Ulica Gliwicka w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ulicy. Zobacz też: inne artykuły noszące tę nazwę.
herb Katowic Katowice
ulica Gliwicka
Śródmieście, Załęże
Długość: ok. 4065 m
Ulica Gliwicka na wysokości ul. Zarębskiego(widok w kierunku zachodnim)
Ulica Gliwicka na wysokości ul. Zarębskiego
(widok w kierunku zachodnim)
Przebieg
Ikona ulica.svg ul. 3 Maja
Ikona ulica rondo.svg 0m plac Wolności
ul. Sokolska
ul. Jana Matejki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 107m ul. Jana III Sobieskiego
Ikona ulica z prawej.svg 285m ul. Dąbrówki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 422m ← ul. Friedricha Wilhelma Grundmanna
→ ul. Marii Goeppert-Mayer
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 712m ← ul. Żelazna
→ ul. ks. Pawła Pośpiecha
Ikona ulica z lewej.svg 875m ul. Macieja
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1140m ul. Marcina, ul. J. Zarębskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1220m ul. F. Anioła, ul. Wincentego Janasa
Ikona ulica z lewej.svg 1280m ul. Gminna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1360m ← ul. Tarasa Szewczenki
→ ul. Ondraszka
Ikona ulica z lewej.svg 1455m ul. Klimczoka
Ikona ulica z lewej.svg 1515m ul. Józefa Wolnego
Ikona ulica z lewej.svg 1570m ul. Zamułkowa
Ikona ulica plac.svg 1865m plac Józefa Londzina
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1875m ul. Bracka
ul. Feliksa Bocheńskiego
Ikona ulica z lewej.svg 1980m ul. Pokoju
Ikona ulica z lewej.svg 2070m ul. Michała Wolskiego
Ikona ulica z lewej.svg 2175m ul. Kupca
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2410m ← ul. Joachima Lelewela
→ ul. Jana Wyplera
Ikona ulica z lewej.svg 2525m ul. Lisa
Ikona ulica z lewej.svg światła 2640m ul. Wiśniowa (do os. Witosa)
Ikona ulica.svg 2850m park Załęski
Ikona ulica z prawej.svg światła 3035m ul. Jana Pawła II (do os. Tysiąclecia)
Ikona ulica z lewej.svg 3495m ul. Szymona Badury
Ikona ulica z lewej.svg 3565m ul. Roberta Kempki
Ikona ulica z lewej.svg 3635m ul. Szymona Borysa
Ikona ulica z lewej.svg 3692m ul. Leopolda Czoika
Ikona ulica z lewej.svg 3750m ul. Józefa Ciemały
Ikona ulica z lewej.svg 3810m ul. Franciszka Dudka
Ikona ulica z lewej.svg 3870m ul. Jerzego Cholewy
Ikona ulica z lewej.svg 3936m ul. Koczeby
Ikona ulica z lewej.svg 4002m ul. Macieja Mamoka
Ikona ulica z lewej.svg 4063m ul. Piotra Musialika
Ikona ulica z prawej.svg światła 4088m ul. ks. Jana Gałeczki (Chorzów)
Ikona ulica z prawej.svg 4063m Znak d43.svg ul. Piotra Wysockiego (Chorzów)
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Tablica pamiątkowa na fasadzie budynku przy ul. Gliwickiej 9
Tablica pamiątkowa na fasadzie budynku przy ul. Gliwickiej 17
Ulica Gliwicka na wysokości ul. Szewczenki – przed modernizacją
Kamienica na rogu ul. i Sobieskiego
Zespół dawnej fabryki "Mundus" (ul. Gliwicka 20)
Kamienica (ul. Gliwicka 49)
Kamienice (ul. Gliwicka 77 i 79) z ok. 1904 r.
Kamienica (ul. Gliwicka 117)
Skrzyżowanie z ul. Wiśniową
Krzyż przy skrzyżowaniu z ul. Wiśniową
Kamienica przy skrzyżowaniu ul. Gliwickiej z ul. Michała Wolskiego
Ul. Gliwicka na wysokości Kolonii Mościckiego
Budynek Hotelu "Załęże"

Ulica Gliwicka w Katowicach − jedna z ważniejszych ulic w Katowicach.

