To jest dobry artykuł

Ulica Zwycięzców w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Zwycięzców
Saska Kępa
Długość: 1,3 km
Ulica Zwycięzców na wysokości ul. Niekłańskiej, widok w kierunku wschodnim
Ulica Zwycięzców na wysokości ul. Niekłańskiej, widok w kierunku wschodnim
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg światła ul. Wał Miedzeszyński
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 175m ul. Kryniczna/ul. Katowicka
Ikona ulica z prawej.svg 270m ul. Zakopiańska
Ikona ulica z lewej.svg 285m ul. Poselska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 380 ul. Francuska
Ikona ulica plac.svg plac Przymierza
Ikona ulica z prawej.svg 475m ul. Wandy/ul. Aldony
Ikona ulica z lewej.svg 555m ul. Styki
Ikona ulica z lewej.svg 642m ul. Nobla
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 740m ul. Saska
Ikona ulica z lewej.svg 850m ul. Niekłańska
Ikona ulica rondo.svg 1150m ul. Międzynarodowa
Ikona ulica ślepy koniec.svg 1275m
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Zwycięzców
ulica Zwycięzców
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Zwycięzców
ulica Zwycięzców
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Zwycięzców
ulica Zwycięzców
Ziemia52°13′55,9″N 21°03′34,1″E/52,232194 21,059472
Budynek Zespołu Szkół nr 77, w skład którego wchodzi XXXV LO im. Bolesława Prusa (nr 7/9)

Ulica Zwycięzców – ulica na Saskiej Kępie w Warszawie, rozpoczynająca się przy Wale Miedzeszyńskim, a kończąca przy Kanale Wystawowym.

Nazwa ulicy nawiązuje do czasów I wojny światowej i walk o niepodległość Polski, podobnie jak nazwy wielu innych ulic Saskiej Kępy, w tym równoległych do ulicy Zwycięzców, ulic Obrońców i Walecznych. Zabudowę tworzą głównie domy mieszkalne, a także punkty usługowe, placówki dyplomatyczne i szkoły.

Przebieg i ruch uliczny[edytuj | edytuj kod]

Ulica Zwycięzców ma początek przy Wale Miedzeszyńskim, a kończy się na wysokości ulicy Międzynarodowej. Po drodze stykają się z nią następujące ulice: Katowicka, Kryniczna, Zakopiańska, Poselska, Francuska, plac Przymierza, Królowej Aldony, Wandy, Jana Styki, Alfreda Nobla, Saska, Niekłańska i Międzynarodowa.

Ulica Zwycięzców na całej swej długości jest dwukierunkowa i jednojezdniowa[a]. Nie ma na niej dróg rowerowych. Przebiegają przez nią trasy pojazdów komunikacji miejskiej – przystanki mają tu autobusy linii 111, 123, 138 i 151[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulica Zwycięzców początkowo nazywała się ulicą Augusta III. Wzmiankowano ją w projekcie Wydziału Technicznego magistratu miasta z 1925, gdzie planowano utworzenie terenu handlowego u zbiegu ulic Zwycięzców i Saskiej[2]. Nawierzchnia i chodniki ułożone zostały w 1938[3]. W czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939 na ul. Zwycięzców u zbiegu z ul. Francuską znajdowała się barykada[4]. Po zakończeniu okupacji niemieckiej Biuro Odbudowy Stolicy zdecydowało się na utrzymanie dotychczasowego charakteru ulicy w zakresie jej roli komunikacyjnej[5].

Obecna zabudowa pochodzi jeszcze częściowo z okresu międzywojennego, jak np. domy z roku 1928 powstałe w ramach kolonii Saskiej[6]. Budownictwo z okresu PRL-u, to między innymi domy wybudowane w ramach osiedli Saska Kępa I[b] i Saska Kępa II[c][7]. Przykładem architektury końca XX wieku jest powstały w 2000 u zbiegu ulic Zwycięzców i Międzynarodowej apartamentowiec zaprojektowany przez Jacka Zielonkę[8].

