Ulica Gościnna w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Gdańsk COA.svg
Gdańsk
ulica Gościnna
Orunia
Długość: 330 m
Gdańsk ulica Gościnna.JPG
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0 Trakt św. Wojciecha
Ikona ulica z lewej deptak.svg 330 do ul. Związkowej
Ikona ulica z prawej.svg 150 Trakt św. Wojciecha
Ikona ulica z lewej.svg 330 ul. Smętna, Plac Oruński
Ikona ulica.svg ul. Dworcowa
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
ulica  Gościnna
ulica Gościnna
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
ulica  Gościnna
ulica Gościnna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica  Gościnna
ulica Gościnna
Ziemia54°19′22,9″N 18°37′56,5″E/54,323030 18,632370
Dawny Ratusz Oruński (Gościnna 1)
Temida na reliefie - Gościnna 1
Kuźnia Oruńska z 1801 r. przed renowacją

Ulica Gościnna – ulica w Gdańsku, na osiedlu administracyjnym Orunia-Św. Wojciech-Lipce a dokładniej na Oruni.
Dawniej na ulicy mieścił się rynek Oruński, który był centrum dawnej wsi - Orunia.

Przebieg[edytuj]

Ulica składa się z dwóch części - południowej, tworzącej dawny rynek Oruni i jednokierunkowej północnej, biegnącej ku przejazdowi kolejowemu.

Rozpoczyna się przy Trakcie św. Wojciecha - części głównej arterii komunikacyjnej Trójmiasta. Na 150 metrze znajduje się jednokierunkowy wjazd z ulicy Trakt św. Wojciecha. Na tej wysokości również ulica przechodzi w część północną. Biegnie jako droga jednokierunkowa przez 180 metrów, aż do przejazdu kolejowego przy zbiegu ulic Dworcowej, Plac Oruński.

Historia[edytuj]

Ulica Gościnna na przedwojennej kartce pocztowej

Orunia do 1933 roku była podmiejską wsią. Rejon ulicy Gościnnej był niegdyś rynkiem wsi. Ulica jest częścią historycznego zespołu urbanistycznego Oruni,[1] znajdują się przy niej zabytki oraz budynki podlegające ochronie:

  • Ratusz Oruński (Gościnna 1) - historyzujący budynek zdobiony reliefami. Przed wojną siedziba urzędu stanu cywilnego, po wojnie komenda milicji i policji.
  • Kamienica A. Borzechowskiego (Gościnna 2) - wybudowana w 1892 roku. Na parterze znajduje się lokal sklepowy z zachowaną unikatową dekoracją ścian wykonaną z malowanych płytek ceramicznych układających się w ozdobne panneaux.
  • Lapidarium (Gościnna 3) - w lapidarium znajdują się zabytki kamienne związane z historią Oruni i Gdańska, m.in. krzyżacki głaz graniczny z XIV wieku z wyrytym podwójnym krzyżem i liczbą 33, rokokowe gdańskie przedproże, maszkaron z XVII wieku, fragment macewy w języku niemieckim, oraz granitowy fragment przedproża z wyrytą datą 1701, pochodzący najprawdopodobniej z dawnej rezydencji Schopenhauerów.
  • Karczma "Harmonia" (Gościnna 4) - willa mieszczańska, obecnie szkoła muzyczna.
  • Dom pod Lwem (Gościnna 5) - dwupiętrowa kamienica z reliefem Lwa.
  • Willa wdowy Peters (Gościnna 6) - willa mieszczańska, obecnie budynek poczty.
  • Karczma "Pod Kolorowym Koziołkiem" (Gościnna 13) - obecnie budynek mieszkalny.
  • Kuźnia Oruńska (Gościnna 10) - zabytkowy budynek podcieniowy kuźni z 1801 r. Jedyny tego typu w pełni zachowany zabytek na terenie Gdańska. W 2012 przeszedł gruntowną renowację. Obecnie znajduje się w niej "Kuźnia Cafe".
  • Kościół św. Jana Bosko (Gościnna 15) - zabytkowy neogotycki kościół z 1823 roku zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkla, posiada 43 metrową wieżę.

Niegdyś do ulicy przylegał cmentarz ewangelicki. Został on zlikwidowany w latach 60. Obecnie na jego miejscu znajduje się przychodnia lekarska i skwer.

Do lat 70. na Gościnnej pętlę końcową miał tramwaj nr 6. W 1974r. linia na Orunię została zlikwidowana.

Obiekty[edytuj]

  • Państwowa Szkoła Muzyczna 1 st. im H. Wieniawskiego
  • Gimnazjum nr 10
  • Parafia św. Jana Bosko
  • Przychodnia lekarska
  • Pętla końcowa autobusów: 113, 210
  • Urząd Pocztowy nr 9 w Gdańsku
  • Przystanek kolejowy Gdańsk Orunia

Poprzednie nazwy[edytuj]

  • Schulstraße, Johann-Rickmers-Straße (część północna)
  • Hauptstraße (część południowa)
  • Horst – Wessel – Straße (1933-1945), Walki Młodych (1945-1949)

Bibliografia[edytuj]

  1. Samp, Jerzy Orunia: historia, zabytki, kulturaISBN 83-85011-61-7
  2. Ulica Gościnna na stronach Akademii Rzygaczy
  3. Kosik, Krzysztof Oruński antykwariat, wyd. Bernardinum, Gdańsk 2012, ​ISBN 978-83-62994-88-5

Przypisy