Ulica Widok we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Widok
Stare Miasto
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 178 m
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg  
Znak A-21.svg
Znak A-21.svg
ul. Bożego Ciała
pl. Teatralny
ul. Teatralna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg   ul. Mennicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Znak A-21.svg
Znak A-21.svg
ul. Kazimierza Wielkiego
ul. Szewska
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
ulica Widok
ulica Widok
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Widok
ulica Widok
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
ulica Widok
ulica Widok
51°06′22,549″N 17°02′00,226″E/51,106264 17,033396
Skrzyżowanie z ul. Menniczą
Ul. Bożego Ciała, dalej ul. Widok
Ul. Widok 12-16
Ul. Widok 5

Ulica Widok we Wrocławiuulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy ulicę Bożego Ciała oraz plac Teatralny i ulicę Teatralną z ulicami Kazimierza Wielkiego oraz Szewską[1][2][3]. Ma 178 m długości[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo ulica obejmowała północny odcinek współczesnej ulicy, stanowiący łącznik pomiędzy obecnymi ulicami: Szewską oraz Menniczą i nieistniejącą dziś Słodową. Odcinek ten przebiegał przez Furtę Menniczą (znaną w 1434 r. jako Monczepforte) oraz przez Kładkę Kapeluszników (Hutmachestteig)[3][4]. Kładka ta była ruchoma[4][5].

W 1935 r. wytyczono drogę do ulicy Teatralnej. Przebiegała ona w miejscu dawnej karczmy i słodowni leżącej ówcześnie przy ul. Menniczej 4. Jej nazwa brzmiała: „Strzeż się” (Siech Dich für)[3]. Od początku lat 60. XX wieku droga ta stała się częścią obecnej ulicy Widok[3]. Podczas budowy Trasy W-Z likwidacji uległy uliczki w części północnej ulicy Widok. Zlikwidowano między innymi ulicę Słodową, której południowa pierzeja została zachowana jako pierzeja szerokiej arterii jaką zbudowano w miejsce ciasnej zabudowy. Ulica ta otrzymała nazwę ulicy Kazimierza Wielkiego[6][7]. W 1963 r. oddano do użytkowania wieloklatkowy, wielorodzinny budynek mieszkalny przy ulicy Widok 12, 14, 16[8].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy:

Zarówno wcześniejsza nazwa ulicy Widok – Grosse Groschengasse, Wielka Groszowa – jak i ulicy Menniczej – Groschengasse, Groszowa; Kleine Groschengasse, Mała Groszowa – nawiązują do starej mennicy położonej przy dawnej ulicy Stajennej[3][9][10][11]. Z kolei nazwa Siehdichfür wywodziła się albo od dawnej karczmy i słodowni, którą nazywano Siech Dich für – „Strzeż się”[3], albo od domu z dziedzińcem położonego pomiędzy Groschengasse (ulica Mennicza) i Zwingerstrasse (ulica Teatralna), w którym podczas epidemii dżumy w 1525 r. odseparowywano chorych i nosicieli zarazy Seuchenträger[12]. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 97 z 30.11.1945 r.[2]

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Do ulicy przypisana jest droga gminna numer 106465D o długości 178 metrów[2] klasy lokalnej[13]. Wzdłuż całej ulicy przebiega dwutorowe torowisko tramwajowe, wytyczone poza jezdnią, które łączy się na południowym krańcu z liniami przebiegającymi ulicą Teatralną i placem Teatralnym, a na północnym krańcu z liniami biegnącymi przez ulice Kazimierza Wielkiego i Szewską[14][15]. Położony przy ulicy Widok przed skrzyżowaniem z ulicą Kazimierza Wielkiego przystanek tramwajowy dla jazdy w kierunku północnym nosi nazwę „Świdnicka”[15].

Ulice i place powiązane z ulicą Widok[a]:

Zabudowa i zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Po stronie zachodniej ulicy na odcinku od placu Teatralnego do ulicy Menniczej znajduje się „Mediateka”, mieszcząca się zabytkowym budynku dawnej słodowni[22] (ok. roku 1900 przebudowanej na palarnię kawy Otto Stieblera), oraz teren zielony[23]. Pomiędzy ulicą Menniczą a Kazimierza Wielkiego teren zabudowany jest trzema powojennymi budynkami mieszkalnymi[1][24].

