Ulica Ząbkowska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Ząbkowska
Praga-Północ, Stara Praga, Szmulowizna
Długość: ok. 1 km
Ulica Ząbkowska, widok w kierunku wschodnim
Ulica Ząbkowska, widok w kierunku wschodnim
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0m ul. Targowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 240m ul. Brzeska
Ikona ulica z lewej.svg 450m ul. Markowska
Ikona ulica z prawej.svg światła 480m ul. Markowska
Ikona ulica z lewej.svg 720m ul. Nieporęcka
Ikona ulica z lewej.svg światła 775m ul. Tarchomińska
Ikona ulica z prawej.svg 840m ul. Tadeusza Korsaka
Ikona ulica z lewej.svg 860m ul. Radzymińska/ul. Kawęczyńska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Ząbkowska
ulica Ząbkowska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Ząbkowska
ulica Ząbkowska
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Ząbkowska
ulica Ząbkowska
Ziemia52°15′15,3″N 21°02′36,2″E/52,254250 21,043389

Ulica Ząbkowska – ulica warszawskiej dzielnicy Praga-Północ, biegnąca od ul. Targowej do ul. Radzymińskej i Kawęczyńskiej

Dawna droga do Woli Ząbkowskiej (od XVIII w. nazywanej Ząbkami), która stanowiła granicę między gruntami jurydyk Praga (na północ od tej drogi) i Skaryszew (na południe).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Róg ulic Ząbkowskiej i Targowej

Przy Ząbkowskiej znajdował się m.in. ratusz Skaryszewa (na rogu Targowej) i folwark Szmula Zbytkowera. W 1770 ulicę w rejonie dzisiejszej ul. Markowskiej przecięto wałem, przy którym stanęły rogatki Ząbkowskie, zlikwidowane ok. 1889, po włączeniu Szmulowizny do Warszawy.

W 1882 na posesji znajdującej się między ulicami: Targową, Ząbkowską i Brzeską otwarto bazar Różyckiego[1].

W miejscu folwarku w końcu XIX w. powstała wytwórnia spirytusu. Innym dużym zakładem produkcyjnym była działająca pod nr 50 fabryka Tow. Akc. Emalierni i Warsztatów „Labor”. W 1914 zatrudniała ona ok. 1000 pracowników[2].

W 1919 ulicą poprowadzono linię tramwajową w stronę Michałowa (pętle przy nasypie kolejowym na ul. Radzymińskiej i Kawęczyńskiej obok bazyliki Najświętszego Serca Jezusowego), zlikwidowaną w 1968 – pozostawiono wtedy jeden tor służący do wyjazdów tramwajów z zajezdni przy ul. Kawęczyńskiej. Ostatecznie tramwaje wycofano w 2000, gdy przeprowadzono kapitalny remont ulicy. Kontrowersje wzbudzało zastąpienie zabytkowego bruku asfaltem, ostatecznie brukowana nawierzchnia pozostała na krótkim odcinku między Targową i Brzeską.

Po obu stronach ulicy zachowały się zabytkowe domy mieszkalne z przełomu XIX i XX wieku, zamieszkiwane kiedyś w znacznej części przez społeczność żydowską. W ostatnich latach wybudowano kilka nowych budynków w miejscu zabudowy wcześniej zniszczonej. Stare zabytkowe domy sukcesywnie poddaje się rewitalizacji.

W 2006 odcinek ulicy między ulicami Targową i Brzeską został jako założenie urbanistyczne wpisany o rejestru zabytków[3].

W 2010 w pobliżu skrzy skrzyżowania z ul. Targową na betonowym podeście ustawiono grupę rzeźbiarską przedstawiającą niebieskie aniołki[4]. Rzeźby zostały zaprojektowane przez Marka Sułka[4].

Przez kilka lat, do 2011, organizowane było Święto ulicy Ząbkowskiej[5]. Od 2015 na ulicy odbywa się festiwal „Otwarta Ząbkowska”[6], a od 2017 w letnie weekendy jest ona zamykana dla ruchu kołowego[7].

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marek Miller: Co dzień świeży pieniądz, czyli dzieje bazaru Różyckiego.Tom I. Za cara, za sanacji i za Niemca. Warszawa: Fundacja Laboratorium Reportażu i Narodowe Centrum Kultury, 2018, s. 70. ISBN 978-83-7982-337-6.
  2. Witold Pruss: Rozwój przemysłu warszawskiego 1864–1914. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 219.
  3. Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 marca 2019 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). W: Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 17. [dostęp 2019-07-13].
  4. a b Martyna Śmigiel. Aniołki poobijane po imprezach. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 17 czerwca 2019. 
  5. Ulica Ząbkowska znów nie świętuje. twoja-praga.pl, 2013-10-07. [dostęp 2013-10-08].
  6. Konrad Klimczak: Festiwal Otwarta Ząbkowska 2018. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 25 czerwca 2018. [dostęp 2018-11-02].
  7. Monika Borys: Zaczyna się festiwal Otwarta Ząbkowska. Ulica zamknięta do końca sierpnia. warszawa.wyborcza.pl, 24 czerwca 2017. [dostęp 2017-12-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]