Unplugged (album Alice in Chains)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Unplugged
Album koncertowy zespołu Alice in Chains
Wydany 30 lipca 1996
Nagrywany 10 kwietnia 1996 w Majestic Theatre w Brooklyn Academy of Music, Nowy Jork[1]
Gatunek rock akustyczny, rock alternatywny[2]
Długość 71:26
Wytwórnia Columbia
Producent Alice in Chains, Toby Wright[1]
Album po albumie
Single z albumu Unplugged
  1. Over Now
    Wydany: lipiec 1996[3]
  2. Would?
    Wydany: listopad 1996[4]

Unplugged – pierwszy album koncertowy amerykańskiej grupy muzycznej Alice in Chains. Premiera wydawnictwa odbyła się 30 lipca 1996, nakładem wytwórni fonograficznej Columbia[2]. Występ zarejestrowany został 10 kwietnia 1996 podczas koncertu z serii MTV Unplugged w Majestic Theatre w Brooklyn Academy of Music w Nowym Jorku[5]. Widowisko zostało wyreżyserowane przez Alexa Coletti. Pierwsza retransmisja koncertu odbyła się 28 maja 1996 na kanale muzycznym MTV[6]. W przeciwieństwie do swoich tradycyjnych koncertów, zespół zaprezentował materiał specjalnie przygotowany na ten występ[7], składający się w głównej mierze z utworów zawartych na dwóch minialbumachSap i Jar of Flies a także studyjnych Dirt i Alice in Chains. Był to zarazem pierwszy publiczny występ całego zespołu od 7 stycznia 1994[8].

Album został wydany 30 lipca 1996 w formacie VHS[2]. W dniu 17 sierpnia, zadebiutował na 3. pozycji amerykańskiego zestawienia Billboard 200[9] oraz uzyskał certyfikaty złotej i platynowej płyty, przyznanej przez zrzeszenie amerykańskich wydawców muzyki Recording Industry Association of America[10]. Certyfikację złotej album uzyskał również na terenie Australii i Kanady[11][12]. Unplugged jest ostatnim wydawnictwem w dorobku grupy, w którego nagraniu brał udział wokalista Layne Staley. W roku 1999 na rynku ukazała się specjalna reedycja albumu wydana w formacie DVD. 18 września 2007 został on ponownie wydany, tym razem w specjalnie przygotowanym pakiecie CD/DVD, który zawierał dodatkowo wycięte wcześniej utwory „Angry Chair”, „Frogs” oraz „Killer is Me”[13][14].

Kontekst, nagranie[edytuj]

Po zarejestrowaniu w roku 1995 albumu studyjnego Alice in Chains[15], zespół ponownie zrezygnował z aktywności koncertowej[16]. Powodem tej decyzji był coraz większy stopień uzależnienia wokalisty Layne’a Staleya od heroiny[17]. Z tego też powodu, w zespole coraz częściej dochodziło do różnego rodzaju konfliktów[18]. Grupa postanowiła zrobić sobie przerwę, informując o tym za pośrednictwem swego rzecznika[19]. W tym czasie, gitarzysta Jerry Cantrell, rozpoczął przygotowania do nagrania pierwszego solowego albumu, a Staley udał się na leczenie odwykowe[17]. W 1996 zespół otrzymał propozycję występowania jako support grupy Kiss w ramach trasy Alive/Worldwide Tour[20]. Początkowo w roli grupy otwierającej miał wystąpić zespół Stone Temple Pilots, lecz z powodu problemów wokalisty, grupa Alice in Chains otrzymała ofertę[21]. Staley nie był przychylny powrotowi na scenę, lecz ostatecznie się zgodził[22]. Jeszcze przed rozpoczęciem wspólnego tournée, zespół rozpoczął w Seattle wspólne próby mające na celu przygotowanie się do koncertów[23]. W trakcie odbywania prób, zespół nagrał sesję która ostatecznie trafiła do stacji muzycznej MTV[23]. W jednym z wywiadów, basista grupy Mike Inez, odnosząc się do wspomnianej sesji stwierdził, że „na pewno nie jest czymś, co mieliśmy w planach. Po prostu przed wspólnymi koncertami z Kiss mieliśmy trochę wolnego czasu. Zebraliśmy się więc, by trochę pojamować, i wyszła z tego sesja dla MTV”[23]. Zespół dokonał specjalnej selekcji utworów, pomijając przy tym album Facelift[23]. Bilety trafiły do sprzedaży w cenie 25 dolarów i zostały wyprzedane po kilkunastu minutach[22]. Alex Coletti, który zajął się reżyserią widowiska, w jednym z wywiadów przyznał: „Przed koncertem udałem się do sali prób Alice in Chains w Seattle. Gdy tam wszedłem, byłem szczęśliwy widząc jak Layne je kurczaka. Miał założone rękawiczki bez palców i wszystkie były tłuste, dlatego nie mógł mi uścisnąć dłoni (...) Był bardzo przyjazny (...) Gdy dotarł do Nowego Jorku, myślę, że był jeszcze w dobrym stanie zdrowia”[16].

