Ulica bł. Czesława we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Błogosławionego Czesława
Stare Miasto
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 118 m
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Znak A-21.svg
Znak A-21.svg
pl. Oławska
ul. Piotra Skargi
Ikona ulica tunel deptak.svg Przejście Winogronowe
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Znak A-21.svg
---
---
ul. św. Katarzyny
ul. Wita Stwosza
pl. Dominikański
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
ulica Błogosławionego Czesława
ulica Błogosławionego Czesława
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Błogosławionego Czesława
ulica Błogosławionego Czesława
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
ulica Błogosławionego Czesława
ulica Błogosławionego Czesława
51°06′31,187″N 17°02′19,116″E/51,108663 17,038643
Budowa Justin Center

Ulica Błogosławionego Czesławaulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście[1][2]. Łączy ulicę Oławską i ulicę Piotra Skargi z ulicą św. Katarzyny oraz ulicą Wita Stwosza i placem Dominikańskim. Ma 118 m długości[1][3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1883/1884–1887/1888 po stronie zachodniej zbudowano pseudobarokowy (styl renesansu włoskiego) gmach Poczty Głównej[4][5][6][7][8][9][10]. Projektantami budynku byli: Julius Hennicki i Hermann von der Hude. Przy ulicy pod numerem 5 stała między innymi kamienica "Pod Niebieską Kulą", w której swoje pracownie prowadzili: szewc J. Tansin i fryzjer M. Klahn[10].

Podczas działań wojennych w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku rejon pobliskiego placu Dominikańskiego został podpalony i wyburzony przez hitlerowców. W wyniku tego także zabudowa przy ulicy Błogosławionego Czesława uległa w ten sposób zniszczeniu[4][6][7]. Zniszczenia wojenne spowodowane były także bombardowaniami[4][11]. Po wojnie ruiny zostały rozebrane, a układ ulic i zaułków zmieniony. W 1956 roku rozebrano pozostałości gmachu poczty. Zachodnia i wschodnia ulicy pierzeja od czasu powojennego odgruzowania tego rejonu do końca XX wieku pozostawała w obu kwartałach niezabudowana[4]. Tylko na wschodnim krańcu skweru przy fosie miejskiej wzniesiono w początku lat 70. XX wieku według projektu typowego hotel Panorama należący do sieci Orbis[7].

W latach 2000–2001 zbudowano po stronie wschodniej Galerię Dominikańską przy placu Dominikańskim 3 z Hotelem Mercure Panorama przy placu Dominikańskim 1. Obiekt w 2001 roku został wyróżniony przez Stowarzyszenie Architektów Polskich nagrodą w dziedzinie architektury[7][12].

Począwszy od 2006 roku po stronie zachodniej, przez 3 lata, trwała budowa kompleksu Justin Center przy ulicy Krawieckiej 1-3, według projektu pracowni ARCH-E Biuro projektowe. Inwestycja obejmowała w kwartał ulic: Krawiecka, Wita Stwosza, Błogosławionego Czesława i Oławska. Budowę zakończono w styczniu 2009 roku. Powstał tu kompleks zabudowy mieszkaniowej, hotelowej, biurowo-usługowej, z lokalami handlowymi i parkingiem[13].

W 2015 roku zrealizowano inwestycję w ramach budżetu obywatelskiego: WBO 2014 - Rowerowy Wrocław - bezpieczne trasy rowerowe w centrum. W jej ramach w ulicy Błogosławionego Czesława i powiązanych ulicach zbudowano około 1000 m ścieżek i tras rowerowych[14].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy:

  • Poststrasse, do 1945 r.[15][10]
  • Pocztowa, 1945 r.[15]
  • Błogosławionego Czesława, od 1945 r.[1][15].

Nazwy Poststrasse i Pocztowa nawiązywały do położonego tu budynku Poczty Głównej, który jednak został po II wojnie rozebrany ze względu na zniszczenia, jakie powstały podczas działań wojennych prowadzony w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 r.[15]. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 97 z 31.11.1945 r.[1]. Upamiętnia ona związanego z Wrocławiem Czesława Odrowąża, patrona miasta, pochowanego w kościele św. Wojciecha, w osobnej kaplicy[16][17]. Natomiast nazwa przejścia podziemnego dla pieszych pod ulicą – Przejście Winogronowe – nawiązuje do nazwy łączącej niegdyś ulicę Krawiecką z ulicą Oławską uliczki, która nosiła nazwę Zaułku Winogronowego – Weintraubengasse[7][4][5][18] [19].

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Do ulicy przypisana jest droga gminna numer 106475D o długości 118 m[1] klasy dojazdowej[20]. Zajmuje 5914 m2 powierzchni terenu[21]. Jest to droga dwujezdniowa z pasem rozdzielającym. Dla obu kierunków wydzielono ścieżki rowerowe, tylko z jednym łącznikiem drogowym[22][23].

