Ulica Piękna w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ulica Piękna w Warszawie
Śródmieście Południowe
Ilustracja
Ulica Piękna przy Al. Ujazdowskich, widok w kierunku wschodnim
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Jazdów/ ul. Wiejska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Johna Lenona
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Al. Ujazdowskie
Ikona ulica z prawej.svg ul. Armanda Călinescu
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Mokotowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Krucza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Marszałkowska
Ikona ulica przerwana.svg Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Poznańska
Ikona ulica początek T.svg ul. Koszykowa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Piękna w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Piękna w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Piękna w Warszawie”
Ziemia52°13′24,5″N 21°01′05,9″E/52,223472 21,018306
Ulica Piękna podczas powstania warszawskiego
Ulica przy skrzyżowaniu z ul. Kruczą
Ulica u zbiegu z ul. Koszykową

Ulica Piękna – ulica w warszawskiej dzielnicy Śródmieście.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ulica rozpoczyna się od skrzyżowania ulic Wiejskiej i Jazdów. Następnie biegnie na zachód, przecinając Aleje Ujazdowskie oraz ulice Mokotowską i Kruczą. Dochodzi do pl. Konstytucji. W tym miejscu następuje przerwa w ciągłości ulicy. Ponownie rozpoczyna ona bieg kilkanaście metrów za placem Konstytucji i wpada w ulicę Koszykową na skrzyżowaniu tej ostatniej z ulicą Emilii Plater.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawna droga narolna[1]. Została uregulowana w 1770[1]. Nadana nazwa oddawała ówczesny wygląd ulicy, która została obsadzona drzewami i stanowiła element założenia ujazdowskiego[2]. Przed 1781 odcinek między Alejami Ujazdowskimi i ul. Mokotowską nosił nazwę ulicy Bazyliańskiej, od znajdującej się tam posiadłości bazylianów[3].

Do 1863 zabudowę ulicy tworzyły wille i pałacyki, wzniesione wśród ogrodów i pól uprawnych[3]. W końcu XIX wieku przy ulicy zaczęły powstawać liczne kamienice czynszowe[3]. W 1896 w rogu ulicy Pięknej i Alej Ujazdowskich założono park Ujazdowski[3].

Około 1930 nazwa ulicy została zmieniona na Piusa XI[4]. Pius XI, a właściwie Achille Ratti, w kwietniu 1918 został mianowany przez papieża Benedykta XV wizytatorem apostolskim w Polsce. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został nuncjuszem apostolskim. Podczas bitwy warszawskiej 1920, gdy cały korpus dyplomatyczny ewakuował się do Poznania, pozostał w Warszawie jako jeden z dwóch (obok posła Włoch) przedstawicieli dyplomatycznych obcego państwa[5].

Niemieckie władze okupacyjne zmieniły nazwę ulicy na Piusstrasse (ulica Piusa). 17 października 1943 przed budynkiem pod nr 17 odbyła się druga egzekucja uliczna w Warszawie[6].

Podczas powstania warszawskiego ulica została opanowana przez powstańców[4]. W nocy z 22 na 23 sierpnia 1944 zdobyli oni budynek dzielnicowej centrali telefonicznej, tzw. małą PAST-ę (nr 19)[7]. Od 6 września 1944 do upadku powstania budynek był siedzibą Komendy Głównej Armii Krajowej[4].

Uchwałą Stołecznej Rady Narodowej z dnia 26 marca 1949 przywrócono ulicy pierwotną nazwę Piękna. W latach 1951–1952 przy skrzyżowaniu z ulicą Marszałkowską wybudowano domy Marszałkowskkiej Dzielnica Mieszkaniowej, a linia zabudowy Pięknej od nr 24 do tej ulicy została przesunięta na północ[4].

W latach 1946–1972 ulicą przebiegało kilka linii trolejbusowych.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

  • Podczas budowy biurowca Zaułek Piękna u zbiegu ulic: Kruczej, Pięknej i Mokotowskiej natrafiono na żelbetonowy schron Ringstand 58c (tzw. tobruk) z 1944, jeden z elementów umocnień Twierdzy Warszawa (Festung Warschau). Schron został wykopany i przekazany do Muzeum Powstania Warszawskiego[9].
  • W Warszawie znajduje się też druga ulica Piękna, w dzielnicy Wesoła, co jest wynikiem pozostawienia bez zmian ponad 260 dublujących się nazw ulic i placów po przyłączeniu w 2002 Wesołej do Warszawy[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 158.
  2. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 172. ISBN 978-83-62189-08-3.
  3. a b c d Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 159.
  4. a b c d Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 636. ISBN 83-01-08836-2.
  5. Edward J. Pałyga: Warszawski korpus dyplomatyczny [w:] Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 263.
  6. Władysław Bartoszewski, Bogdan Brzeziński, Leszek Moczulski: Kronika wydarzeń w Warszawie 1939–1949. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 77.
  7. Piotr Rozwadowski (red. nauk.): Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego. Tom 1. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona i Fundacja „Warszawa Walczy 1939–1945”, 2005, s. 356. ISBN 83-11-10124-8.
  8. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 170. ISBN 83-01-06109-X.
  9. Schron uratowany. W: Muzeum Powstania Warszawskiego [on-line]. 1944.pl, 10.08.2004. [dostęp 2014-09-05].
  10. Kwiryna Handke: Zespół Nazewnictwa Miejskiego Warszawy – historia i dokonania, [w:] Śladami nazw miejskich Warszawy. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2012, s. 259. ISBN 978-83-62189-21-2.