Ulica Emilii Plater w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Emilii Plater
Śródmieście Północne, Śródmieście Południowe
Zachodni odcinek ulicy z hotelem Intercontinental i Warszawskim Centrum Finansowym
Zachodni odcinek ulicy z hotelem Intercontinental i Warszawskim Centrum Finansowym
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0 m ul. Koszykowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 53 m ul. Wilcza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 215 m ul. Hoża
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 340 m ul. Wspólna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 534 m ul. Nowogrodzka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 662 m Al. Jerozolimskie
Ikona ulica z lewej.svg 972 m ul. Złota
Ikona ulica z lewej.svg 1 096 m ul. Sienna
Ikona ulica z lewej.svg 1 157 m ul. Śliska
Ikona ulica z lewej.svg 1 239 m ul. Pańska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1 306 m ul. Świętokrzyska
Ikona ulica koniec T.svg 1 535 m ul. Twarda
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica  Emilii Plater
ulica Emilii Plater
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica  Emilii Plater
ulica Emilii Plater
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica  Emilii Plater
ulica Emilii Plater
Ziemia52°13′43,8″N 21°00′18,6″E/52,228833 21,005167
Panorama ulicy nocą, widok z Pałacu Kultury i Nauki
Kościół św. Piotra i Pawła oraz kamienice w rejonie ulicy E. Plater i Wspólnej
Przejście dla pieszych w formie klawiatury fortepianu

Ulica Emilii Plater – jedna z ulic warszawskiego Śródmieścia.

Ulica zaczyna swój bieg od skrzyżowania z Koszykową i kierując się na północ przecina kolejno z obu stron ulice: Wilczą, Hożą, Wspólną, Nowogrodzką, Al. Jerozolimskie oraz Świętokrzyską. Kończy swój bieg przy ul. Twardej.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Powstała ok. 1872 w związku z rozplanowywaniem obszaru leżącego w granicach ulic: Marszałkowskiej, Koszykowej i Al. Jerozolimskich. Utworzono ją na mocy uchwały Komitetu Regulacyjnego miasta Warszawy. W 1881 podniesiono jej poziom. Zabudowana była w większości kamienicami czynszowymi autorstwa architekta A. Wayde'a. Na odcinku od ulicy Wspólnej do Nowogrodzkiej biegła między Cmentarzem Świętokrzyskim, po którym została kaplica św. Barbary oraz wmurowana w ścianę płyta nagrobna (późniejszy cmentarz kościoła św. Piotra i Pawła), i Ogrodem Pomologicznym (obecnie na tym terenie znajduje się m.in. wieżowiec Oxford Tower).

Od momentu powstania do 1916 ulica nosiła nazwę Leopoldyny – od imienia żony ówczesnego prezydenta Warszawy Kaliksta Witkowskiego. Obecna nazwa została nadana w październiku 1916[1].

Podczas II wojny światowej zabudowa ulicy została częściowo zniszczona.

Na początku XX wieku obecna ulica Emilii Plater była małą uliczką łączącą Koszykową z al. Jerozolimskimi. Po wybudowaniu Pałacu Kultury i Nauki i przebudowie Dworca Warszawa-Śródmieście Emilii Plater została poszerzona i przebudowana. W 1954 ulicę przedłużono w kierunku północnym do Twardej.

W latach 2009−2010 ulica na odcinku pomiędzy Alejami Jerozolimskimi i ulicą Świętokrzyską została wyremontowana.

W listopadzie 2012 Rada Warszawy zmieniła pierwotnie nadaną nazwę ulicy z niepoprawnej Plater Emilii na Emilii Plater[2].

W północnej części ulicy znajdują się dwa przejścia dla pieszych w formie klawiatury fortepianu. Powstały w 2010 w ramach obchodów Roku Chopinowskiego. Nietypowe przejścia mają przypominać o tym, że Warszawa jest miastem, w którym przez 20 lat mieszkał i tworzył Fryderyk Chopin[3].