Ulica Gliwicka jest jedną z najdłuższych ulic Katowic, łączy katowickie śródmieście z Chorzowem. Choć nie ma znaczenia tranzytowego, jest ważną drogą komunikacyjną ze względu na biegnącą tędy ważną linię tramwajową łączącą Bytom, Świętochłowice, Chorzów, Katowice i Siemianowice. Ulica ta jest również jedną z najbardziej charakterystycznych ulic w regionie ze względu na dużą ilość zakrętów. Była remontowana przez kilka lat do listopada 2008. W dużej części jest wyłożona kostką. Przed remontem ulice przecinała linia kolejowa, dziś w tym miejscu istnieje skrzyżowanie z ulicą Marii Goeppert-Mayer i ulicą Friedricha Wilhelma Grundmanna (część obwodnicy Śródmieścia).

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ulica rozpoczyna swój bieg przy placu Wolności w centrum Katowic, biegnie następnie przez sam środek dzielnicy Załęże obok Punktu Rozrywki 44 (IMAX / Cinema City), zabytkowego kościoła św. Józefa, hotelu "Załęże", pałacu w Załężu, gdzie w okolicy przecina węzeł drogowy Bracka/Bocheńskiego (łączący autostradę A4, Drogową Trasę Średnicową/drogę wojewódzką nr 902 i drogę krajową nr 79ulicę Chorzowską). Następnie biegnie m.in. w pobliżu hipermarketu Auchan, osiedla Mościckiego do granicy z Chorzowem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulica posiada niezmieniony kręty przebieg, będący pozostałością po wiejskiej zabudowie z XVIII i XIX wieku.

Odcinek drogi od placu Wolności do granicy z Załężem (obecnie skrzyżowanie z ulicami F. W. Grundmanna i M. Goeppert-Mayer) w okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922) i w latach niemieckiej okupacji Polski (1939−1945) nosił nazwę Bismarckstraße[1], w latach 1922−1939 i od 1945 ul. Gliwicka[2]. Dalsza część ulicy (od skrzyżowania z dzisiejszymi z ulicami F. W. Grundmanna i M. Goeppert-Mayer do granicy z Chorzowem) w okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922) i w latach niemieckiej okupacji Polski (1939−1945) nosiła nazwę Moltkestraße[1], w latach 1922−1939 i w okresie PRL ul. Stanisława Wojciechowskiego[1][3].

Do 1939 przy ulicy działały różne firmy i przedsiębiorstwa, głównie o charakterze technicznym. Pod numerem 21 i 23 istniała Centrala Światła i Śląska Fabryka Wyrobów Metalowych; pod numerem 47 − Zakład Mechaniczny "Elektropol"; pod numerem 17 − spółka akcyjna "Tor" (zajmowała się robotami kolejowymi)[4]. Przy ul. Gliwickiej 6 założono przedstawicielstwo firmy E. V. Münstermann, powstałej w 1895, produkującej aramtury. Pod numerem 74 w dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonował urząd pocztowo-telegraficzny Katowice 4[5], pod numerem 3 − siedziba Polskiego Banku Raiffeisena[6], pod numerem 63 − Komisariat Policji Załęże[7] oraz kuchnia ludowa[8], pod numerem 39 − sierociniec prowadzony przez jadwiżanki[9], a pod numerem 48 − Apteka Świętej Bronisławy[10]. Przy ul. Wojciechowskiego 99 istniała Biblioteka TCL[11] i męska Szkoła Powszechna nr 23 im. J. Kochanowskiego[12], przy ul. Wojciechowskiego 53 − przedszkole[12], przy ul. Wojciechowskiego 114 − prywatne przedszkole związku "Deutscher Schulverein" i Szkoła Powszechna nr 27 im. Gabriela Narutowicza, przy ul. Wojciechowskiego 53 i 53a − żeńska Szkoła Powszechna nr 20 im. T. Rejtana, a pod numerem 107 − męska Szkoła Powszechna nr 21 im. Józefa Lompy[12].

Ulica Gliwicka została opisana w książce Kazimierza Gołby "Wieża spadochronowa", opowiadającej o bohaterskiej obronie Katowic w czasie kampanii wrześniowej przez harcerzy. Głównym bohaterem powieści jest Stach Jadwiszczok − katowicki harcerz.
Opis ulicy w ostatnich dniach sierpnia 1939[13]:

Quote-alpha.png
Nie kończąca się ulica Wojciechowskiego, najdłuższa ulica Katowic, na której prócz tramwajów mijali wozy, jadące na targ i grupki spieszących do pracy robotników, wystawiła Stacha na ciężką próbę.

