Ulica Powstańców Śląskich we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb wroclaw.svg Wrocław
ulica
Powstańców Śląskich
Południe, Borek
Długość: 3,7 km
Widok z nieistniejącego biurowca "Poltegoru" w kierunku południowym; na horyzoncie po prawej góra Ślęża
Widok z nieistniejącego biurowca "Poltegoru" w kierunku południowym; na horyzoncie po prawej góra Ślęża
Przebieg
Ikona ulica.svg 0 m ul. Świdnicka
Ikona wiad kolejowy.svg 130 m estakada kolejowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 145 m ul. Nasypowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 275 m ul. Swobodna
Ikona ulica z lewej.svg 575 m ul. Zaolziańska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 910 m ul. Szczęśliwa / ul. Radosna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1085 m ul. Wielka
Ikona ulica rondo.svg 1500 m pl. Powstańców Śląskich
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1880 m ul. Sztabowa
Ikona ulica z prawej.svg 2025 m ul. Wandy
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2155 m al. gen. J. Hallera / al. Wiśniowa
Ikona ulica z prawej.svg 2225 m ul. Racławicka
Ikona ulica z lewej.svg 2270 m al. Kasztanowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2450 m ul. Jastrzębia / al. Jaworowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2670 m ul. Sokola
Ikona ulica z lewej.svg 2890 m ul. Orla
Ikona ulica z prawej.svg światła 2945 m ul. Kutnowska
Ikona ulica z lewej.svg 3160 m ul. Szczytowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 3460 m ul. Krzycka / ul. Waligórskiego
Ikona wiad kolejowy.svg 3630 m Towarowa Obwodnica Wrocławia
Ikona ulica.svg 3700 m al. Karkonoska
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
ulica Powstańców Śląskich
ulica Powstańców Śląskich
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
ulica Powstańców Śląskich
ulica Powstańców Śląskich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Powstańców Śląskich
ulica Powstańców Śląskich
51,088098°N 17,013778°E/51,088098 17,013778

Ulica Powstańców Śląskich – główna arteria wylotowa z Wrocławia na południe, naturalne przedłużenie ulicy Świdnickiej, z którą łączy się w miejscu, gdzie trasę tę przecina wiadukt kolejowy. Długość ulicy wynosi około 3,3 km, a w odległości około 1,3 km od jej początku znajduje się duży okrągły plac Powstańców Śląskich, do którego gwiaździście dochodzą - oprócz głównej osi ulicy Powstańców - ulice Sudecka, Zaporoska, Kamienna i Pretficza.

Widok z nieistniejącego biurowca "Poltegoru" w kierunku północnym; przed horyzontem na osi ulicy bliźniacze wieże archikatedry wrocławskiej

Historia[edytuj]

Do połowy XIX wieku trasa ta nosiła nazwę Kleinburger Chaussee ("Szosa do Kleinburg", dzisiejsze osiedle Borek nosiło wówczas nazwę Kleinburg) i miała stosunkowo gęstą podmiejską zabudowę. Przyłączywszy do miasta najbliższą z podmiejskich wsi leżących na jej trasie - Neudorf ("Nowa Wieś", obecnie bez polskiej nazwy charakterystycznej, w granicach osiedla Południe) w 1868 zmieniono nazwę drogi na Kleinburger Straße, nadając jej w ten sposób nominalnie rangę ulicy. Była ona jednak wówczas znacznie krótsza (niespełna 2 km) niż obecnie, bo kończyła się na wysokości obecnej ulicy Hallera i Wiśniowej, na granicy miasta Wrocławia i wsi Kleinburg (tę przyłączono do miasta dopiero w 1897).

