Ulica Krawiecka we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Krawiecka
Stare Miasto
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Wrocław

Długość

146 m

Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Wita Stwosza
ul. św. Wita
Ikona ulica z prawej deptak.svg ul. Krawiecka 8
Ikona koniec ulicy początek deptaku.svg
Deptak tunel.svg przejście pod budynkiem
Ikona - koniec deptaku w postaci skrzyżowania T z deptakiem.svg ul. Oławska
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Krawiecka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Krawiecka”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „ulica Krawiecka”
51°06′31,953″N 17°02′15,793″E/51,108876 17,037720
Początek ulicy, hotel.
Justun Center, skrzyżowanie ul. Wita Stwosza i Krawieckiej.

Ulica Krawieckaulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Biegnie od ulicy Wita Stwosza do ulicy Oławskiej[a][1][2][3], z którą nie ma jednak połączenia drogowego, a jedynie przejście piesze. Ulica ma 146 m długości[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarszy zapis jaki zachował się o tej ulicy pochodzi z 1367 roku, a nazwa pojawia się w zapisach z 1370 roku. W tamtym okresie znajdowało się w tych okolicach skupisko pośledniejszych krawców zajmujących się naprawą starej odzieży, głównie płaszczy, i handlem taką odzieżą. Z zachowanych ksiąg podatkowych wynika jednak, że rzemiosło to znika z tej ulicy już przed 1403 rokiem[2][3]. Ówcześnie ulica należała do strefy marginalnej XIII-wiecznego miasta lokacyjnego. W późniejszym okresie pierzeja zachodnia obejmowała działki przynależne do parceli sąsiednich ulic. Pierzeja wschodnia obejmowała rozdrobnioną zabudowę, w tym między innymi żeńskie konwenty mieszczańskie[3].

Ulica zachowała swój bieg w niezmienionej formie od średniowiecza w części północnej. W części południowej zaś ulica istniała w swoim biegu do zakończenia II wojny światowej. Tu ulica Krawiecka łączyła się nie bezpośrednio z ulicą Oławską lecz z dwoma zaułkami, obecnie nieistniejącymi. Pierwszy z nich – Zaułek Niski – do którego z ulicy można było się dostać poprzez Bramę Krawiecką. Drugi Zaułek Winogronowy, do którego można było się dostać Furtą Płaszczarzy, prowadził od ulicy Krawieckiej do ulicy Oławskiej[2][3][4][5]. Przed II wojną światową przy ulicy oprócz domów znajdował się: wybudowany w 1840 roku Hotel „Deutsches Haus”, oraz wzniesiony przy nim w 1903/1904 roku, oba budynki powstały w miejscu kamienic: nr 23 – Pod Białym Bocianem i nr 22 Pod Złotym Słońcem[b][6][7] oraz wybudowany w latach 1884-1887/1888 pseudobarokowy (styl renesansu włoskiego) gmach Poczty Głównej[2][3][4][5][6][8].

Podczas działań wojennych w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku rejon pobliskiego placu Dominikańskiego został podpalony i wyburzony przez hitlerowców. W wyniku tego także zabudowa przy ulicy Krawieckiej uległa w ten sposób zniszczeniu[2][4][5]. Zniszczenia wojenne spowodowane były także bombardowaniami[2][9]. Po wojnie ruiny zostały rozebrane, a układ ulic i zaułków zmieniony. W 1956 roku rozebrano pozostałości gmachu poczty. W 1967 roku wzdłuż zachodniej pierzei ulicy zbudowano 4 piętrowy, wieloklatkowy budynek mieszkalny spółdzielni „Świt”[c]. Wschodnia pierzeja od czasu powojennego odgruzowania tego rejonu do końca XX wieku pozostawała w całym kwartale niezabudowana[2]. W tym czasie – do 1993 roku – budynek hotelu służył jako dom studencki i hotel asystencki Politechniki Wrocławskiej[7].