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół św. Piotra i Pawła (róg ulicy Wspólnej i Emilii Plater) – powstał po II wojnie światowej według projektu Stanisława Marzyńskiego, wcześniej w tym miejscu znajdowała się neoromańska świątynia z II połowy XIX wieku, którą w 1944 wysadzili Niemcy. Na jego terenie znajdują się neoromańskie stacje drogi krzyżowej, które są ustawione wokół ogrodzenia cmentarza i figura Chrystusa z nierządnicą z 1897, której fundatorką była Róża Michalska;
  • ul. Emilii Plater 9 – kamienica, na której znajduje się odrestaurowana reklama odlewni zakładu aparatów miedzianych Adolfa Witta. Dwujęzyczna reklama (w języku polskim i rosyjskim) umieszczona jest na ścianie szczytowej budynku. Pochodzi ona z czasów zaboru rosyjskiego. Fabryka znajduje się nieopodal. Zachował się również jej komin z inicjałem Witta;
  • ul. Emilii Plater 14 – w podwórku kamienicy znajduje się figura Matki Boskiej powstała w czasie okupacji (ok. 1944). Takie kapliczki są częstym widokiem w Śródmieściu. Powstały w okresie gdy warszawiaków obowiązywała godzina policyjna, której nieprzestrzeganie groziło śmiercią;
  • ul. Emilii Plater 15 – tablica pamiątkowa Tchorka upamiętniająca rozstrzelanie przez Niemców grupy Polaków 1 sierpnia 1944
  • ul. Emilii Plater 17 – neobaraokowy pałacyk Z. Okoniewskiego z 1900 zaprojektowany przez Juliusza Dzierżanowskiego[4], w okresie powojennym rezydencja ambasadora, najpierw Stanów Zjednoczonych (1948), obecnie Maroka
  • ul. Emilii Plater 18 – kamienica, w której znajdowała się wcześniej klinika rządowa. 18 czerwca 1969 doszło w niej do wypadku. Z czwartego piętra wypadł Jerzy Zawieyski (polityk i pisarz). Do publicznej wiadomości podano, że zmarł on po długiej chorobie. Pojawiły się wówczas przypuszczenia, że Zawieyski, który wskutek wylewu był częściowo sparaliżowany, został zamordowany przez SB. Pisarz 10 kwietnia 1968 wygłosił w Sejmie mowę broniącą krytykowane przez władze koło „Znak”. Po tym wystąpieniu został odwołany z Rady Państwa, której był członkiem od 1957;
  • ul. Emilii Plater 21 – budynek projektowany w latach pięćdziesiątych dla Ministerstwa Komunikacji, później stanowiący część kliniki rządowej, w którym obecnie mieści się przychodnia Instytutu Geriatrii. Położony po przeciwnej stronie ulicy budynek nr 18 został przekazany zakonowi żeńskiemu, sprzedany prywatnej firmie i przestał należeć do Służby Zdrowia;
  • ul. Emilii Plater 25 – kamienica z odnowioną fasadą, na której znajduje się przedwojenna figura lwa szykującego się do skoku.
  • ul. Emilii Plater 31 – Gimnazjum nr 43 im. Wojska Polskiego (dawna siedziba Szkoły Podstawowej nr 171 im. Wojska Polskiego);
  • ul. Emilii Plater 36 – wielofunkcyjny budynek mieszkalny wybudowany w 1958. Jest połączony z dwoma budynkami – od południa przy ul. Świętokrzyskiej nr 32 i od północy Twardej nr 1 tworząc klamrę budynków na odcinku północnym ul. Emilii Plater. Obiekt jest ostatnim budynkiem o numerze parzystym położonym przy tej ulicy.
  • ul. Emilii Plater 49 – Hotel InterContinental;
  • ul. Emilii Plater 51 – Dom Meblowy „Emilia”
  • ul. Emilii Plater 53 – biurowiec Warsaw Financial Center z przedstawicielstwami Banku Światowego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, Koreańskiej Agencji Promocji Handlu i Inwestycji KOTRA, Tajskiego Centrum Handlowego, Biura Gospodarczego i Kulturalnego Tajpej[5], Tajwańskiej Rady Rozwoju Handlu Zagranicznego, oraz siedzibą Amerykańskiej Izby Handlowej w Polsce.
  • ul. Emilii Plater 55 – dwunastopiętrowy blok osiedla „Mariańska” wzniesiony na planie trójkąta, nazywany „Igrekiem” lub „Wiatrakiem”, jeden z największych budynków mieszkalnych wzniesionych w Warszawie w latach 60.[6].

Obiekty nieistniejące[edytuj | edytuj kod]

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Adam Szczypiorski: Od Piotra Drzewickiego do Stefana Starzyńskiego. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1968, s. 65.
  2. Uchwała N r XLVI/1259/2012 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie nazw niektórych ulic, placów, ronda i skwerów w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego [on-line]. mazowieckie.pl, 21 listopada 2012. [dostęp 2013-10-11]. s. 2.
  3. Robert Trzaska: Klawiatura pod stopami - niespodzianka w centrum miasta. um.warszawa.pl, 2010-08-31. [dostęp 2013-01-15].
  4. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Sztuki, 2005, s. 87. ISBN 83-908950-1-3.
  5. przedstawicielstwa dyplomatycznego Tajwanu
  6. Lech Chmielewski: Przewodnik warszawski. Gawęda o nowej Warszawie. Warszawa: Agencja Omnipress i Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Rzeczpospolita", 1987, s. 16. ISBN 83-85028-56-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]