Ulica Józefa Hallera w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica generała Józefa Hallera
Dąbrówka Mała, Szopienice-Burowiec
Ilustracja
ulica gen. Józefa Hallera
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Długość około 1200 m
Przebieg
Ikona ulica.svg ul. Strzelców Bytomskich
Ikona ulica z prawej.svg 0m al. Niepodległości
Ikona ulica z lewej.svg 105m ul. Milowicka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 160m zjazd z al. W. Roździeńskiego
Ikona ulica pod wiaduktem.svg 200m al. W. Roździeńskiego S86
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 245m zjazd z al. W. Roździeńskiego
Ikona ulica z lewej.svg światła 457m ul. Deszczowa
Ikona ulica z prawej.svg 560m ul. Kuśnierska (do os. Przedwiośnie)
Ikona ulica z prawej.svg 688m ul. Konna
Ikona ulica z lewej.svg 860m osiedle dawnej Huty Szopienice
Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg 935m linia kolejowa
Ikona ulica z lewej.svg 975m ul. Wandy
Ikona ulica z lewej.svg 1145m ul. Siewna
Ikona ulica plac.svg 1150m skwer Hilarego Krzysztofiaka
Ikona ulica koniec T.svg 1217m Znak A-21.svg ul. Obrońców Westerplatte
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica generała Józefa Hallera
ulica generała Józefa Hallera
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica generała Józefa Hallera
ulica generała Józefa Hallera
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica generała Józefa Hallera
ulica generała Józefa Hallera
Ziemia50°16′18,0″N 19°04′28,0″E/50,271666 19,074452

Ulica generała Józefa Hallera w Katowicach − jedna z ulic we wschodniej części Katowic, łącząca dzielnice Burowiec i Dąbrówka Mała.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Obrońców Westerplatte, obok Skweru Hilarego Krzysztofiaka (jeszcze w latach 70. XX wieku znajdowały się tu familoki dla pracowników HMN Szopienice). Następnie ulica krzyżuje się z ul. Siewną, ul. Wandy, prowadzi przez przejazd kolejowo-drogowy obok Miejskiego Domu Kultury. Znajduje się tu osiedle bloków dawnej HMN Szopienice. Za skrzyżowaniem z ulicą Konną ul. gen. J. Hallera biegnie obok osiedla Przedwiośnie (ul. Kuśnierska, ul. Pogodna). Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ul. Strzelców Bytomskich, aleją Niepodległości (obok Kościoła pw. św. Antoniego z Padwy i placu Żołnierzy Września), za węzłem z al. Walentego Roździeńskiego (S 86).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulica, zaznaczona czerwoną linią, na mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1933
Kamienica przy gen. ul. Józefa Hallera 32
Budynek przy ul. gen. Józefa Hallera 71 (dawna scena „Capitol”)
Miejska Biblioteka Publiczna (filia nr 36) i Miejski Dom Kultury „Szopienice−Giszowiec”
Skwer Hilarego Krzysztofiaka
Skwer Hilarego Krzysztofiaka

Droga z Roździenia do Dąbrówki Małej istniała już w wieku XVIII. Została zaznaczona w „Atlas Silesiae”, wydrukowanej w Norymberdze w 1746[1].

W okresie Rzeszy Niemieckiej ulica nosiła nazwę Viktoria-Luise-Straße[2], w czasach PRL ulica Zjednoczenia Partii[3][4]. Do lat 80. XX wieku część ulicy była wybrukowana (rejon Burowca). Przy dzisiejszej ulicy Kuśnierskiej istniała kolonia robotnicza Jerzy (niem. Georg[5]), założona w drugiej połowie XIX wieku[4]. Przy ul. gen. Józefa Hallera znajdują się dwa osiedla mieszkaniowe: dla pracowników dawnej Huty Szopienice na Burowcu oraz osiedle Przedwiośnie[6], wybudowane w latach 60. XX wieku. W 1978 rozpoczęto prace przy budowie węzła komunikacyjnego z drogą szybkiego ruchu nr 1 (obecnie aleja Walentego Roździeńskiego, DK 86)[7]. Do końca XX wieku pod numerem 71 istniała scena „Capitol” Śląskiego Teatru Lalki i Aktora „Ateneum”, posiadająca 210 miejsc[8] (od 2010 siedziba restauracji „Karczma Pod Młynem”). W 2009 wyremontowano skrzyżowanie z aleją Walentego Roździeńskiego i zamontowano sygnalizację świetlną.

W latach 2017–2019 w rejonie ulic gen. J. Hallera i Konnej wybudowano miejski basen.

Historyczne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. generała Józefa Hallera znajdują się następujące historyczne obiekty[9]:

