Universal (przedsiębiorstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Universal Spółka Akcyjna
Ilustracja
Dawna siedziba spółki
w Alejach Jerozolimskich 44. Budynek został zburzony na przełomie 2016 i 2017
Państwo  Polska
Adres 00-950 Warszawa
Al. Jerozolimskie 44
Forma prawna nieistniejąca spółka akcyjna
Prezes Dariusz Przywieczerski
Nr KRS 0000010335
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Universal Spółka Akcyjna
Universal Spółka Akcyjna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Universal Spółka Akcyjna
Universal Spółka Akcyjna
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Universal Spółka Akcyjna
Universal Spółka Akcyjna
Ziemia52°13′50,1″N 21°00′46,1″E/52,230583 21,012806

Universal Spółka Akcyjna – byłe przedsiębiorstwo powstałe w wyniku prywatyzacji dawnej Centrali Handlu Zagranicznego (CHZ) „Universal”.

Opis[edytuj | edytuj kod]

CHZ Universal w czasach PRL był m.in. monopolistą w handlu zagranicznym towarami AGD, choć pośredniczył również w handlu szeregiem innych typów towarów. Eksportował m.in. rowery marki Romet, które w jego ofercie były sprzedawane pod marką „Universal”. Widocznym znakiem pozycji Universalu w czasach PRL było zbudowanie w 1965 na jego potrzeby wysokiego na ok. 50 m biurowca będącego centralą przedsiębiorstwa. Był on zlokalizowany pod adresem Al. Jerozolimskie 44 w Warszawie (budynek został zburzony na przełomie 2016 i 2017)[1].

Universal był pierwszą sprywatyzowaną Centralą Handlu Zagranicznego. Na warszawskiej giełdzie zadebiutował w 1992 r. Szybko stał się jedną z najbardziej zdywersyfikowanych pod względem własnościowym spółek na parkiecie i ulubieńcem drobnych inwestorów. Za akcje Universalu w szczycie hossy wiosną 1994 płacono po 67 zł, czyli o ponad 6200% więcej od ceny debiutu (1,05 zł). Niespełna siedem lat po giełdowej inauguracji kurs akcji spadł jednak poniżej złotówki. 18 maja 1999 Komisja Papierów Wartościowych i Giełd bezterminowo zawiesiła obrót akcjami Universalu, co było pierwszym w historii przypadkiem karnego wykluczenia spółki z warszawskiej giełdy. Spółka pobiła też rekord jeśli chodzi o wysokość kary (500 tys. zł), której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Karę nałożono za naruszenia przez spółkę obowiązku informacyjnego w sprawach umowy kredytowej z Powszechnym Bankiem Kredytowym, zastawu akcji Polsatu i zaprzestania produkcji w firmie Acanta. Spółka przez dłuższy czas unikała bankructwa, m.in. dzięki podpisaniu układu z wierzycielami o redukcji zadłużenia i sprzedaży siedziby w centrum Warszawy przy Alejach Jerozolimskich 44 za 60 mln zł. 26 maja 2003 Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy ogłosił jej upadłość.

W szczytowym okresie swojego rozwoju w latach 90. Grupa Kapitałowa Universal SA składała się z ok. 65 podległych przedsiębiorstw. Universal posiadał m.in. większościowe udziały w produkującej prezerwatywy spółce Unimil, przedsiębiorstwie przetwórstwa owocowo-warzywnego Agro Universal, zakładach wytwarzających platery Hefra, przedsiębiorstwie wytwarzającym wyroby z miedzi Norblin oraz w spółce spedycyjnej Trans Universal Poland. Na początku 1991 Universal nabył za kwotę 1,7 mld starych zł od spółki Transakcja pakiet akcji banku BIG SA. Wcześniej BIG udzielił Universalowi kredytu w wysokości 300 mld starych zł, co stanowiło wówczas 87,1% kapitału własnego spółki. W 1994 roku Universal nabył 20% akcji Polsatu płacąc za nie 300 mld starych złotych.

Universalem od 1985 kierował Dariusz Przywieczerski. W końcowym okresie istnienia spółki jej prezesem był Jan Jerzy Matykiewicz.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Szkielet przy Rotundzie jak po wybuchu. To Universal znika w oczach. warszawa.wyborcza.pl, 17 stycznia 2017. [dostęp 2017-02-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]