Począwszy od 2006 roku, przez 3 lata, trwała budowa kompleksu Justin Center przy ulicy Krawieckiej 1-3, według projektu pracowni ARCH-E Biuro projektowe. Inwestycja obejmowała w kwartał ulic: Krawiecka, Wita Stwosza, błogosławionego Czesława i Oławska. Budowę zakończono w styczniu 2009 roku. Powstał tu kompleks zabudowy mieszkaniowej, hotelowej, biurowo-usługowej, z lokalami handlowymi i parkingiem[10]. Kolejne przeobrażenia przy tej ulicy obejmowały budowę przy Krawieckiej 6-8, w ramach której powstał biurowiec Akme. Budowa rozpoczęła się w październiku 2011 roku, a zakończyła 18 miesięcy później w kwietniu 2013 roku[11].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy własne:

  • Płaszczarska, Staropłaszczarska, od 1367 r.[3]
  • Mäntlergasse od 1370 r. do 1945 r.[3][12]
  • Krawiecka, od 1945 r.[2][3][12].

Nazwa Mäntlergasse nawiązywała do cechu krawców, bowiem z języka niemieckiego bazowe słowo Mäntler oznacza płaszczownika, czyli wytwórcę płaszczy[2][3][12]. Nazwa „Staropłaszczarska” odnosiła się do faktu, że dominowali pośledni krawcy specjalizujący się w naprawie strych ubrań i handlu nimi[2][3]. Późniejsza polska nazwa już wprost odnosi się do krawiectwa[12]. Nazwa ta została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 97 z 31.11.1945 r.[1].

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Do ulicy przypisana jest droga gminna o długości 146 m[1], klasy dojazdowej[13].

Ulice powiązane z ulicą Krawiecką:

W końcowym odcinku ulicy przechodzi ona w deptak pod współczesnym budynkiem, za którym łączy się z deptakiem ulicy Oławskiej[19]. Przewidziano także połączenie piesze w kierunku zachodnim z ulicą Kaznodziejską[16], w miejscu tak zwanego Dużego Przejazdu[17].

Zabudowa i zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Ulica otoczona jest współczesną zabudową, zarówno w pierzei zachodniej jak i wschodniej, z wyjątkiem budynku narożnym przy skrzyżowaniu z ulicą Wiata Stwosza, w którym mieści się hotel[b][20]. Obie pierzeje rozdziela pas drogowy ulicy o szerokości około 11 m[21]. Cała pierzeja wschodnia to kompleks Justin Center, obejmujący zabudowę biurowo-usługową, hotelową, z lokalami handlowymi i parkingiem oraz lokalami mieszkalnymi[d] w kwartale ulic: Krawieckiej, Wita Stwosza, błogosławionego Czesława i Oławskiej, z powierzchnią zabudowy 5.174 m²[10][20][22]. Kompleks ten obejmuje również zamykający pierzeję północną ulicy Oławskiej łącznik, z przejściem pod budynkiem od ulicy Krawieckiej do deptaku w ulicy Oławskiej[19][20]. Całość ma około 30.000 m²[10][20]. W pierzei zachodniej na południe od hotelu usytuowano zabudowę mieszkalną z XX wieku i współczesną zabudowę mieszkalną z lokalami biurowymi i handlowymi w parterze i na I piętrze[c], z przerwą w tej zabudowie pomiędzy budynkiem przy ulicy Krawieckiej 6, a budynkiem przy ulicy Oławskiej 28[20][23], z możliwością jej zabudowy[23]. Zabudowa ta obejmuje między innymi Biurowiec Akme, o powierzchni użytkowej 3.250 m², w tym: 2.000 m² powierzchni mieszkań, 450 m² powierzchni biurowej i 800 m² powierzchni handlowo-usługowej, przy 870 m² powierzchni zabudowy[11].

Ochrona i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obszar, na którym położona jest ulica Krawiecka podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967[24][25]. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[26][27]. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego oraz historycznego charakteru najstarszej części miasta[28]. Ponadto obszar ten leży w strefie ochrony konserwatorskiej zabytków archeologicznych[29]. Wymagana jest także kamienna nawierzchnia ulic, chodników, pasaży i wnętrz urbanistycznych[30].

W otoczeniu ulicy znajduje się jeden obiekt zabytkowy, w jej zachodniej elewacji – Hotel „Deutsches Haus”, następnie hotel „Sajgon”, później Hotel „Lothus”[b], lata 1903–1904, po 1945 r., wpisany do rejestru zabytków pod nr 677/508/Wm z dnia 25.01.1993 r.[31][32][33].