Wzdłuż całej ulicy przebiega linia tramwajowa w wydzielonym pasie rozdzielającym, dwutorowa, z przystankami w obu kierunkach jazdy. W kierunku północnym jest ona kontynuowana w ulicy św. Katarzyny, a w kierunku południowym łączy się z liniami tramwajowymi w ulicy Piotra Skargi, ulicy Oławskiej w kierunku wschodnim i ulicy Oławskiej w kierunku zachodnim, dalej ulicą Kazimierza Wielkiego (Trasa W-Z). Przystanki tramwajowe i autobusowe w tym rejonie noszą nazwę "Galeria Dominikańska"[3][24].

W południowym krańcu ulicy znajduje się przejście podziemne dla pieszych – Przejście Winogronowe – z wyjściami na perony tramwajowe, wejściem do Galerii Dominikańskiej oraz lokalem gastronomicznym, handlowym i toaletą publiczną (szalet)[3][25] [7][26].

Ulice i place powiązane z ulicą Błogosławionego Czesława:

Zabudowa i zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Wschodnią pierzeję ulicy stanowi budynek Galerii Dominikańskiej i Hotelu Mercure Panorama[35]. Zachodnią pierzeję zaś tworzy kompleks zabudowy Justin Center[13].

Teren ulicy położony jest na wysokości bezwzględnej około 119-120 m n.p.m.[36]. Zachodnia strona ulicy położona jest w obrębie rejonu statystycznego nr 933110, w którym gęstość zaludnienia wynosiła 5609 osób/km2 przy 580 osobach zameldowanych, a wschodnia w obrębie rejonu statystycznego nr 933180, w którym gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km2 przy 19 osobach zameldowanych (według stanu na dzień 31.12.2018 r.)[37].

Panorama Galerii Dominikańskiej, po lewej ulica Błogosławionego Czesława
Panorama Galerii Dominikańskiej, po lewej ulica Błogosławionego Czesława

Ochrona i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obszar, na którym położona jest ulica bł. Czesława, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr. rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.[38][39][40]. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[40][41][42]. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego i historycznego charakteru najstarszej części miasta[43].

Przy ulicy nie ma położonych obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Jedynie jej osie widokowe częściowo zamykają następujące zabytki:

obiekt, położenie powstanie, nr rej.[a] foto
oś widokowa w kierunku północnym
Fara ośrodka przedlokacyjnego, następnie kościół klasztorny Dominikanów pw. św. Wojciecha, obecnie kościół parafialny pw. św. Wojciecha
plac Dominikański 2[44][45][46]
1112 r., lata 1250-1270, 1295-1330, 1711-1718, odbudowa 1946-1948 i lata 1953-1955, 1961-1962[44] (1226 r. – XVIII wiek, 1945 r.[46])
15 z 28.11.1947 r.; D/1 z 17.02.1960 r.[46] oraz A/239/165 z dnia 15.02.1962 r.[44][45][46]
Adalbert of Prague church in Wrocław.jpg
oś widokowa w kierunku południowym
Budynek szkoły powszechnej (Volksschule), następnie IX Liceum Ogólnokształcącego imienia Juliusza Słowackiego
ulica Piotra Skargi 31[44][47]
lata 1891-1893 (projekt Richard Plüddemann, Karl Klimm - 1889 r.)
gez, mpzp[44][47]
Juliusz Słowacki High School in Wrocław.jpg

