Ulica Ślężna we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb wroclaw.svg Wrocław
ulica
Ślężna
Powstańców Śląskich, Huby, Borek
Długość: 3300 m
Widok z ulicy Sudeckiej na południe na skrzyżowanie z ulicą Ślężną (z lewej) i wiadukt Towarowej Obwodnicy Wrocławia
Widok z ulicy Sudeckiej na południe na skrzyżowanie z ulicą Ślężną (z lewej) i wiadukt Towarowej Obwodnicy Wrocławia
Przebieg
Ikona ulica z lewej.svg światła 0 m ul. Swobodna
Ikona ulica z prawej.svg światła 0 m ul. Sucha
Ikona ulica z prawej.svg 160 m ul. Skwerowa
Ikona ulica z lewej.svg światła 375 m ul. Dyrekcyjna
Ikona ulica z prawej.svg 375 m ul. Studzienna
Ikona ulica z lewej.svg 500 m ul. Sieradzka
Ikona ulica z prawej.svg 500 m ul. Sanocka
Ikona ulica z lewej.svg 660 m ul. Petrusewicza
Ikona ulica z prawej.svg 660 m ul. Pabianicka
Ikona ulica z prawej.svg 825 m ul. Wielka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 985 m ul. Kamienna
Ikona ulica z lewej.svg 1360 m ul. Kuronia
Ikona ulica z prawej.svg 1360 m ul. Sztabowa
Ikona ulica z lewej.svg światła 1470 m al. Armii Krajowej
Ikona ulica z prawej.svg światła 1470 m al. Wiśniowa
Ikona ulica z lewej.svg 1630 m ul. Działkowa
Ikona ulica z prawej.svg 1700 m al. Lipowa
Ikona ulica z prawej.svg 1920 m al. Jaworowa
Ikona ulica z prawej.svg 2010 m al. Jarzębinowa
Ikona ulica z lewej.svg 2010 m ul. Brossa
Ikona ulica z prawej.svg 2100 m al. Dębowa
Ikona ulica z lewej.svg światła 2480 m ul. Weigla
Ikona ulica z prawej.svg 2520 m ul. Skierniewicka
Ikona ulica z lewej.svg 2860 m ul. Pułtuska
Ikona ulica z prawej.svg światła 3220 m ul. Sudecka
Ikona ulica z prawej.svg światła 3220 m ul. Waligórskiego
Ikona wiad kolejowy.svg 3300 m Towarowa Obwodnica Wrocławia
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
ulica  Ślężna
ulica Ślężna
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
ulica  Ślężna
ulica Ślężna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica  Ślężna
ulica Ślężna
51,084303°N 17,025037°E/51,084303 17,025037
zajezdnia tramwajowa nr 1 przy skrzyżowaniu Ślężnej i Kamiennej
Widok wzdłuż ul. Ślężnej na północ, 1983: tłum zmierzający na spotkanie z papieżem

Ulica Ślężna we Wrocławiu – jedna z arterii prowadzących ze śródmieścia w kierunku południowych osiedli peryferyjnych (Borek i dalej Partynice). Zaczyna się w miejscu, gdzie ulica Stawowa, prowadząca niegdyś do podwrocławskich Pól Stawowych, krzyżuje się z Suchą i Swobodną i rozwidla na prowadzącą w kierunku południowym i południowo-wschodnim ulicę Borowską oraz zmierzającą w kierunku południowo-zachodnim i południowym ulicę Ślężną; kończy się natomiast u zbiegu z ulicą Sudecką, tuż przed przecinającą ją wiaduktem Towarową Obwodnicą Wrocławia.

Całkowita długość ulicy wynosi około 3,3 km; na niemal całej tej długości (od skrzyżowania z Dyrekcyjną od północy do końca na południu) ulica jest dwujezdniowa, z pasem zieleni oraz dwutorową linią tramwajową pomiędzy jezdniami.

Nazwa ulicy, tak współczesna, jak i historyczna (niem. Lohestraße), wywodzi się od nazwy podwrocławskiej wsi Ślęza (niem. Lohe), do której wiodła droga łącząca ją z Wrocławiem. Około roku 1850 przy drodze tej powstał cmentarz żydowski (dziś określany nazwą Starego Cmentarza Żydowskiego), a wkrótce potem także – nieistniejące już dziś – cmentarz ewangelicko-reformowany (utworzony naprzeciw żydowskiego w 1862, w miejscu dzisiejszych terenów rekreacyjnych, m.in. basenu kąpielowego i lodowiska) i wojskowy (tzw. nowy cmentarz garnizonowy, uruchomiony w 1864 przy skrzyżowaniu z ul. Wiśniową i przy Wiązowej), ale aż do roku 1868, kiedy w granice miasta włączone zostały wsie Glinianki (niem. Lehmgruben) i Nowa Wieś Komandorska (Commende Neudorf, dzisiejsze osiedle Południe), była to droga raczej wiejska lub podmiejska. Jej charakter, zwłaszcza na odcinku północnym (bliższym centrum Wrocławia), zaczął się zmieniać po tej dacie; pierwsze kamienice wybudowano tu w latach osiemdziesiątych XIX wieku; w 1882 przy Ślężnej 22‒24 zakończono budowę szkoły[1] Auf den Hälteräckern (po roku 1945 szkoła podstawowa nr 59 i 77, obecnie gimnazjum nr 17). W 1892 otwarty został, przy końcowym odcinku Ślężnej i Sudeckiej, założony przez Juliusa Schottländera Park Południowy, w latach 18941896 na działce pomiędzy Ślężną a Komandorską, wzdłuż Kamiennej, wybudowany został szpital[2], w 1896 na Ślężną 89 (przy skrzyżowaniu z ul. Wiśniową) przeniesiono katolicki sierociniec fundacji cukiernika Schiffkego, w 1904 zbudowano zajezdnię tramwajową. Do II wojny światowej powstały – przy południowym odcinku ulicy – także kolonie domków jednorodzinnych oraz charakterystycznych dla lat 20. i 30. tanich, dwu- i trzykondygnacyjnych budynków wielorodzinnych. Przy Ślężnej miały też swoje siedziby niewielkie przedsiębiorstwa, np. wytwórnia musztardy, majonezu, octu i innych artykułów spożywczych H. Schäffera przy Ślężnej 23, wytwórnia opakowań papierowych pod numerem 144 itp.

