Ulica Zamkowa w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy ulicy w dzielnicy Katowic − Janów-Nikiszowiec. Zobacz też: artykuł al. W. Korfantego w Katowicach, która w latach 1922−1939 nosiła nazwę "ul. Zamkowa".
herb Katowic Katowice
ulica Zamkowa
Janów-Nikiszowiec
Długość: około 900 m
ulica Zamkowa
ulica Zamkowa
Przebieg
Ikona ulica.svg 0m ul. Teofila Ociepki
Ikona ulica z prawej.svg 85m ← do placu Wyzwolenia w Nikiszowcu
Ikona wiad kolejowy.svg 350m linia kolejowa
Ikona ulica z prawej.svg 420m droga osiedlowa
Ikona ulica z lewej.svg 500m ul. Grodowa
Ikona ulica z lewej.svg 570m droga osiedlowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 655m droga osiedlowa
Ikona ulica koniec T.svg 900m ul. Leśnego Potoku
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica Zamkowa
ulica Zamkowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Zamkowa
ulica Zamkowa
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Zamkowa
ulica Zamkowa
Ziemia50°14′37,7″N 19°05′10,7″E/50,243794 19,086317

Ulica Zamkowa w Katowicach − jedna z ulic w katowickiej dzielnicy Janów-Nikiszowiec. Łączy zabytkowe osiedle robotnicze Nikiszowiec z Janowem. Jest przedłużeniem ul. Teofila Ociepki. Rozpoczyna swój bieg przy zakręcie ul. T. Ociepki, biegnie obok drogi prowadzącej do centralnej części Nikiszowca, następnie pod wiaduktem kolejowym, krzyżuje się z ulicą Grodową.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Widok ulicy Zamkowej w kierunku południowo-wschodnim

Droga, biegnąca śladem dzisiejszej ulicy Zamkowej, istniała już w XIX wieku. Jest zaznaczona na mapie z 1904[1].

Około 1912 w Nikiszowcu, przy dzisiejszej ul. Zamkowej, powstał barak dla zakaźnie chorych. Posiadał mieszkanie dla dozorcy i pomieszczenia gospodarcze. Był popularnie nazywany "szpitalem"[2]. Obecnie mieści się tu Zespół Szkół Specjalnych nr 7[2].

W 1918 spółka Georg von Giesche's Erben przekazała siostrom jadwiżankom w bezpłatne użytkowanie budynek z ogrodem przy dzisiejszej ul. Zamkowej 10, na potrzeby prowadzonej przez nie ochronki dla dzieci i tzw. kuchni mlecznej. Obecnie w obiekcie mieści się przedszkole[2]. W dwudziestoleciu międzywojennym ochronka jadwiżanek została przekształcona w dwa polskie publiczne przedszkola. W przedszkolu nr 1 wychowawczynią była s. Ignacja Amalia Skupin, a w przedszkolu nr 2 − s. Irena Niesporek[3]. W 1940 jadwiżanki zostały zmuszone do opuszczenia budynku, przejętego przez członkinie NSV (Nationalsozialistische Volkswohlfahrt). Siostry przeniosły się do mieszkania przy ul. Mikołowskiej (obecnie ul. Leśnego Potoku)[4]. Po II wojnie światowej siostrom prowadzenie przedszkoli zostało odebrane. Władze utworzyły trzyoddziałowe Przedszkole Miejskie nr 63 (od 1953 jako przedszkole zakładowe KWK Wieczorek). W 1974 obiekt przedszkola przebudowano, a od 1983 instytucję przejął Wydział Oświaty i Wychowania w Katowicach[5].

W 1962 do budynku przy ul. Zamkowej przeniesiono świetlicę zakładową, prowadzącą działalność kulturalno-oświatową. Obiekt służył wcześniej jako izolatka (barak dla zakaźnie chorych) i ośrodek zdrowia. Świetlica zmieniła nazwę na Klub Górniczy Związku Zawodowego Górników[6]. W czasach PRL ulica nosiła nnazwę ul. Iwana Miczurina[7].

Na skwerze obok ul. Zamkowej istnieje pomnik ku czci bohaterów Powstań Śląskich[8]. Pomnik stoi w innym miejscu niż przedwojenny, który zbudowano w 1922 naprzeciwko urzędu gminy (obecnie szpital przy ul. Szopienickiej); został zburzony przez hitlerowców we wrześniu 1939[9]. W 2012 plac, na którym stoi pomnik, nazwano skwerem Artystów Grupy Janowskiej[10].

Przy drodze zachował się historyczny obiekt z 1936 − budynek dawnego kina "Słońce"[11]. Obecnie mieści się w nim sklep[12].

Przy ul. Zamkowej i ul. Grodowej znajduje się osiedle zabudowy wielorodzinnej[13][14] z lat pięćdziesiątych XX wieku[15]. Zlokalizowane jest przy niej także wielofunkcyjne boisko sportowe o nawierzchni asfaltowej[13]. Ulicą kursują autobusy KZK GOP[16]. Swoją siedzibę przy ul. Zamkowej mają: pracownia konserwacji zabytków, firmy handlowo-usługowe, Administracja Osiedla "Janów", Klub "Młody Gwarek" kopalni "Wieczorek", Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach − Filia nr 21, Miejskie Przedszkole nr 63, Zespół Szkół Specjalnych nr 7 (Specjalna Szkoła Podstawowa nr 6 i Specjalne Gimnazjum nr 30)[17].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Floetzkarte des Oberschlesischen S. No 34 Sect.Janow www.mapywig.org [dostęp 2011-09-17]
  2. a b c Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 13. ISBN 978-83-87727-68-0.
  3. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 55. ISBN 978-83-87727-68-0.
  4. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 74. ISBN 978-83-87727-68-0.
  5. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 111. ISBN 978-83-87727-68-0.
  6. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 104. ISBN 978-83-87727-68-0.
  7. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: "Śląsk", 1980, s. 59. ISBN 83-216-0147-2.
  8. Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-09-17].
  9. Joanna Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2007, s. 25. ISBN 978-83-87727-68-0.
  10. Skwer Artystów Grupy Janowskiej (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2012-05-31]
  11. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 170. ISBN 978-83-7164-636-2.
  12. Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17].
  13. a b Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-17].
  14. Raport o stanie miasta Katowice 2005. Urząd Miasta Katowice. [dostęp 2011-09-17].
  15. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 171. ISBN 978-83-7164-636-2.
  16. KZK GOP: Kursy dla przystanku Janów Zamkowa (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-09-17].
  17. Spis firm na ulicy Zamkowa w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-09-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.