  • obiekt mieszkalny z apteką (ul. J. Hallera 1)[10];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 4);
  • zabytkowa kamienica (ul. J. Hallera 6), obecnie restauracja „Piąta Strona Świata” (dawniej bar „Rzepicha”); wybudowana na początku XX wieku, w stylu historyzmu, jako obiekt publiczny;
  • kamienica mieszkalna z oficyną (ul. J. Hallera 8), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu;
  • kamienice mieszkalne (ul. J. Hallera 12, 13a), wybudowane na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu;
  • dom mieszkalny z końca XIX wieku (ul. J. Hallera 13), posiada cechy stylu historyzmu;
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 17), wzniesiona pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu;
  • dom mieszkalny (ul. J. Hallera 18), wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu ceglanego;
  • budynek dawnej „organistówki”[11];
  • budynek główny Domu Kultury Huty Metali Nieżelaznych (ul. J. Hallera 28)[12], wzniesiony w 1900 w stylu historyzmu, następnie przebudowywany w 1930 (w stylu funkcjonalizmu) i w 1950 (w stylu socrealizmu); obecnie Miejski Dom Kultury Szopienice−Giszowiec[13]; swoją siedzibę mają tu Galeria Antrakt MDK Szopienice, Miejska Biblioteka Publiczna − Filia nr 36 oraz HetMaN Szopienice (klub szachowy);
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 32), wybudowana na początku XX wieku w stylu historyzmu z elementami modernizmu[12];
  • budynek frontowy − dom z oficyną (ul. J. Hallera 34), wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu[12];
  • dom mieszkalny (ul. J. Hallera 38), wybudowany na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu; zmodernizowany w latach 2018–2019;
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 40), wybudowana w stylu historyzmu ceglanego na początku XX wieku[12];
  • kamienica − dawna piekarnia (ul. J. Hallera 42), wybudowana w latach dwudziestych XX wieku w stylu modernizmu; nie jest objęta ochroną ze względu na utratę cech zabytkowych wskutek przeróbek[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 44), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu z elementami secesji[12];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 54), wybudowana na początku XX wieku w stylu historyzmu;
  • kamienice mieszkalne z końca XIX wieku (ul. J. Hallera 56, 58, 58a); kamienice o identycznym, bogatym wystroju ceglanym w stylu historyzmu[12];
  • budynek szkoły (ul. J. Hallera 60), wzniesiony na początku XX wieku w stylu historyzmu, przebudowany w 1935;
  • krzyż na cokole z figurą Ukrzyżowanego (ul. J. Hallera 60), pochodzący z trzeciej ćwierci XIX wieku, wzniesiony w stylu neogotyku na murowanym postumencie z niszą, w której stoi figurka Matki Boskiej; na pozostałych postumentach istnieje ornament neogotycki i tablica inskrypcyjna z lat 1871−1971[12];
  • dawna willa Augustyna Rzepki[15] (ul. J. Hallera 70, róg z al. W. Roździeńskiego), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu; w drugiej połowie XX wieku siedziba Wojewódzkiej Przychodni Odwykowej; obecnie siedziba Fundacji Komandor; willa nie jest objęta ochroną;
  • budynek dawnej sceny „Capitol” Śląskiego Teatru Lalki i Aktora „Ateneum” (ul. J. Hallera 71), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu, przebudowany w 1945; obecnie siedziba restauracji „Karczma Pod Młynem”;
  • budynek przedszkola (ul. J. Hallera 72), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu; obecnie dojście do przedszkola przez dawny podworski park (pl. Żołnierzy Września).

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Ulica gen. J. Hallera jest drogą publiczną klasy ulicy głównej[12]. Skwer Hilarego Krzysztofiaka w założeniu władz miasta ma być terenem zieleni, pełniącym integrującą funkcję w założeniu urbanistycznym Burowca[16]. Ulicą kursują autobusy Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP) linii: 72, 74, 108, 109, 906N[17].

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Przy ulicy Józefa Hallera swoją siedzibę mają: Miejskie Przedszkole nr 60[18], przedsiębiorstwa wielobranżowe, Zespół Szkół Handlowych im. Bolesława Prusa (Technikum nr 5, Techniukum Uzupełniające nr 15 dla dorosłych, Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 19 dla dorosłych, Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 3)[19], Miejskie Przedszkole nr 38.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 16, 17. ISBN 83-905115-0-9.
  2. Historia szkolnictwa w Dąbrówce Małej (pol.). www.gim11.katowice.pl. [dostęp 2011-09-18].
  3. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: „Śląsk”, 1980, s. 42. ISBN 83-216-0147-2.
  4. a b Historia Burowca (pol.). Parafia MB Nieustającej Pomocy w Katowicach-Burowcu. [dostęp 2011-09-18].
  5. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 166. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
  6. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 166-169. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
  7. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 99. ISBN 83-905115-0-9.
  8. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 100. ISBN 83-913341-0-4.
  9. Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-18].
  10. Michał Bulsa. Początek II wojny światowej na terenie Dąbrówki Małej i Burowca. „Miesięcznik Roździeński”. 8-9 (17-18), s. 13, 14, sierpień-wrzesień 2019. ISSN 25446-9915. 
  11. Michał Bulsa, Michał Malina. Zapomniana „organistówka” przy ul. Hallera. „Roździeń”. 11/220, s. 12, listopad 2013. 
  12. a b c d e f g h Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulic: Gen. Józefa Hallera i Janusza Korczaka w dzielnicy Szopienice w Katowicach (pol.). www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-09-18].
  13. MDK Szopienice-Giszowiec (pol.). www.katowice.naszemiasto.pl. [dostęp 2011-09-18].
  14. Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-09-18]
  15. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 169. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
  16. Urząd Miasta Katowice: Katowice - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-18].
  17. KZK GOP: Kursy dla przystanku Katowice Burowiec Szkoła (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2017-02-23].
  18. Miejskie Przedszkole nr 60 (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-09-18].
  19. Zespół Szkół Handlowych im. Bolesława Prusa (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-09-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996. ISBN 83-905115-0-9.
  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2010/2011.