Droga w tamtym czasie była jednym z głównych szlaków uchodźców, mieszkających przy granicy województwa śląskiego z III Rzeszą. Opis ulicy i miasta dnia 31 sierpnia 1939[14]:

Quote-alpha.png
Długa i kręta arteria Załęża zatłoczona była uchodźcami nie tylko na jezdni, lecz i na chodnikach. Dopiero w załęskim dworze ujrzeli kwaterujących żołnierzy, którzy zagospodarowali się tam na dobre. Przed dworem stało oficerskie auto − polski fiat, zwany pospolicie łazikiem − i furgon zaprzężony w parę koni, który przywiózł żywność.

W 1945 pod numerem 1 powstały Wytwórnia Wód Gazowanych i hurtownia piwa, należące do Julii Rzeszowskiej[15]. W latach 1961−1990 w suterenie kamienicy pod numerem 3 działał antykwariat Józefa Lacha. W latach 1946−1980 przy ul. Gliwickiej 9 na drugim piętrze mieszkał śpiewak Bolesław Mierzejewski[16] (na fasadzie tego budynku umieszczono pamiątkową tablicę[17]). 3 maja 1971 na frontonie budynku pod numerem 17 Rada Adwokacka w Katowicach wmurowała tablicę pamiątkową, poświęconą pamięci 188 adwokatów śląskich, zamordowanych w latach 1939−1945 przez hitlerowców[18]. Tablicę odsłonięto w pięćdziesięciolecie wybuchu trzeciego powstania śląskiego[15]. Wzdłuż Rawy, równolegle do ulicy Gliwickiej, od ul. Brackiej do granicy z Chorzowem w 1995 powstał odcinek Drogowej Trasy Średnicowej.

Po 1989 r. ulicę całkowicie zmodernizowano. Modernizację najważniejszego i ostatniego do remontu odcinka ulicy, tj. od ul. Pośpiecha do ul. Brackiej, rozpoczęto 12 maja 2007 r. Prace obejmowały m.in. modernizację infrastruktury technicznej, wymianę torowiska tramwajowego o długości 1 135 m podwójnego toru oraz odbudowę nawierzchni jezdni i chodników. W tym czasie całkowicie zawieszono ruch na ulicy. Modernizację ukończono 15 listopada 2008 r., kiedy to na zmodernizowanej ulicy wznowiono kursowanie tramwajów[19][20].

Uchwałą Rady Miasta Katowice nr LXII/1270/10 z 26 lipca 2010 placowi przy ul. Gliwickiej 212 nadano nazwę park Załęski[21].

W 2011 wyburzono zabudowania tzw. Załęskiego Przedmieścia (niem. Zalenzer Vorstadt), pochodzące z XIX wieku, zlokalizowane w rejonie ul. Dąbrówki, ul. Opolskiej i ul. Gliwickiej[22].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Ulica Gliwicka jest ulicą klasy zbiorczej jednojezdniowej o dwóch pasach ruchu z obustronnym chodnikiem[23].

Obiekty zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

Przy ulicy Gliwickiej znajdują się następujące historyczne obiekty:

  • kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Gliwicka 1)[24]; trzypiętrowa, siedmioosiowa;
  • kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Gliwicka 2)[24]; czteropiętrowa, sześcioosiowa;
  • kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Gliwicka 3)[24]; trzypiętrowa, siedmioosiowa;
  • kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Gliwicka 4)[24]; wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku; trzypiętrowa, siedmioosiowa;
  • kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Gliwicka 5)[24]; trzypiętrowa;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 6)[24]; trzypiętrowa;
  • narożna kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Gliwicka 7, róg z ul. J. Sobieskiego 17)[24]; narożna, trzypiętrowa;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 8, róg z ul. J. Sobieskiego 19[24]); trzypiętrowa z poddaszem;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 9)[24]; wzniesiona na początku XX wieku; w latach 1946−1980 mieszkał w niej Bolesław Mierzejewski;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 10)[24]; trzypiętrowa, z dwoma wykuszami od frontu; pod numerem 10 w dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonowała "Piwiarnia Kościuszki"[25];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 11[24]); wzniesiona na początku XX wieku;
  • budynki mieszkalne (ul. Gliwicka 12, 14, 16, 18)[24]; wzniesione w dwudziestoleciu międzywojennym;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 13)[24]; wzniesiona na początku XX wieku;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 15)[24]; wzniesiona na początku XX wieku;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 17)[24]; wzniesiona na początku XX wieku; w 1971 na fasadzie umieszczono pamiątkową tablicę, poświęconą pamięci 188 adwokatów śląskich, zamordowanych w latach 1939−1945 przez hitlerowców[26];
  • narożny budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 19, ul. Dąbrówki 1)[24]; trzypiętrowy;
  • zespół dawnej fabryki "Mundus" (ul. Gliwicka 20)[27];
  • dwie kamienice mieszkalne (ul. Gliwicka 24, 24a)[24];
  • obiekty poprzemysłowe (ul. Gliwicka 24 − w podwórzu), wzniesione na początku XX wieku[24];
  • piętrowa kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 26)[24]; pięcioosiowa, wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego;
  • cmentarz parafii Przemienienia Pańskiego (ul. Gliwicka 32)[15], założony około 1860[28];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 49), wzniesiona około 1910 w stylu secesji[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 51), wybudowana na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 58), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu[24];
  • budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 59/61), wzniesiony pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu[24];
  • budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 66)[24], trzypiętrowy, wzniesiony w stylu historyzmu ceglanego;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 68)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 72)[24], wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego;
  • kamienica z siedmioosiową fasadą (ul. Gliwicka 73), wzniesiona na początku XX wieku w stylu secesyjnym[24], trzypiętrowa;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 74)[24];
  • kościół św. Józefa (parafia św. Józefa w Załężu) przy ul. Gliwickiej 76 − wpisany do rejestru zabytków (nr rej.: A/1236/78 z 8 września 1978[29]), wzniesiony na początku XX wieku w stylu neogotyckim; granice ochrony obejmują kościół z najbliższym otoczeniem w ramach ogrodzenia[30]; w kościele została umieszczona tablica upamiętniająca księdza prałata Józefa Kubisa, pierwszego proboszcza w latach 1900−42 parafii rzymskokatolickiej pw. św. Józefa; tablicę odsłonięto w sześćdziesięciolecie kościoła i parafii; w kościele znajdują się także tablice upamiętniające górników, którzy zginęli w katastrofie w kopalni "Kleofas" z 3 na 4 marca 1896; tablice przeniesiono z cechowni zlikwidowanej KWK "Kleofas"[26];
  • pomnik (krzyż z tablicą) ku czci poległych w czasie powstań śląskich i zgładzonych w czasie II wojny światowej w obozach koncentracyjnych; pomnik znajduje się na placu przed kościołem św. Józefa[26];
  • budynek plebanii (ul. Gliwicka 76), wzniesiony około 1905 jako neogotycka willa[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 77), wybudowana około 1904 w stylu secesji[24];
  • zakład opiekuńczy sióstr św. Jadwigi (ul. Gliwicka 78), wybudowany około 1905, następnie przebudowany[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 79), wybudowana około 1904 w stylu secesyjnym; pod numerem 79 w dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonowało kino "Raj" (wcześniej jako "Corso", "Oaza")[31];
  • mieszkalna kamienica narożna (ul. Gliwicka 80)[24];
  • kamienica mieszczańska (ul. Gliwicka 81)[24]; trójkondygnacyjna, z fasadą siedmioosiową;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 82), wybudowana na początku XX wieku w stylu modernizmu[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 83)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 85)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 87)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 88)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 91)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 93)[24], dwupiętrowa, wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego;
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 95), wybudowana na początku XX wieku w stylu secesyjnym[24];
  • dwupiętrowy, siedmioosiowy budynek − kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 96)[24]; siedziba Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 97), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 98), wybudowana pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu[24];
  • trzypiętrowa mieszkalna kamienica narożna (ul. Gliwicka 99), wybudowana na początku XX wieku w stylu eklektycznym[24], posiada siedmioosiową fasadę;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 101)[24];