Majestic Theatre na Brooklynie, miejsce w którym zarejestrowano koncert zespołu

Koncert odbył się 10 kwietnia 1996 w Majestic Theatre w Brooklyn Academy of Music w Nowym Jorku[5][22]. Zespół przygotował specjalny repertuar, na który złożyło się łącznie 13 utworów, przygotowanych w specjalnie zaaranżowanych wersjach[7]. Z zespołem gościnnie wystąpił Scott Olson[1][24], amerykański muzyk, producent oraz inżynier dźwięku, który zagrał na gitarze, jednocześnie tworząc wraz z Cantrellem podwójny line-up[24]. Utwory takie jak „Sludge Factory”[25], „Heaven Beside You”[26], „Frogs”[27] czy „Over Now”[28], zostały wykonane po raz pierwszy na żywo[29]. Napis na gitarze basowej Ineza „Friends Don't Let Friends Get Friends Haircuts”, był skierowany do grupy Metallica, która była obecna na koncercie[22][23][30]. Miał on charakter żartobliwy i odnosił się do fryzur muzyków, którzy ścieli długie włosy podczas sesji do albumu Load. Tuż przed zagraniem utworu „Sludge Factory”, perkusista grupy Sean Kinney wraz z Inezem, w hołdzie dla grupy Metallica, zagrali intro do utworu „Enter Sandman” oraz chwilę po wykonaniu „Down in a Hole”, intro do kompozycji „Battery”[6][31]. Na sam koniec swojego występu, zespół zaprezentował nowy utwór zatytułowany „Killer is Me”. Kompozycja zaśpiewana przez Cantrella została skomponowana podczas jednej z prób poprzedzających koncert[23]. Początkowo zespół nie zamierzał uwzględniać kompozycji na płycie, lecz po namowach ze strony wytwórni, ostatecznie zdecydowano o jego dodaniu[23]. Cały koncert trwał ponad 3 godziny[22], ze względu na prace związane z ustawianiem kamer, oświetlenia oraz doboru dźwięku a także częstą ilość pomyłek w utworach, które trzeba było rejestrować po kilka razy. Jedynie kompozycje „Brother”, „No Excuses”, „Rooster”, „Heaven Beside You” oraz „Over Now” udało się nagrać za pierwszym podejściem[22].

Ze względu na swój mroczny i przygnębiający klimat, koncert zespołu przeszedł do historii MTV Unplugged jako jeden z najbardziej pamiętnych i często wspominanych występów[1][31]. Osobą odpowiedzialną za produkcję oraz realizację widowiska przygotowanego dla stacji MTV jest Alex Coletti, współpracujący przy organizacji koncertów z serii MTV Unplugged[32]. Pierwszy raz występ zespołu został wytransmitowany w stacji muzycznej MTV w dniu 28 maja 1996. W trakcie transmisji, wycięte zostały trzy utwory – „Angry Chair”, „Frogs” oraz „Killer is Me”[6]. W jednym z wywiadów Mike Inez opisując album stwierdził:

Quote-alpha.png
Myślę, że ta płyta pokazuje trochę inne oblicze Alice in Chains. Można na niej bowiem posłuchać superciężkich utworów w rodzaju „Sludge Factory” w jakby obnażonych wersjach – dopiero tutaj można się wsłuchać w to, co śpiewają Layne i Jerry. No więc ta płyta pokazuje nas od trochę innej strony. Wiesz, gdy grasz jakiś kawałek na okrągło w tej samej wersji, zaczyna cię to nudzić. Fajnie pokazać go w trochę innej oprawie[23].

