Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa – najważniejsze, obok zmartwychwstania Jezusa, wydarzenie opisane w Nowym Testamencie. W chrześcijaństwie jest uważane za wydarzenie o charakterze zbawczym i stanowi (obok zmartwychwstania) główny temat nauki o odkupieniu.

Data[edytuj | edytuj kod]

Istnieje konsensus, że śmierć Jezusa nastąpiła w piątek. Nieustalona jest natomiast dokładna data śmierci Jezusa – szacunki wahają się pomiędzy 27 a 33 rokiem[1]. Problematyczne jest również ustalenie, czy śmierć Jezusa nastąpiła w święto Paschy czy też w jego przeddzień, a więc 15 czy 14 nisan. Za pierwszą datą przemawia relacja synoptyków, które utożsamiają Ostatnią Wieczerzę Jezusa z ucztą paschalną, za drugą relacja Ewangelii Jana zgodnie z którą śmierć Jezusa nastąpiła podczas zabijania baranków paschalnych w świątyni. Oba ujęcia mają motywacje teologiczne, i dlatego nie można w sposób przesądzający ustalić wiarygodności ich chronologii[2][3][4]. Joachim Gnilka opowiada się za relacją synoptyków[2], z kolei Walter Kasper i Ferdinand Hahn uważają chronologię Ewangelii Jana za bardziej wiarygodną[3][4]. Sprzeczność próbowano usunąć powołując się na istnienie dwóch kalendarzy – słonecznego, używanego przez wspólnotę z Qumran, do którego stosować miał się Jezus obchodząc święto Paschy, oraz księżycowego, stosowanego przez kapłanów, do którego odnosić miał się autor Ewangelii Jana[2]. Jako pierwsza takie rozwiązanie zaproponowała Annie Jaubert[3]. Zarówno Joachim Gnilka, jak i Ferdinand Hahn, uważają to rozwiązanie za niewiarygodne[2][3]. Przede wszystkim nie ma dowodów przynależności Jezusa do wspólnoty esseńczyków[3]. Rytualne ubicie baranka paschalnego w świątyni nie byłoby natomiast możliwe poza datą przewidzianą przez kapłanów (Joachim Gnilka odrzuca twierdzenie, jakoby możliwe było zabijanie baranków przez esseńczyków w ich własnym terminie)[2].

Datę dzienną według współczesnego kalendarza próbowano ustalić na podstawie danych astronomicznych. I tak, przyjmując wiarygodność chronologii Ewangelii Jana, śmierć Jezusa datowano na 3 kwietnia 33 roku naszej ery[5][6] lub 7 kwietnia 30 roku[4]. Wenancjusz Domagała, opowiadając się za późniejszą datą, wskazuje, że według Ewangelii Jana działalność Jezusa miała trwać co najmniej trzy lata od chwili wystąpienia Jana Chrzciciela w 28 roku[5]. Jednak relacja synoptyków zdaje się sugerować, że publiczna działalność Jezusa trwała zaledwie rok[7]. Joachim Gnilka uważa trzyletni okres działalności Jezusa za niewiarygodny. Dodatkowo obliczenia astronomiczne są niepewne z uwagi na możliwość niedokładności określania nowiu księżyca przez kapłanów, a także możliwość dodania miesiąca przestępnego przed miesiąc nisan w przypadku opóźnienia zbiorów jęczmienia lub wystąpienia trudnych warunków drogowych utrudniających dojazd pielgrzymów[1].

Ukrzyżowanie[edytuj | edytuj kod]

Miało miejsce na szczycie góry zwanej Golgotą (gr. Γολγοθᾶ - Golgota, aram. גלגלתא - Gulgalta, w tłum. łac. Calvaria, co znaczy "czaszka"), położonej nieopodal Jerozolimy, gdzie zwyczajowo dokonywano egzekucji na skazańcach. Informacje o ukrzyżowaniu zawarte są w czterech Ewangeliach. Wszyscy ewangeliści podają bardzo szczegółowe okoliczności tego wydarzenia. Jezus Chrystus, którego chrześcijanie uważają za Syna Bożego oraz Mesjasza, został aresztowany, osądzony i skazany przez Poncjusza Piłata na śmierć przez ukrzyżowanie. Ostatnie 12 godzin życia Chrystusa, poprzedzające jego śmierć na krzyżu, określane jako Pasja, są bardzo wnikliwie opisane w Ewangelii. Okres ten nazywany jest męką Pańską, a jego ramy czasowe zakreślają dwa wydarzenia - nocne pojmanie Jezusa w ogrodzie Getsemani oraz śmierć na krzyżu na jerozolimskim wzgórzu, zwanym Golgotą. Jest to wydarzenie historyczne - potwierdzone również w wielu źródłach nie-chrześcijańskich[8][9][10][11].

Okoliczności śmierci Jezusa Chrystusa[edytuj | edytuj kod]

Ewangelie opisują dokładne okoliczności śmierci Jezusa Chrystusa, m.in. wskazując godzinę.

A o godzinie szóstej ciemności ogarnęły ziemię (i trwały) aż do godziny dziewiątej. O godzinie dziewiątej Jezus zawołał wielkim głosem: Eloi, Eloi, lamma sabachtani! To znaczy: Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił. A niektórzy spośród stojących tam słysząc te słowa, mówili: Oto Eliasza woła.

