Ulrich von Jungingen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ulrich von Jungingen
Ilustracja
Ulrich von Jungingen (Rycina z 1684 autorstwa Krzysztofa Hartknocha)
Wizerunek herbu
Herb Ulricha von Jungingen jako wielkiego mistrza
Wielki mistrz zakonu krzyżackiego
Okres

od 1407
do 1410

Poprzednik

Konrad von Jungingen

Następca

Heinrich von Plauen

Dane biograficzne
Data i miejsce urodzenia

ok. 1360
Hohenfels

Data i miejsce śmierci

15 lipca 1410
pod Grunwaldem

Miejsce spoczynku

Zamek w Malborku kaplica św. Anny

Ulrich von Jungingen, również Ulryk von Jungingen (ur. ok. 1360 w Hohenfels, zm. 15 lipca 1410 pod Grunwaldem) – 26-ty wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1407-1410[1][2].

Śmierć wielkiego mistrza na polu bitwy i bardzo duże straty kadrowe połączone z dużymi obciążeniami finansowymi wynikającymi z późniejszego traktatu pokojowego w Toruniu z 1411 stanowią punkt zwrotny w historii państwa zakonnego[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Brat poprzedniego wielkiego mistrza Konrada[1]. Nie jest znana data jego wstąpienia do zakonu, jak i data przybycia do Prus. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1383, która określa go jako prokuratora[4].

W 1396 został komturem Bałgi[4], a później wielkim marszałkiem i komturem Królewca. Po 1398 prowadził trudne negocjacje z duńską królową Małgorzatą I dotyczące wyspy Gotlandii. Od 1407 pełnił funkcję wielkiego mistrza Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego). Organizował powtarzające się niemal corocznie wyprawy wojenne na Litwę. Znane jest również wsparcie, jakiego Zakon udzielił Witoldowi podczas jego kampanii przeciwko Nowogrodowi i Moskwie (1404, 1408). Udana pokojowa praca Ulricha w ekspansji kraju, jego umiejętności administracyjne i talent organizacyjny pozostawiły również ślady w źródłach[3].

Według Kroniki Gdańskiej, umierający Konrad V von Jungingen ostrzegać miał dostojników krzyżackich przed wyborem swego wojowniczego brata na następcę, nazywając go głupcem. Kontynuował politykę swojego poprzednika zmierzającą do zerwania unii polsko-litewskiej[1].

Sprzedaż Gotlandii[edytuj | edytuj kod]

W obliczu groźby konfliktu z Polską, poczynił szereg posunięć wzmacniających państwo na wypadek wojny. Jednym z nich była rezygnacja z dalekosiężnych planów brata Konrada w sferze dominacji nad Bałtykiem. W 1409 doszło do sprzedaży Gotlandii królowej Szwecji, Danii i Norwegii Małgorzacie, za cenę niższą od tej, jaką Krzyżacy zapłacili władcy Meklemburgii za zrzeczenie się praw do wyspy. Ulrich zdecydował się na ten krok w celu skoncentrowania sił zakonu na odcinku lądowym, mimo że państwa skandynawskie, połączone od 1397 unią kalmarską przeżywały wewnętrzne trudności, i mimo wielkich sum włożonych w fortyfikację wyspy.

Konflikt z Litwą i Polską[edytuj | edytuj kod]

Ulrich von Jungingen na obrazie Jana Matejki

W 1409 utracił Żmudź na rzecz Litwy. W tym samym roku zaatakował i zajął na ziemię dobrzyńską, rozpoczynając wojnę polsko-krzyżacką. Zginął w bitwie pod Grunwaldem w 1410 dowodząc wojskami krzyżackimi[1]. Król Władysław Jagiełło polecił odesłać zwłoki z honorami do stolicy państwa zakonnego. Wielki mistrz został pochowany w kaplicy św. Anny na zamku krzyżackim w Malborku.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Na polu bitwy pod Grunwaldem Niemcy ustanowili kamień pamiątkowy honorujący Ulricha von Jungingena[5].

Ulrich von Jungingen w filmie[edytuj | edytuj kod]

W filmie Krzyżacy z 1960 r. w roli Ulricha von Jungingena wystąpił Stanisław Jasiukiewicz. W III sezonie serialu Korona królów w postać Ulricha von Jungingena wciela się Karol Dziuba.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Jungingen Ulrich, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-20].
  2. Kazimierz Lepszy, Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia. Wiedza Powszechna Warszawa 1968, s.219.
  3. a b Ulrich von Jungingen. www.deutsche-biographie.de. [dostęp 2021-11-01].
  4. a b Erich Maschke, Der deutsche Ordensstaat, Gestalten seiner großen Meister., Hamburg: Hanseatische Verlagsanstalt, 1935, s. 98-99.
  5. Wielka wojna. „Nowości Illustrowane”. Nr 29, s. 8, 16 lipca 1910.