28 czerwca zespół udał się w trasę koncertową, występując jako support przed grupą Kiss[8]. Łącznie w jej ramach, kwartet zagrał 4 koncerty. Ostatni występ ze Staley’em miał miejsce 3 lipca 1996 w Kemper Arena w Kansas City[8][21][22].

Odbiór[edytuj]

Recenzje
Wydawca Ocena
AllMusic 2.5/5 gwiazdek[2]
Billboard (Korzystne)[33]
Classic Rock 4/5 gwiazdek[34]
Encyclopedia of Popular Music 3/5 gwiazdek[35]
Entertainment Weekly (C)[36]
Kerrang! 5/5 gwiazdek[37]
Q 3/5 gwiazdek[38]
Rolling Stone 3/5 gwiazdek[39]
Rolling Stone Album Guide 3/5 gwiazdek[40]
Teraz Rock (06/2006) 4/5 gwiazdek[41]
Teraz Rock 3.5/5 gwiazdek[42]
The A.V. Club (A-)[43]

Premiera wydawnictwa odbyła się 30 lipca 1996[2]. Album pierwotnie ukazał się jedynie w formacie VHS. W pierwszym tygodniu od premiery, uzyskał nakład sprzedaży wynoszący 124.000 kopii[44]. 17 sierpnia zadebiutował on do 3. pozycji amerykańskiego zestawienia Billboard 200[9], na którym w sumie utrzymał się przez 33 tygodnie[9]. Ponadto Unplugged osiągnął wysokie lokaty na listach w Norwegii[45], Nowej Zelandii[46] oraz Szwecji[47].

Stephen Thomas Erlewine z serwisu AllMusic, recenzując album stwierdził, że na podstawie przesłuchanego materiału, trudno uwierzyć jest w to, że muzycy nie grali sobą ponad 3 lata. „Alice in Chains wyselekcjonowali ze swoich trzech albumów studyjnych i dwóch minialbumów, oferując nowe, bardziej refleksyjne ustalenia dotyczące trudniejszych utworów takich jak „Would?” i praktycznie ponownego odtworzenia oryginalnych wersji „Got Me Wrong” i „No Excuses””[2]. Erlewine zaznaczył ponadto, że utwory zaaranżowane w nowych wersjach „brzmią nieco żywiej, lecz nie wnoszą niczego nowego”[2]. Paul Verna z tygodnika Billboard napisał: „Występując z przyszywającą intymnością i pięknym zapisem, ten album będzie prawdopodobnie pobudzać główną playlistę i da zespołowi kolejny impuls w MTV[33]. Tom Sinclair z Entertainment Weekly, w swej recenzji podkreśla panujący nastrój przygnębienia w utworach „Down in a Hole” oraz „Rooster”[36]. Brytyjski tygodnik Kerrang! napisał: „Alice in Chains tworząc coś akustycznego, nie było niczym nadzwyczajnym, ale zanim ten rekord został nagrany, zespół nie koncertował od ponad dwóch lat i Staley był niebezpiecznie blisko złamania. Wynik? Występ duchowo poruszający, mieszając od melancholijnej elegancji, połyskującego mroku i sprawności technicznej”[37]. Recenzent dwutygodnika Rolling Stone Sandy Masuo stwierdza, że niektóre utwory w ogóle nie różnią się od wersji studyjnych. Jako przykład podaje kompozycję „No Excuses”. Recenzent podkreśla melancholijny nastrój, jaki panuje w trakcie wykonywania utworu „Rooster”, który w wersji studyjnej, poprzez swój ciężar, nie oddaje w pełni tego uczucia. Masuo zaznacza także aspekty gry Cantrella oraz wokale Staleya[39]. Krzysztof Celiński z miesięcznika Teraz Rock, w swej recenzji albumu stwierdza: „Płyta dowodzi, że w okrojonej aranżacji emocjonalna i muzyczna istota stylu Alice pozostaje nietknięta. W związku z tym, ich dotychczasowa twórczość wydaje się tym bardziej szczera. Bardzo udane są wielogłosowe fragmenty, które w otoczeniu akustycznych gitar i charakterystycznych dysonansów znów przypominają poczynania artystów pokroju Crosby’ego i reszty”[42]. Stephen Thompson ze strony internetowej The A.V. Club, pisze: „Alice in Chains dostarcza najbardziej oczywiste reinterpretacje jakie można sobie wyobrazić – brzmią tak samo jak oryginały”, choć autor zaznacza, że brzmienie takich utworów jak „Sludge Factory”, jest znacznie lepsze niż w wydaniu studyjnym. Thompson całe wydawnictwo określa mianem „bezwartościowego”[43].