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 767 (Czesława Błogosławionego).
  2. SIP 2019 ↓, Osiedla Wrocławia.
  3. a b c SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  4. a b c d e f Antkowiak 1970 ↓, s. 123-124 (Krawiecka).
  5. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 441 (Krawiecka).
  6. a b Antkowiak 1970 ↓, s. 46-49 (Pl. Dzierżyńskiego).
  7. a b c d e f Harasimowicz 2006 ↓, s. 157 (Dominikański).
  8. Harasimowicz 2006 ↓, s. 962 (Wita Stwosza).
  9. Harasimowicz 2006 ↓, s. 681 (Poczta Główna).
  10. a b c Maciejewska 2018 ↓, 20. Ul. bł. Czesława (Poststrasse).
  11. Antkowiak 1970 ↓, s. 177-180 (Oławska).
  12. urabinty.pl 2018 ↓, Galeria Dominikańska.
  13. a b urabinty.pl 2018 ↓, Justin Center.
  14. SIP 2019 ↓, Inwestycje miejskie.
  15. a b c d Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 115 (Poststr.).
  16. ILG 2014 ↓.
  17. Harasimowicz 2006 ↓, s. 132 (Czesław bł.).
  18. Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 163 (Weintraubengasse).
  19. Harasimowicz 2006 ↓, s. 1016 (Zaułek Winogronowy).
  20. Uchwała RMWr 2017 ↓, §17 ust. 2 pkt 1.
  21. SIP 2019 ↓, Mapa własności, dz. Stare Miasto, AR_34, 1/17; AR_27, 55/2, 47/4.
  22. SIP 2019 ↓, Komunikacja, utrudnienia.
  23. SIP 2019 ↓, Mapa rowerowa.
  24. wroclaw.pl 2019 ↓.
  25. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 3631 (Winogronowe).
  26. Toalety 2015 ↓.
  27. ZDiUM sygnalizacja 2016 ↓, poz. 34.
  28. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 3626-3635 (Oławska).
  29. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 4816 (Skargi Piotra).
  30. Harasimowicz 2006 ↓, s. 809 (Skargi Piotra).
  31. ZDiUM sygnalizacja 2016 ↓, poz. 64.
  32. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5553 (Św. Katarzyny).
  33. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 6051-6053 (Wita Stwosza).
  34. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 903-904 (Dominikański plac).
  35. Harasimowicz 2006 ↓, s. 222 (Galeria Dominikańska).
  36. SIP 2019 ↓, Mapa wysokościowa.
  37. SIP 2019 ↓, Demogrfia.
  38. NID 2018 ↓, s. 207.
  39. GEZ 2019 ↓, poz. 68.
  40. a b Uchwała RMWr 2017 ↓, §8 ust. 2.
  41. NID 2013 ↓.
  42. MP 1994 ↓.
  43. wroclaw.pl 2018 ↓.
  44. a b c d e SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  45. a b GEZ 2019 ↓, poz. 1406.
  46. a b c d NID 2018 ↓, s. 209.
  47. a b GEZ 2019 ↓, poz. 7920.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Antkowiak, Ulice i place Wrocławia, Wrocław-Warszawa-Kraków, seria: Biblioteka Wrocławska, tom 11, Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo, 1970, Zam nr A/185/70 (C-9) (pol.).
  2. Baza polskich inwestycji, urbanity.pl, 4 lipca 2019 [dostęp 2018-09-20] (pol.).
  3. Błogosławiony Czesław, prezbiter, Internetowa Liturgia Godzin; Konferencja Episkopatu Polski i Wydawnictwo Pallottinum, 30 czerwca 2014 [dostęp 2019-07-04] (pol.).
  4. Gminna Ewidencja Zabytków, Urząd Miejski Wrocławia, 18 kwietnia 2019 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  5. Jan Harasimowicz (red.), Encyklopedia Wrocławia, wyd. III poprawione i uzupełnione, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN 83-7384-561-5, ​ISBN 978-83-7384-561-9 (pol.).
  6. M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 425 Zarządzenie Prezydenta RP z 8 września 1994 roku, 1994 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  7. Beata Maciejewska, Breslau, który nie może zaginąć. Miasto na starych pocztówkach, http://wroclaw.wyborcza.pl, 12 maja 2018 [dostęp 2019-07-04] (pol.).
  8. Niemiecko-polski słownik nazw ulic, Wratislavia.net, 2012 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  9. Park kulturowy we Wrocławiu, Oficjalny serwis Wrocławia, 2018 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  10. Schematy stałe komunikacji zbiorowej, Komunikacja dzienna - schemat ważny od 4 maja 2019 roku, Oficjalny serwis Wrocławia, 4 maja 2019 [dostęp 2019-06-11] (pol.).
  11. System Informacji Przestrzennej Wrocławia, Wrocław: Dział Systemu Informacji Przestrzennej Biura Rozwoju Wrocławia, 2019 [dostęp 2019-06-06] (pol.).
  12. Toalety publiczne – gdzie pójść za potrzebą?, Oficjalny portal internetowy Wrocławia, Wrocław , 30 czerwca 2015 [dostęp 2016-06-29] (pol.).
  13. Wrocław – zespół historycznego centrum, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 18 kwietnia 2013 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  14. Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM”, Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 7 maja 2019 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  15. Wykaz sygnalizacji świetlnych, „ZDiUM/Infrastruktura/Wykaz sygnalizacji, w tym pracujących całodobowo w trybie kolorowym”, Ewa Iwanska, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 5 września 2016 [dostęp 2019-06-11] (pol.).
  16. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, Województwo dolnośląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-25] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Ulica Czesława, bł. [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], fotopolska.eu [dostęp 2019-07-03] (pol.).
  • ul. Czesława, bł. [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici), ID 586053 [dostęp 2019-07-03] (pol.).
  • ul. bł. Czesława, wikimapia.org [dostęp 2019-07-03] (pol.).