Ukrzyżowanie (obraz Michaela Willmanna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ukrzyżowanie
(nr. inw. VIII-2628)
(skrzydła nr. inw. M.Ob. 1444, d. 187255 i 186390)
Ilustracja
Autor Michael Willmann
Rok wykonania 1702
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 255 × 153 cm (kwatera środkowa);
(oba skrzydła) 221 × 110 cm
Muzeum Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Ukrzyżowanie – tryptyk śląskiego malarza barokowego, Michaela Willmanna; ostatnie znane dzieło tego malarza[1].

Tryptyk ołtarzowy został stworzony dla dawnego kościoła klasztornego cystersów w Lubiążu. Willmann nawiązywał do gotyckiej tradycji rzeźbiarskich grup figuralnych; w środkowej części ołtarza przedstawiono postać Chrystusa na krzyżu, a po bokach Marię (lewa kwatera) i św. Jana (prawa kwatera)[2]. Pierwotnie tryptyk znajdował się w południowym ramieniu transeptu lubiąskiego kościoła. Obok tych wisiały wówczas inne prace Willmanna związane z motywem Pasji: Ukrzyżowanie (1656), Koronowaniem cierniem (1661) i Modlitwa na Górze Oliwnej[2].

Tryptyk jest ostatnim dziełem Willmanna. Niemiecki historyk sztuki Ernst Kloss, sposób wykonania obrazu, przypominający technikę akwareli, uznał za zapowiedź rokoka. Rüdiger Klessman uważa, że kompozycja tryptyku była wzorowana na stylu rubensowskim. Historyk sztuki i była kurator wrocławskiego Muzeum Narodowego, Bożena Steinborn przy analizie dzieła zwraca uwagę na konsekwencje poruszenia postaci, które prowadzą do rozluźnienia formy „jakby przemieszczające się mięśnie rozrywały kontur od wnętrza”. Współgra z tymi efektami „farba obficie rozrzedzona werniksem” i prześwitujące laserunki, które „imitują ślizgające się po ruchomych kształtach światło”[2].

Proweniencja[edytuj | edytuj kod]

Tryptyk znajdował się w kościele klasztornym w Lubiążu do 1942 roku, kiedy to dzieła ze świątyni zostały ewakuowane do Szklarskiej Poręby, a następnie w 1945 do składnicy Paulinum w Jeleniej Górze. W tym samym roku obraz środkowy z Ukrzyżowaniem został przewieziony na Zamek Królewski w Krakowie. W 1946 roku cały tryptyk został przejęty przez Muzeum Narodowe w Warszawie. W 1981 roku Ukrzyżowanie zostało przekazane do Muzeum Narodowego we Wrocławiu, a w 1992 roku, w depozyt, do wrocławskiego muzeum oddane zostały oba skrzydła[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Fitych. Michael Willmann – współtwórca i uczestnik Krzeszowskiego okręgu religijno-kulturowego wymiany darów. „Perspectiva. Legnickie Studia Historyczno-Teologiczne”. Rok V (2006), nr 1, s. 65, 2006. 
  2. a b c d Malarstwo śląskie ↓, s. 260.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ewa Houszka (red. nauk.), Marek Pierzchała, Beata Lejman, Piotr Łukaszewicz: Malarstwo śląskie (1520-1800). Wrocław: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2009. ISBN 978-83-86766-74-1.