Mike Inez przyznał, że sam koncert był dla niego bardzo wzruszającym przeżyciem: „Scotty Olson, który grał z Heart, wystąpił z nami tego wieczora; to było naprawdę wyjątkowe, mieć inną energię na scenie. Odkryliśmy, że utwory takie jak „Sludge Factory” były cięższe akustycznie. Głos Layne’a, zwłaszcza w „Down in a Hole”, powodował, że pojawiały się łzy w moich oczach. Kilkakrotnie musiałem je przecierać i przypominać sobie, że przecież jestem w pracy i muszę się skupić na moich strunach basowych. Był tak hipnotyzujący”[24].

Niespełna dwa miesiące po premierze, 23 września 1996 Unplugged uzyskał certyfikację platynowej płyty, za sprzedaż miliona kopii w Stanach Zjednoczonych[10]. W Kanadzie album osiągnął certyfikat złotej płyty, przyznanej przez organizację non-profit Music Canada w dniu 24 września 1996[10]. W celach promocyjnych, w lipcu został wydany specjalny singel promocyjny z utworem „Over Now” w wersji pochodzącej z koncertu[3]. Osiągnął on 24. pozycję listy Alternative Songs[48] oraz 4. zestawienia Mainstream Rock Songs[49]. W listopadzie wydano drugi singel promocyjny – z utworem „Would?”[4]. Dotarł on do 19. lokaty notowania Mainstream Rock Songs[50] oraz 21. pozycji Canadian Alternative Chart[51]. Ponadto, na liście odnotowano dwie inne kompozycje, które nie zostały wydane na oficjalnych singlach koncertowych. Były to utwory „Down in a Hole” oraz „Nutshell”[31]. Zajęły one odpowiednio lokaty 24. oraz 15.[49].

W roku 1999 na rynku ukazała się reedycja albumu, wydana w formacie DVD[6]. 12 kwietnia 2001 album Unplugged w formacie wideo, uzyskał certyfikację złotej płyty na terenie Stanów Zjednoczonych, za sprzedaż 50.000 kopii[10]. 18 września 2007 został on wydany w specjalnym pakiecie CD/DVD[13]. 31 grudnia 2008 Unplugged otrzymał od australijskiego stowarzyszenia Australian Recording Industry Association certyfikat złotej płyty, uzyskany za sprzedaż przekraczającą 35.000 kopii[11].

Jak podaje system Nielsen SoundScan, album Unplugged przekroczył nakład miliona kopii, co czyni go jednym z sześciu wydawnictw z serii MTV Unplugged, którego łączna sprzedaż przekroczyła nakład miliona kopii[52] (inni artyści którym się to udało to między innymi Eric Clapton oraz Rod Stewart)[53].

