↓, s. 219–220.
  4. kręgosłup, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2023-11-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Bochenek, Michał Reicher, Anatomia człowieka. Tom I. Anatomia ogólna. Kości, stawy i więzadła, mięśnie, wyd. XIII, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2019, ISBN 978-83-200-4323-5.