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Gmach przy ul. Zwycięzców 7/9 – Zespół Szkół nr 77, w skład którego wchodzi XXXV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Bolesława Prusa oraz Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 19 im. Bolesława Prusa[9]. Projekt budynku powstał jeszcze przed wprowadzeniem w Polsce socrealizmu (1949). Jest dziełem Barbary i Hieronima Karpowiczów. Elewację pokrywa charakterystyczna ceglana dekoracja (1953-1954)[10]. Na ścianie od strony Katowickiej znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca Warszawską Syrenkę, wykonana przez Wojciecha Czerwosza[11]. Przed gmachem od strony ul. Zwycięzców stoi popiersie patrona szkoły autorstwa Stanisława Sikory, odsłonięte 19 maja 1983[12].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 10 – willa rodziny Genzlów z 1938, zaprojektowana przez Kazimierza Rafalskiego[13].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 11 – na jego ścianie od strony ul. Katowickiej znajduje się płaskorzeźba Plon autorstwa Jerzego Jarnuszkiewicza. Jest to jeden z ostatnich zachowanych elementów wykonanej w drugiej połowie lat 40. XX wieku dekoracji ul. Katowickiej[14]. W 2011 płaskorzeźba wpisana została do rejestru zabytków[15], a następnie odnowiona[16].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 12 – Ambasada Republiki Azerbejdżanu[17].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 15 – dawny Kącik Retro wyróżniający się wystrojem wnętrza, przejściowo biuro AWS[18], obecnie galeria sztuki i komis połączone z restauracją[19].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 19 – dom wielorodzinny z 1935, zaprojektowany przez Stanisława Barylskiego[13].
  • Budynek na rogu ul. Zwycięzców i Zakopiańskiej – dom, w którym mieszkali m.in. Bronisław Tomecki i Władysław Terlecki.
  • Dom przy ul. Francuskiej 2 (róg Zwycięzców) – willa Łepkowskich z 1933-1934 zaprojektowana przez Lucjana Korngolda i Piotra Marię Lubińskiego. Jej najbardziej charakterystyczne elementy znajdują się po stronie ogrodu – jest to rozległy taras, na który można wejść po krętych schodach[20]. Budynek od początku spotykał się z przychylnymi recenzjami i wskazywany był jako realizacja w duchu idei Le Corbusiera[21]. Obecnie w budynku mieści się siedziba firmy Bose International Planning and Architecture[22].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 29 – Ambasada Republiki Kolumbii[17].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 30 – dom wielorodzinny z 1937, zaprojektowany przez Leonarda Kario[13].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 31 – dom wielorodzinny z 1935, zaprojektowany przez Romana Felińskiego[13]. W domu tym mieszkała Wanda Grodecka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim. W 1944 jej mieszkanie służyło jako kryjówka dla trzech powstańców przyprowadzonych przez Juliana Ambroziewicza[23].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 34 – siedziba Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości[24].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 39 – dom, w którym w latach 1946-1968 [25] mieszkał Witold Lutosławski[26] (lokal nr 10).
  • Gmach przy ul. Zwycięzców 44 – Zespół Szkół nr 84, w skład którego wchodzi Szkoła Podstawowa nr 168 im. Wiktora Gomulickiego oraz Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 25 im. Czesława Niemena[27].
  • Budynek przy ul. Zwycięzców 46 – Urząd Pocztowy nr 111[28].
  • Rzeźba plenerowa Majestat Wszechżycia Ryszarda Wojciechowskiego w pobliżu ulicy Międzynarodowej.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Z wydzielonymi pasami do skrętu na Wał Miedzeszyński i w ul. Francuską
  2. Osiedle z 1960 powstałe na terenie między ulicami Angorską, Międzynarodową, Saską i Zwycięzców, zaprojektowane przez Arnolda Majorka
  3. Osiedle powstałe na terenie między ulicami Międzynarodową, Zwycięzców, Paryską i Trasą Łazienkowską

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ZTM Warszawa – Mapa Komunikacyjna Warszawy. ztm.waw.pl. [dostęp 22 grudnia 2012].
  2. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 27. ISBN 83-915407-0-7.
  3. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 32. ISBN 83-915407-0-7.
  4. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 11. ISBN 83-915407-0-7.
  5. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 40. ISBN 83-915407-0-7.
  6. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 44. ISBN 83-915407-0-7.
  7. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 108-109. ISBN 83-915407-0-7.
  8. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 122-123. ISBN 83-915407-0-7.
  9. Zespół Szkół nr 77 w Warszawie. prus.edu.pl. [dostęp 22 grudnia 2012].
  10. Magdalena Piwowar, Grzegorz Piątek, Jarosław Trybuś: SAS. Ilustrowany atlas architektury Saskiej Kępy. Centrum Architektury, 2012, s. 52. ISBN 978-83-934574-0-3.
  11. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa w listach, opisach, wspomnieniach.... Warszawa: Kowalska/Stiasny, 2004, s. 218.
  12. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 126. ISBN 83-915407-0-7.
  13. a b c d Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 168. ISBN 83-915407-0-7.
  14. Paweł Giergoń: Płaskorzeźba „Plon” Jerzego Jarnuszkiewicza w Rejestrze Zabytków. sztuka.net.pl, 2011-01-28. [dostęp 29 sierpnia 2012].
  15. Zabytkowy „Plon“ na Saskiej Kępie. mwkz.pl. [dostęp 22 grudnia 2012].
  16. Plon wspólnego działania. pragapld.waw.pl, 2011-11-16. [dostęp 22 grudnia 2012].
  17. a b Heads and diplomatic staff of diplomatic missions of foreign states in the Republic of Poland, A – F (ang.). msz.gov.pl. [dostęp 22 grudnia 2012].
  18. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 17. ISBN 83-915407-0-7.
  19. NANA cafe i komis rzeczy pięknych. nanacafe.pl. [dostęp 23 grudnia 2012].
  20. Magdalena Piwowar, Grzegorz Piątek, Jarosław Trybuś: SAS. Ilustrowany atlas architektury Saskiej Kępy. Centrum Architektury, 2012, s. 43. ISBN 978-83-934574-0-3.
  21. Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 52-55. ISBN 83-915407-0-7.
  22. Bose Architects. Contact. [dostęp 6 września 2012].
  23. Wanda Grodecka: Wspomnienie sanitariuszki. W: Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa w listach, opisach, wspomnieniach.... Warszawa: Kowalska/Stiasny, 2004, s. 132.
  24. Departament Nadzoru Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej. bip.ms.gov.pl. [dostęp 10 grudnia 2012].
  25. Witold Lutosławski - Przewodnik po Warszawie. Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2013. [dostęp 2016-09-27].
  26. Trasa spacerowa – Saska Kępa. pragapld.waw.pl. [dostęp 23 grudnia 2012].
  27. Zespół Szkół nr 84. zs84.pl. [dostęp 22 grudnia 2012].
  28. Wyszukiwarka placówek Poczty Polskiej. poczta-polska.pl. [dostęp 22 grudnia 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]