Lista utworów[edytuj]

# Tytuł utworu Tekst Muzyka Czas
1. Nutshell Layne Staley Jerry Cantrell, Mike Inez, Sean Kinney 4:58
2. Brother Jerry Cantrell Jerry Cantrell 5:27
3. No Excuses Jerry Cantrell Jerry Cantrell 4:57
4. „Sludge Factory” Layne Staley Jerry Cantrell, Sean Kinney 4:36
5. Down in a Hole Jerry Cantrell Jerry Cantrell 5:46
6. Angry Chair Layne Staley Layne Staley 4:36
7. Rooster Jerry Cantrell Jerry Cantrell 6:41
8. Got Me Wrong Jerry Cantrell Jerry Cantrell 4:59
9. Heaven Beside You Jerry Cantrell Jerry Cantrell, Mike Inez 5:38
10. Would? Jerry Cantrell Jerry Cantrell 3:43
11. Frogs Layne Staley Jerry Cantrell, Mike Inez, Sean Kinney 7:30
12. Over Now Jerry Cantrell Jerry Cantrell, Sean Kinney 7:12
13. „Killer is Me” Jerry Cantrell Jerry Cantrell 5:23
  • Wydanie DVD ukazuje zabawne sceny oraz pomyłki jakie zdarzyły się muzykom. W jednej z nich ukazana jest sytuacja, kiedy podczas wykonywania utworu „Sludge Factory”, wokalista Layne Staley myli się w tekście, i kompozycja jest grana od nowa. Sceny to zostały wycięte w wydaniu audio CD.

Twórcy[edytuj]

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[1][54]:

Alice in Chains

Dodatkowy personel

  • Scott Olson – gitara akustyczna, akustyczna gitara basowa (utwór 13)

Produkcja

  • Aranżacja: Jerry Cantrell, Layne Staley, Mike Inez, Sean Kinney
  • Teksty utworów: Layne Staley, Jerry Cantrell

Pozycje na listach i certyfikacje[edytuj]

Album[edytuj]

Lista (1996) Pozycja
ARIA Charts (Australia)[55] 12
Billboard 200 (Stany Zjednoczone)[9][56] 3
Billboard European Hot 100 (Europa)[57] 17
Canada Top Albums/CDs (RPM) (Kanada)[58] 11
Canadian Top Albums (The Record) (Kanada)[59] 9
Finnish Albums Chart (Finlandia)[60] 13
Media Control Charts (Niemcy)[61] 46
MegaCharts (Holandia)[62] 33
Portugal Albums Chart (Portugalia)[59] 9
Recorded Music NZ (Nowa Zelandia)[46] 8
Schweizer Hitparade (Szwajcaria)[63] 41
Sverigetopplistan (Szwecja)[47] 7
UK Albums Chart (Wielka Brytania)[64][65] 20
Ultratop (Wa) (Belgia)[66] 15
VG-Lista (Norwegia)[45] 9
Ö3 Austria Top 40 (Austria)[67] 23

Single[edytuj]

Rok Singel Najwyższa
pozycja
Alternative Songs Canadian Alternative Chart Mainstream Rock Songs
1996 Over Now[3] 24[48][68] 50[69] 4[49][68]
Would?[4] 21[51] 19[50]
"—" oznacza że utwór nie został odnotowany na liście.

Certyfikacje[edytuj]

Państwo Certyfikacja Sprzedaż
Australia (ARIA)[11] złota płyta 35.000+
Kanada (MC)[12] złota płyta 50.000+
Stany Zjednoczone (RIAA)[10] platynowa płyta 1.000.000+

VHS[edytuj]

Państwo Certyfikacja Sprzedaż
Stany Zjednoczone (RIAA)[10] złota płyta 50.000+

Inne utwory[edytuj]

Rok Utwór Najwyższa
pozycja
Mainstream Rock Songs[49]
1996 Down in a Hole 24
Nutshell 15
"—" oznacza że utwór nie został odnotowany na liście.