  • neogotycka kamienica ceglana − dawny urząd gminy (ul. Gliwicka 102); dwupiętrowa, ze szczytem, zwieńczonym zegarem; budynek pochodzi z 1897[24] (według inskrypcji nad wejściem); w 2010 na fasadzie umieszczono tablicę, upamiętniającą 650 rocznicę powstania Załęża;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 103)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 104)[24], trzypiętrowa, siedmioosiowa;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 107)[24];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 111, róg z ul. Marcina), wybudowana w 1908 w stylu secesyjnym[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 113), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu[24];
  • budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 114); pięcioosiowy, dwupiętrowy, pochodzi z 1910 (według daty na fasadzie);
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 115), wybudowana na początku XX wieku w stylu secesyjnym[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 116), wzniesiona na początku XX wieku w stylu secesyjnym[24]
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 117)[24], dwupiętrowa, siedmioosiowa;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 119)[24];
  • budynek mieszkalny − kamienica (ul. Gliwicka 120), został objęty ochroną konserwatorską[23][24];
  • narożny budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 122[24], róg z ul. Józefa Wolnego); dwupiętrowy, wzniesiony w stylu historyzmu ceglanego;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 125)[24];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 126, róg z ul. Zamułkową), wybudowana na początku XX wieku w stylu secesyjnym[24], dwupiętrowa;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 127), wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w stylu modernizmu, następnie przebudowana[24]; trzypiętrowa; obecnie siedziba Urzędu Pocztowego Katowice 4;
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 131)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 133)[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 141)[24]; dwupiętrowa, dziewięcioosiowa;
  • budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 146), kamienicę wzniesiono pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu[24];
  • budynek (ul. Gliwicka 148); obecnie siedziba stowarzyszenia Dom Aniołów Stróżów; w maju 2011 w ramach Katowice Street Art Festival 2011 elewacja obiektu została ozdobiona muralem[32];
  • obiekt szkoły (ul. Gliwicka 148a), wybudowany na początku XX wieku w stylu modernizmu[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 149)[24];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 150), wybudowana pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu[24]; dwupiętrowa, siedmioosiowa;
  • willa wielorodzinna (ul. Gliwicka 151), wybudowana w 1907 w stylu modernizmu[24];
  • willa wielorodzinna (ul. Gliwicka 153), wybudowana w 1906 w stylu modernizmu[24];
  • budynek szkoły (ul. Gliwicka 154); wzniesiony w stylu modernizmu, na początku XX wieku[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 156), wybudowana w stylu modernizmu na początku XX wieku[24];
  • pałac w Załężu, budynek dworski dawnego folwarku (ul. Gliwicka 159) − wpisany do rejestru zabytków (nr rej.: A/1473/92 z 8 lipca 1992[29]), wzniesiony w 1886, przebudowany w 1905 według projektu Georga i Emila Zillmannów (następne przebudowy w latach 1924, 1925 i 1933)[30];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 172), wzniesiona na początku XX wieku w stylu secesyjnym[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 180), wybudowana pod koniec XIX wieku w stylu modernizmu[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 182), wzniesiona na początku XX wieku w stylu secesyjnym[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 184), wzniesiona na początku XX wieku w stylu eklektycznym[24];
  • narożny budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 186, ul. Jana Wyplera 2), kamienicę z półokrągłym wykuszem narożnym wzniesiono na początku XX wieku w stylu modernistycznym[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 196), wzniesiona pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu ceglanego[24];
  • zespół familoków kopalni "Kleofas" (ul. Gliwicka 200, ul. Wiśniowa 1−7, 9, 11), wybudowanych na początku XX wieku[24];
  • dawne schronisko pracowników kopalni "Kleofas" − budynek obecnej administracji "SM Kleofas" (ul. Gliwicka 204), obiekt wzniesiono około 1907, następnie rozbudowano około 1920[24];
  • budynek mieszkalny (ul. Gliwicka 205/207/207a), wzniesiony w 1921 stylu modernizmu[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 209), wybudowana na początku XX wieku w stylu modernistycznym[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 211), wybudowana około 1914 w stylu modernistycznym[24];
  • budynek dawnej harcówki (ul. Gliwicka 212), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu z elementami stylu okrętowego[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 213), wybudowana na przełomie XIX i XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu[24];
  • budynek Młodzieżowego Domu Kultury (ul. Gliwicka 214), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu z elementami stylu okrętowego[24];
  • kamienica mieszkalna (ul. Gliwicka 227/229), wybudowana około 1914 w stylu modernizmu[24];
  • budynki mieszkalne − zespół familoków (ul. Gliwicka 231/233), zespół wzniesiono na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu[24];
  • zespół dawnej piekarni i kotłowni (ul. Gliwicka 233); zespół nie zachował się w całości[27];
  • zespół bliźniaczych domów robotniczych (ul. Gliwicka 236−274 i 278−300 − numery parzyste), wybudowany w latach 1930−1932 w stylu modernizmu[24] (kolonia I. Mościckiego);
  • szkoła osiedlowa (ul. Gliwicka 276), obiekt wzniesiono pomiędzy 1930 a 1932 w stylu funkcjonalizmu[24]; jest to budynek dawnej Szkoły Podstawowej nr 24; w obiekcie znajduje się tablica, upamietniająca czterdziestą rocznicę wybuchu III powstania śląskiego oraz nadania szkole imienia Powstańców Śląskich[26];
  • krzyże przydrożne z figurami (przy skrzyżowaniu ul. Gliwickiej z ul. P. Pośpiecha[24] oraz przy skrzyżowaniu ul. Gliwickiej z ul. Wiśniową).