Potem podbiegł ktoś, nasycił octem gąbkę i umocowawszy ją na trzcinie, podał Mu do picia, mówiąc przy tym: Poczekajcie, zobaczymy, czy przyjdzie Eliasz, żeby Go zdjąć (z krzyża). A Jezus, zawoławszy donośnym głosem, skonał. Wtedy zasłona w świątyni rozdarła się na dwie części — od góry aż do dołu.

A setnik, który stał naprzeciw, widząc, że tak skonał, rzekł: Ten Człowiek był naprawdę Synem Bożym


 Osobny artykuł: Słowa Jezusa na krzyżu.

Przed śmiercią Jezus wypowiedział siedem krótkich zdań, które nazywane są "siedmioma mowami Jezusa na krzyżu". Mowy te znajdują się w czterech Ewangeliach.

Od starożytności trwa dysputa jak interpretować ciemności i zanik światła wspomniane m.in. przez Flegona z Tralles. Pisarze tacy jak Augustyn z Hippony uważali je za wydarzenie cudowne, a nie naturalne, gdyż naturalne zaćmienia słońca występują podczas nowiu, a nie pełni księżyca, w okolicach której przypada święto Paschy (O Państwie Bożym, III,15)[12].

Złożenie do grobu[edytuj | edytuj kod]

Przekrój Golgoty z uwzględnieniem Krzyża i Grobu Jezusa

O zmierzchu Józef z Arymatei i Nikodem pochowali ciało Jezusa. Owinęli je w płótno i złożyli w grobowcu, który był wykuty w skale. Grób przykryli potężnym kamieniem[13].

Proroctwa na temat ukrzyżowania Jezusa Chrystusa[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z teologią chrześcijańską ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa zapowiada już starotestamentowa Księga Izajasza 53,4-12[14], gdzie stwierdzone jest też jego zbawcze znaczenie[15]. Do tego wydarzenia odnoszony jest również Psalm 22, którego autorstwo tradycyjnie przypisywano królowi Dawidowi[16]. Także Jezus zapowiedział swoją mękę i śmierć oraz przypisywał jej znaczenie zbawcze (przeciwne poglądy biblistów takich jak Rudolf Bultmann czy Willi Marxsen są obecnie odrzucane)[17][18]. Mimo to apostołowie wówczas nie bardzo rozumieli nie tylko znaczenia śmierci, ale i cierpienia. Myśleli o Mesjaszu bardziej jako o królu ziemskim[15].

Zobacz także[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Joachim Gnilka: Jezus z Nazaretu. Kraków: Wydawnictwo „M”, 2009, s. 415–416. ISBN 978-83-7595-153-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Joachim Gnilka: Jezus z Nazaretu. Kraków: Wydawnictwo „M”, 2009, s. 369–371. ISBN 978-83-7595-153-0.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Ferdinand Hahn: Theologie des Neuen Testaments. T. II: Die Einheit des Neuen Testaments. Tübingen: Mohr Siebeck, 2011, s. 534–535. ISBN 978-3-16-150630-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 Walter Kasper: Jezus Chrystus. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1983, s. 112. ISBN 83-211-0471-1.
  5. 5,0 5,1 Wenancjusz Domagała: Data ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Niedziela, 2014-04-16. [dostęp 2014-11-03].
  6. Colin J. Humphreys, W. G. Waddington: Dating the Crucifixion (ang.). Nature, (306) 22 grudnia 1983. [dostęp 2014-11-03]. s. 743 - 746.
  7. Walter Kasper: Jezus Chrystus. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1983, s. 60. ISBN 83-211-0471-1.
  8. Christopher M. Tuckett: The Cambridge companion to Jesus. Cambridge University Press, 2001, s. 123-124. ISBN 978-0-521-79678-1.
  9. Eddy & Boyd: The Jesus Legend: A Case for the Historical Reliability of the Synoptic Jesus Tradition. Baker Academic, 2007, s. 127. ISBN 0-8010-3114-1.
  10. Robert W. Funk: "The acts of Jesus: the search for the authentic deeds of Jesus" [w:] Jesus Seminar San Francisco 1998
  11. James D. G. Dunn: Jesus Remembered. 2003, s. 339. ISBN 978-0-521-79678-1.
  12. Święty Augustyn: O Państwie Bożym. Wiktor Kornatowski (tłum.). T. I. Warszawa: De Agostini, 2003, s. 219–220. ISBN 83-7316-057-4.
  13. Kazimierz Bukowski: Katechezy: Czy warto być chrześcijaninem. opoka.org.pl. [dostęp 2013-03-04].
  14. Księga Izajasza (Iz 53). nonpossumus.pl. [dostęp 2013-03-04].
  15. 15,0 15,1 Znaczenie Męki i Śmierci Chrystusa. sluzew.tercjarze.dominikanie.pl. [dostęp 2013-03-04].
  16. Biblia Tysiąclecia - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Ps 22. biblia.deon.pl. [dostęp 2013-03-05].
  17. Manfred Uglorz: Teologia zwiastowania i czynów Jezusa. Warszawa: Chrześcijańska Akademia Teologiczna, 1999, s. 245-252. ISBN 83-909272-3-3.
  18. Joachim Gnilka: Jezus z Nazaretu. Kraków: Wydawnictwo „M”, 2009, s. 369–380. ISBN 978-83-7595-153-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Colin J. Humphreys, W. G. Waddington "Dating the Crucifixion" [w:] Nature 306 (5945), 743–746; grudzień 1983
  • Gerard S. Sloyan "The Crucifixion of Jesus", 1995, ISBN 0-8006-2886-1.