Wrocławskie krasnale[edytuj | edytuj kod]

Przy ulicy Krawieckiej 1F umieszczono figurkę wrocławskiego krasnala Leprokonus. Figurka ma barwę złota i niesie z beczkę pieniędzy. Natomiast przy ulicy Krawieckiej 3 umieszczono figurkę wrocławskiego krasnala o nazwie ZimMedka. Przedstawia ona krasnalkę w ósmym miesiącu ciąży. Kreowana jest opowieść, że dotknięcie jej brzuszka, spełnia marzenia o macierzyństwie[34].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Określenie, iż ulica biegnie od ulicy Wita Stwosza do ulicy Oławskiej, zaczerpnięte m.in. z zestawienia ZDiUM, niezgodne jest z numerami porządkowymi przypisanymi do budynków stojących przy tej ulicy. Numeracja ich bowiem biegnie od ulicy Oławskiej do ulicy Wita Stwosza[1][20].
  2. a b c Adres hotelu: ulica Wita Stwosza 22-23 we Wrocławiu[20].
  3. a b Zabudowa pierzei zachodniej obejmuje budynki o adresach: ulica Krawiecka 6, 8 (nowa współczesna zabudowa), oraz 10, 12, 14 (budynek mieszkalny z 1967 roku) we Wrocławiu[2][20].
  4. Adres kompleksu: ulica Krawiecka 1-3 we Wrocławiu[20].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g ZDiUM ulice 2018 ↓, poz. 2209 (Krawiecka).
  2. a b c d e f g h i j k Antkowiak 1970 ↓, s. 123-124 (Krawiecka).
  3. a b c d e f g h i j Harasimowicz 2006 ↓, s. 441 (Krawiecka).
  4. a b c Antkowiak 1970 ↓, s. 46-49 (Pl. Dzierżyńskiego).
  5. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 157 (Dominikański).
  6. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 962 (Wita Stwosza).
  7. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 297 (Hotel Sajgon).
  8. Harasimowicz 2006 ↓, s. 681 (Poczta Główna).
  9. Antkowiak 1970 ↓, s. 177-180 (Oławska).
  10. a b c urabinty.pl 2018 ↓, Justin Center.
  11. a b urabinty.pl 2018 ↓, Biurowiec Akme.
  12. a b c d Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 97 (Mäntlergasse).
  13. Uchwała RMWr 2012 ↓, §29 ust. 2 pkt 1.
  14. ZDiUM ulice 2018 ↓, poz. 5498-5500 (Wita Stwosza).
  15. ZDiUM ulice 2018 ↓, poz. 5070-5072 (św. Wita).
  16. a b Uchwała RMWr 2012 ↓, §19 ust. 3 pkt 10-14, §30 ust. 2 pkt 3.
  17. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 362 (Kaznodziejska).
  18. ZDiUM ulice 2018 ↓, poz. 3337-3345 (Oławska).
  19. a b Uchwała RMWr 2012 ↓, §21 ust. 2 pkt 9.
  20. a b c d e f g h i SIP mp 2018 ↓.
  21. Uchwała RMWr 2012 ↓, §29 ust. 2 pkt 2.
  22. Uchwała RMWr 2012 ↓, §21, 22.
  23. a b Uchwała RMWr 2012 ↓, §21.
  24. NID 2017 ↓, s. 206.
  25. GEZ 2018 ↓, poz. 68.
  26. NID 2013 ↓.
  27. MP 1994 ↓.
  28. wroclaw.pl 2018 ↓.
  29. Uchwała RMWr 2012 ↓, §8 ust. 5, 6.
  30. Uchwała RMWr 2012 ↓, §8 ust. 3 pkt 3.
  31. SIP GEZ 2018 ↓.
  32. GEZ 2018 ↓, poz. 8638.
  33. NID 2017 ↓, s. 231.
  34. krasnale.pl 2018 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Ulica Krawiecka, [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], fotopolska.eu [dostęp 2018-09-24] (pol.).
  • ul. Krawiecka, [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici) [dostęp 2018-09-24] (pol.).
  • ul. Krawiecka, wikimapia.org [dostęp 2018-09-24] (pol.).