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. Gliwickiej swoją siedzibę mają:

  • klub muzyczny Cogitatur (ul. Gliwicka 9)[33];
  • Teatr Cogitatur (ul. Gliwicka 9a);
  • Fundacja "Uśmiech Dzieciom" (ul. Gliwicka 11, lok. 6);
  • Lingua-House (ul. Gliwicka 12/11)[34];
  • Okręgowa Rada Adwokacka (ul. Gliwicka 17)[35];
  • kancelarie adwokackie i notarialne;
  • Punkt Rozrywki 44 (IMAX, Cinema City) − ul. Gliwicka 44;
  • Hutniczo-Górnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa (ul. Gliwicka 65)[36];
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej − punkt terenowy nr 4 (ul. Gliwicka 74a);
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (ul. Gliwicka 96);
  • Chrześcijańska Organizacja Charytatywna "Tabita" (ul. Gliwicka 87);
  • Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach − Filia nr 3 (ul. Gliwicka 93−96);
  • Miesjki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (ul. Gliwicka 102);
  • dwugwiazdkowy hotel Załęże (ul. Gliwicka 106)[37];
  • Urząd Pocztowy Katowice 4 (ul. Gliwicka 127);
  • Zespół Szkół Specjalnych nr 11 im. Marii Grzegorzewskiej (ul. Gliwicka 148a): Szkoła Podstawowa nr 60, Gimnazjum nr 28; we wnętrzu budynku szkoły znajduje się tablica upamiętniająca Marię Grzegorzewską[26];
  • Wojewódzkie Stowarzyszenie Sportu i Rehabilitacji Niepełnosprawnych "Start" (ul. Gliwicka 150);
  • Miejskie Przedszkole nr 30 (ul. Gliwicka 157)[38];
  • Kleofas Sp. z o.o. Spółka Mieszkaniowa (ul. Gliwicka 204)[39];
  • Miejskie Przedszkole nr 39 (ul. Gliwicka 212);
  • Młodzieżowy Dom Kultury (ul. Gliwicka 214)[40];
  • Zespół Szkół nr 7 im. Stanisława Mastalerza (ul. Gliwicka 228): Technikum nr 7, Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 5, Technikum Uzupełniające[41];
  • Kościół Zielonoświątkowców − Zbór Betania (ul. Gliwicka 267);
  • Fundacja Pomocy "Nowy Świat" (ul. Gliwicka 272).