Pod koniec XIX wieku rozpoczęto duży projekt urbanistycznego zagospodarowania nowego Przedmieścia Południowego. Kleinburger Straße miała się stać arterią reprezentacyjną, wtedy też zaprojektowano okrągły plac na jej trasie i gwiaździście do niego wpadające arterie. Szeroka na 27 metrów ulica przedłużona została (po włączeniu do miasta wsi Kleinburg) o dalsze prawie półtora kilometra, aż do skrzyżowania z dzisiejszą ulicą Krzycką i wiaduktu Towarowej Obwodnicy Wrocławia. Arteria zyskała też w 1877 patrona w postaci cesarza Wilhelma (Kaiser Wilhelm Straße), co nadało jej jeszcze wyższą rangę. Wzdłuż ulicy budowano rezydencje, m.in. w 1906 rodziny przemysłowców Schoellerów (dziś hotel Platinum Palace), i kamienice dla najbogatszych przedstawicieli mieszczaństwa: adwokatów, urzędników królewskich, lekarzy. Mieszkania w tych domach były bardzo przestronne, miały powierzchnie rzędu 300 m². Budowano też gmachy publiczne, m.in. w 1911 okazały gmach Wyższego Urzędu Górniczego (dziś - Zakład Energetyczny), a w 1916 gmach Dyrekcji Okręgu Pocztowego (także po wojnie była tu m.in. Dyrekcja Wojewódzka PP "Poczta Polska, Telefon i Telegraf" i Dyrekcja Okręgu Poczty i Telekomunikacji). W latach trzydziestych XX wieku ulicę przebudowano, przenosząc torowisko tramwajowe na wydzielony pomiędzy jezdniami pas zieleni, obsadzony rosnącymi w czterech rzędach lipami, z których znaczna część przetrwała do czasów dzisiejszych pomimo wojennych zniszczeń 1945. 20 kwietnia 1938, w 49. urodziny Hitlera na cześć bojówek Sturmabteilungen (SA) ulicę ponownie przemianowano, nazywając ją Straße der SA.

Prowadzone zimą i wiosną 1945 z kierunku południowego natarcie Armii Czerwonej na Festung Breslau zrujnowało prawie wszystkie domy pomiędzy placem Powstańców Śl. a ulicą Świdnicką. Na całym tym liczącym prawie półtora kilometra odcinku do odbudowy nadawało się tylko pięć lub sześć budynków (wszystkie one zresztą znajdowały się po wschodniej stronie ulicy). Z ziemią zostały zrównane całe kwartały domów także przy przecznicach tej ulicy prowadzących tak na wschód jak na zachód. W rezultacie powstała szeroka na blisko kilometr i długa na ponad kilometr wyrwa w substancji miasta. Wyrwę tę zaczęto zabudowywać blokami z wielkiej płyty dopiero w latach 60., a zwłaszcza 70. XX wieku. Miejsce to nazywane jest dziś "osiedlem Południe" (z mniejszymi jednostkami administracyjnymi nazwanymi A-B-C-D: "Anna", "Barbara", "Celina", "Dorota"). Pomimo to ogromny (około 4,5 hektara) kwartał przylegający od zachodu do ulicy Powstańców Śląskich, pomiędzy hotelem Wrocław a Sky Towerem (dawniej Poltegorem)[1] pozostaje wciąż jeszcze (wiosna 2014 r.) niezabudowany[2].

Przypisy

  1. budynek "Poltegoru" zburzono w 2007, na jego miejscu powstał kompleks wieżowców "Sky Tower" z najwyższym, ponaddwustumetrowym budynkiem w mieście; właścicielem terenu jest biznesmen Leszek Czarnecki
  2. Miasto sprzedało ten teren w październiku 2006 za rekordową jak na dotychczasowe warunki wrocławskie kwotę 300 milionów złotych hiszpańskiej spółce GP–Investment (wchodzącej w skład hiszpańskiego koncernu Grupogr Prasa), która zamierza wybudować tu wielofunkcyjne centrum mieszkalno–usługowo-biurowe, o łącznej powierzchni użytkowej około 180 tys. m²

Linki zewnętrzne[edytuj]