Podczas oblężenia Festung Breslau natarcie Armii Czerwonej posuwało się z południowej strony miasta, toteż około 90% tutejszej zabudowy legło w gruzach, w tym wszystkie – najczęściej pięcio- i sześciokondygnacyjne – kamienice wzdłuż północnego odcinka ulicy. Zaraz po wojnie zniszczone kwartały ulic początkowo pozostawały albo niezabudowane, albo powstawały na ich miejscu ogródki działkowe; około lat sześćdziesiątych w kwartale pomiędzy Ślężną, Kamienną, Borowską i Wesołą wysypywać zaczęto gruz[3], powstały jeszcze w czasie wojny i wciąż zbierany z miasta (wcześniej, w latach 40. i 50., wywożono go na inne wysypiska, a odzyskaną część nieuszkodzonych cegieł rozbiórkowych wywożono m.in. do Warszawy w ramach „akcji odbudowy stolicy”[4]). Powstałe w ten sposób kilkunastometrowej wysokości wzgórze częściowo zrekultywowano, obsadzając je roślinnością i wytyczając ścieżki. W 1985 nadano mu oficjalną nazwę „Wzgórza Gomułki”[5] wmurowując akt erekcyjny pod budowę Pomnika Ziem Odzyskanych[6]. Pomnik w rezultacie jednak nie powstał, a po przemianach ustrojowych w Polsce w roku 1989 zmieniono patrona tego wzgórza i okolicznych terenów rekreacyjnych; od tego czasu wzgórze i przyległy park noszą imię Władysława Andersa. W roku 2005 rozpoczęto częściową niwelację Wzgórza Andersa na potrzeby aquaparku, który został otwarty w marcu 2008.

Przypisy

  1. projekt arch. Roberta Mende, realizacja 18811882; około 1890 powstała sala gimnastyczna zaprojektowana przez Richarda Plüddemanna; w 1895 roku budynek powiększono w kierunku północnym według projektu Plüddemanna, Klimma i Frobösego
  2. był to Wenzel-Hancke Krankenhaus pierwotnie zlokalizowany przy ul. Komandorskiej 20 (potem też na sąsiednich działkach nr 16 i 18), sfinansowany przez fundację Liny Hancke (wdowy po wrocławskim chirurgu i radcy medycznym, J. Wenzel Hancke, zm. 1849) i wybudowany tam w latach 18751877; wobec wzrostu potrzeb rozwijającego się gwałtownie miasta wybudowano przy ul. Kamiennej nowe obiekty szpitalne zaprojektowane przez Plüddemanna i Klimma; obecnie mieści się tu Uniwersytet Ekonomiczny
  3. ściślej: w pięciu sąsiadujących przedwojennych kwartałach wewnątrz kwartału Ślężnej, Kamiennej, Borowskiej i Wesołej; całkowicie zasypany został leżący wewnątrz tego czworoboku odcinek przedwojennej Goethe Straße łączący Ślężną z Borowską (dziś jej zachodni fragment nosi nazwę ulicy Wielkiej, a wschodni – Przestrzennej) oraz znajdujące się tam także dwie ulice równoległe do Ślężnej: cała przedwojenna Zobterstraße („Sobótczańska”) i cała Rogauerstraße („Rogowska” – dziś ulica o takiej samej nazwie we Wrocławiu znajduje się na osiedlu Nowy Dwór)
  4. zob. fotografię ze Słowa Polskiego" z 1954
  5. od nazwiska zmarłego w 1982 komunistycznego działacza, w latach 19561970 I sekretarza KC PZPR, Władysława Gomułki
  6. uroczystość odbyła się 6 maja 1985, w 50. rocznicę kapitulacji Festung Breslau; w uroczystości brała udział wdowa po Gomułce, a także gen. Wojciech Jaruzelski i radziecki oficer uczestniczący w podpisaniu kapitulacji w 1945, Omar Jachiajew

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]