Po stronie wschodniej znajduje się zabudowa ciągła, pierzejowa. Na odcinku od ulicy Teatralnej do ulicy Menniczej jest to powojenny wieloklatkowy budynek mieszkalny przy ulicy Widok 12, 14, 16[8]. Dalej od ulicy Menniczej do ulicy Kazimierza Wielkiego przejrzeję stanowią fasady budynków z lat 1938–1939[22].

Obszar ulicy i terenów przyległych objęty jest rejonem statystycznym nr 933220. W 2018 r. zameldowanych w nim było 306 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 2938 osób/km²[25]. Tereny te położone są na wysokości bezwzględnej od 119 do 120 m n.p.m.[26] Stanowią obszar zabudowy śródmiejskiej[27].

Ochrona i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obszar, na którym położona jest ulica Teatralna, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod numerami: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.[28][29] Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[30][31]. Samo miasto Wrocław włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego „Stare Miasto”, który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego, i historycznego charakteru najstarszej części miasta[32]. Tereny te również leżą w strefie ochrony konserwatorskiej[33], w strefie ochrony konserwatorskiej zabytków archeologicznych[34], oraz w granicach obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej[35].

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki:

obiekt, położenie powstanie, nr rej.[b] foto
strona wschodnia
Kamienica
ulica Widok 2-4[22][36]
lata 1938–1939 (na reliktach XVIII-XIX wiek)
gez, mpzp[22][36]
Wrocław, Widok 2-4 - fotopolska.eu (66645).jpg
Kamienica
ulica Widok 6[22][37]
lata 1938–1939 (na reliktach XVIII-XIX wiek)
gez, mpzp[22][36]
Poland, Wrocław 2019-07-29 37 ul. Widok 2-8.jpg
Kamienica z piekarnią Siegerta, obecnie budynek mieszkalny
ulica Widok 8[22][38]
lata 1938–1939 (na reliktach XVIII-XIX wiek)
gez, mpzp[22][38]
Bank (Deutsche Bau- und Bodenbank AG), obecnie "Dom Europa" (Regionalne Przedstawicielstwo Unii Europejskiej)
ulica Widok 10[22][39]
lata 1938–1939 (na reliktach XVIII-XIX wiek)
gez, mpzp[22][39]
Poland, Wrocław 2019-07-29 31 ul. Widok 10.jpg
strona południowa, zamknięcie osi widokowej
Resursa Kupiecka (Dom Związku Chrześcijańskich Kupców), obecnie Wrocławski Teatr Lalek wraz ze skwerem od frontu i terenem działki (nr 17 AM-33)
plac Teatralny 4[22][40][41]
lata 1892–1894 (proj. Blummer), rozbudowa lata 1905–1909 (proj. A.Grau)[22]
(lata 1892–1909[41])
A/2474/495/Wm z dnia 05.10.1992 r.[22][40][41]
Wrocław - Teatr Lalek (1).jpg
strona zachodnia
Słodownia Augusta Weberbauera, następnie dom handlowy z palarnią kawy Otto Stieblera i kawiarnią, obecnie biblioteka „Mediateka”
plac Teatralny 5, ulica Widok 7[22][42]
I połowa XIX wieku, około 1900 r., po 1945 r.
gez, mpzp[22][42]
Wrocław, Mediateka - fotopolska.eu (301189).jpg

Osie widokowe[edytuj | edytuj kod]

Oś widokowa na Teatr Lalek

Dla tej ulicy ochronie podlegają również osie widokowe. Ochronie podlega oś widokowa z ulicy Widok w kierunku południowym poprzez ulicę Teatralną na budynek Teatru Lalek[43][44]. Ochronie podlega także oś widokowa z ulicy Teatralnej w kierunku zachodnim przez ulicę Widok i dalej przez plac Teatralny z widokiem na dominantę, którą stanowi budynek Opery Dolnośląskiej[43].