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Ulicą Gliwicką kursują tramwaje linii[42]: 7, 13, 20 oraz autobusy Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP) linii: 7, 7N, 70, 109, 138, 238.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Alle Straßen bzw. Straßennamen von Kattowitz Deutsch – Polnisch (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-07-12].
  2. Katowice - Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 11.
  3. Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice - Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 383. ISBN 83-85831-35-5.
  4. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 44. ISBN 83-913341-0-4.
  5. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 47. ISBN 978-83-7729-021-7.
  6. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 50. ISBN 978-83-7729-021-7.
  7. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 67. ISBN 978-83-7729-021-7.
  8. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 79. ISBN 978-83-7729-021-7.
  9. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 80. ISBN 978-83-7729-021-7.
  10. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 73. ISBN 978-83-7729-021-7.
  11. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 114. ISBN 978-83-7729-021-7.
  12. 12,0 12,1 12,2 Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 117. ISBN 978-83-7729-021-7.
  13. Kazimierz Gołba: Wieża spadochronowa. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1996, s. 34. ISBN 33-7164-026-9.
  14. Kazimierz Gołba: Wieża spadochronowa. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1996, s. 65. ISBN 33-7164-026-9.
  15. 15,0 15,1 15,2 Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 45. ISBN 83-913341-0-4.
  16. Lech Szaraniec, Górny Śląsk - Przewodnik, wyd. Muza, Warszawa 1997, ISBN 83-7079-875-6, s. 58.
  17. Zdjęcie tablicy w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_plaque_of_Boleslaw_Mierzejewski.jpg
  18. Zdjęcie tablicy w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_tablica_przy_Gliwickiej_17.jpg
  19. Jakub Jackiewicz: Remont ulicy Gliwickiej w Katowicach (pol.). www.wpk.katowice.pl, 2007-05-19. [dostęp 2014-04-03].
  20. Krzysztof Gierak: Katowice: Tramwaje wracają na Gliwicką (pol.). www.mmsilesia.pl, 2008-11-12. [dostęp 2014-04-03].
  21. Urząd Miasta Katowice: Uchwała Rady Miasta Katowice w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice „Park Załęski” (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  22. Koniec Załęskiego Przedmieścia (pol.) www.katowice.gazeta.pl [dostęp 2011-07-12]
  23. 23,0 23,1 Urząd Miasta: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulic Gliwickiej i Klimczoka w Katowicach (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  24. 24,00 24,01 24,02 24,03 24,04 24,05 24,06 24,07 24,08 24,09 24,10 24,11 24,12 24,13 24,14 24,15 24,16 24,17 24,18 24,19 24,20 24,21 24,22 24,23 24,24 24,25 24,26 24,27 24,28 24,29 24,30 24,31 24,32 24,33 24,34 24,35 24,36 24,37 24,38 24,39 24,40 24,41 24,42 24,43 24,44 24,45 24,46 24,47 24,48 24,49 24,50 24,51 24,52 24,53 24,54 24,55 24,56 24,57 24,58 24,59 24,60 24,61 24,62 24,63 24,64 24,65 24,66 24,67 24,68 24,69 24,70 24,71 24,72 24,73 24,74 24,75 24,76 24,77 24,78 24,79 24,80 24,81 24,82 24,83 24,84 24,85 24,86 24,87 24,88 24,89 24,90 Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  25. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 95. ISBN 978-83-7729-021-7.
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 26,4 Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-07-12].
  27. 27,0 27,1 Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-07-12]
  28. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 185. ISBN 83-913341-0-4.
  29. 29,0 29,1 Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 31 marca 2014; 23 dni temu. [dostęp 2011-07-12].
  30. 30,0 30,1 Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  31. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 92. ISBN 978-83-7729-021-7.
  32. Bajkowy mural pokrył cały Dom Aniołów Stróżów. To ciąg dalszy SK 2011 Street Art Festival (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-12]
  33. Cogitatur (pol.). www.katowice.naszemiasto.pl. [dostęp 2011-07-12].
  34. Lingua-House (pol.). www.lingua-house.pl. [dostęp 2011-07-12].
  35. Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-12].
  36. Oficjalna strona HGSM (pol.). [dostęp 2011-07-12].
  37. Hotel Załęże (pol.). www.meteor.turystyka.pl. [dostęp 2011-07-12].
  38. Miejskie Przedszkole nr 30 w Katowicach (pol.). www.przedszkolak.pl. [dostęp 2011-07-12].
  39. Kleofas Sp. z o.o. Spółka Mieszkaniowa (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-12].
  40. Oficjalna strona internetowa MDK (pol.). www.mdkkatowice.neostrada.pl. [dostęp 2011-07-12].
  41. Zespół Szkół nr 7 im. Stanisława Mastalerza (pol.). www.szkolnictwo.pl. [dostęp 2011-07-12].
  42. KZK GOP: Kursy dla przystanku Załęże Janasa (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-07-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Broszkiewicz Jacek; Katowice - reflektorem po mieście, wydawca: Urząd Miejski w Katowicach, ISBN 83-901884-0-6, s. 62.
  • Georg Hoffmann, Historia Miasta Katowice, przeł. D. Makselon, M. Skop, Muzeum Śląskie, Katowice 2003, ISBN 83-87455-97-0.
  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
  • Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1978, s. 104.