Wrocławskie krasnale[edytuj | edytuj kod]

„Marysia Pięknisia”

Przy ulicy i w najbliższym otoczeniu zamontowano następujące figurki wrocławskich krasnali:

  • „Krasnale Wodne”, w ramach fontanny na skwerze przed Teatrem Lalek[45][46]:
    • „Puszczający Stateczki”
    • „Karmiący Ptaki”
    • „Ogrodnik”
    • „Aktor”
    • „Parasolnik”
    • „Wierzbownik”
    • „Zbierający Wodę”
  • „Bibliofil”, przed Mediateką od strony placu Teatralnego[47]
  • „Marysia Pięknisia”, Centrum Dermatologii Estetycznej, ul. Widok 8[48].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Podany tu przebieg ulicy Widok – od ulicy Bożego Ciała do ulicy Kazimierza Wielkiego – zgodny jest z określeniem podanym w zestawianiu dróg udostępnianym przez zarządcę – Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta (ZDiUM)[2]. Numeracja posesji przy ulicy przebiega jednak w kierunku odwrotnym – od ulicy Kazimierza Wielkiego (niższe numery) do ulicy Bożego Ciała (wyższe numery)[1].
  2. Nr rej.: numer wpisu do rejestru zabytków; mpzp – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego; gez – gminna ewidencja zabytków.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  2. a b c d e f g ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5966 (Widok).
  3. a b c d e f g h Harasimowicz 2006 ↓, s. 951 (Widok).
  4. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 379-380 (Kładki).
  5. Harasimowicz 2006 ↓, s. 858-859 (Szewska).
  6. Harasimowicz 2006 ↓, s. 362 (Kazimierza Wielkiego).
  7. Harasimowicz 2006 ↓, s. 811-812 (Słodowa).
  8. a b Antkowiak 1970 ↓, s. 268-270 (Teatralna).
  9. a b c Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 58 (Große Groschengasse).
  10. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 525 (Mennicza).
  11. a b Antkowiak 1970 ↓, s. 148-149 (Mennicza).
  12. a b Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 134 (Siehdichfür).
  13. Uchwała RMWr 2010 ↓, §35 ust. 2 pkt 1.
  14. Uchwała RMWr 2010 ↓, §35 ust. 2 pkt 3.
  15. a b c d e f wroclaw.pl 2019 ↓, Schematy komunikacji.
  16. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 347 (Bożego Ciała).
  17. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5663-5664 (Teatralny).
  18. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5661-5662 (Teatralna).
  19. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 3045-3046 (Mennicza).
  20. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 1964-1967 (Kazimierza Wielkiego).
  21. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5400 (Szewska).
  22. a b c d e f g h i j k l m n o SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  23. SIP 2019 ↓, Mapa przyrodnicza.
  24. SIP 2019 ↓, Mapa własności.
  25. SIP 2019 ↓, Demografia.
  26. SIP 2019 ↓, Mapa wysokościowa.
  27. Uchwała RMWr 2010 ↓, §6 pkt 1.
  28. NID 2018 ↓, s. 207.
  29. GEZ 2019 ↓, poz. 68.
  30. NID 2013 ↓.
  31. MP 1994 ↓.
  32. wroclaw.pl 2018 ↓, Park kulturow.
  33. Uchwała RMWr 2010 ↓, §1 ust. 1 i 2.
  34. Uchwała RMWr 2010 ↓, §1 ust. 3 i 4.
  35. Uchwała RMWr 2010 ↓, §12.
  36. a b c GEZ 2019 ↓, poz. 9677.
  37. GEZ 2019 ↓, poz. 9678.
  38. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9679.
  39. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9680.
  40. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9121.
  41. a b c NID 2018 ↓, s. 232.
  42. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9123.
  43. a b Uchwała RMWr 2010 ↓, §7.
  44. Uchwała RMWr 2010b ↓, §11 ust. 2 pkt 5.
  45. Uchwała RMWr 2010 ↓, §35 ust. 2 pkt 4.
  46. krasnale.pl ↓, Krasnale Wodne.
  47. krasnale.pl ↓, Bibliofil.
  48. krasnale.pl ↓, Marysia Pięknisia.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Ulica Widok [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], fotopolska.eu [dostęp 2019-06-11] (pol.).
  • ul. Widok [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici), ID: 587540 [dostęp 2019-06-11] (pol.).
  • ul. Widok, wikimapia.org [dostęp 2019-06-11] (pol.).