Wideo[edytuj]

Lista (1996) Pozycja
Billboard Top Music Videos[9] 7

Wyróżnienia[edytuj]

Publikacja Kraj Wyróżnienie Rok Pozycja
Ultimate Classic Rock Stany Zjednoczone „12 najlepszych występów MTV Unplugged”[70] 2015 10

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e Alice in Chains Discography – MTV Unplugged (ang.). aliceinchains.com. [dostęp 2016-03-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-02-17)].
  2. a b c d e f g Stephen Thomas Erlewine: MTV Unplugged – Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-28].
  3. a b c Larry Flick. „Reviews & Previews – Singles”, Billboard, s.41. 10 sierpnia 1996
  4. a b c Alice In Chains – Would? (CD) at Discogs (ang.). discogs.com. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-05)].
  5. a b John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology: MTV Unplugged Session (ang.). bacus.net. [dostęp 2016-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-20)].
  6. a b c d Alice In Chains – MTV Unplugged (DVD) at Discogs.com (ang.). discogs.com. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-01)].
  7. a b Joe Perota (Reżyser). (1996-04-15). Unplugged – Alice in Chains. [Produkcja telewizyjna]. New York City: MTV
  8. a b c John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1994 – 1996 (ang.). bacus.net. [dostęp 2016-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-04)].
  9. a b c d e Alice in Chains – Chart History (ang.). billboard.com. [dostęp 2011-05-28].
  10. a b c d e f Gold & Platinum – RIAA (ang.). riaa.com. [dostęp 2011-05-28].
  11. a b c ARIA Charts – Accreditations – 2008 Albums (ang.). aria.com.au. [dostęp 2014-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-12)].
  12. a b Music Canada – Gold/Platinum (ang.). musiccanada.com. [dostęp 2015-03-02].
  13. a b ALICE IN CHAINS: 'MTV Unplugged' Re-Release To Include Unaired Footage (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-05-28].
  14. ALICE IN CHAINS Performs LED ZEPPELIN Classic With Symphony Orchestra; Video Available (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2016-01-07].
  15. Steve Huey: Alice in Chains – Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2016-01-07].
  16. a b Yarm 2012 ↓, s. 324.
  17. a b Jon Wiederhorn: Alice in Chains, to Hell and Back: Rolling Stone’s 1996 Feature (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-08)].
  18. Michael Christopher: Degradation Trip: An Interview with Jerry Cantrell (ang.). popmatters.com. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-05-25)].
  19. Pete Jerold: Alice In Chains On Thin Ice (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-11)].
  20. Prato 2009 ↓, s. 412.
  21. a b Andy Greene: Flashback: Alice in Chains Play Final Show With Layne Staley (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2016-05-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-05)].
  22. a b c d e f g Brett Buchanan: REMEMBERING LAYNE STALEY PART 6: THE FINAL YEARS (ang.). alternativenation.net. [dostęp 2012-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-23)].
  23. a b c d e f g h Wiesław Weiss: Alice in Chains – Pójść na ryby (pol.). terazrock.pl. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-10)].
  24. a b c Yarm 2012 ↓, s. 324–325.
  25. Sludge Factory by Alice in Chains (ang.). setlist.fm. [dostęp 2016-01-07].
  26. Heaven Beside You by Alice in Chains (ang.). setlist.fm. [dostęp 2016-01-07].
  27. Frogs by Alice in Chains (ang.). setlist.fm. [dostęp 2016-01-07].
  28. Over Now by Alice in Chains (ang.). setlist.fm. [dostęp 2016-01-07].
  29. Alice in Chains Setlist at Brooklyn Academy of Music, Brooklyn, NY, USA (ang.). setlist.fm. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-23)].
  30. Matt Ashare: Alice unplugged, Seattle’s heaviest band lighten up for MTV (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-11)].
  31. a b c Poligrafia dołączona do albumu Music Bank; wyd. Columbia, nr kat. 69580.
  32. Alex Coletti : Credits: AllMusic (ang.). allmusic.com. [dostęp 2016-01-07].
  33. a b Paul Verna. „Reviews & Previews”. Billboard, s.89. 3 sierpnia 1996
  34. Essi Berelian. Unplugged. „Classic Rock”, s. 87, 1999. TeamRock. ISSN 1464-7834. 
  35. a b Tom Sinclair: Unplugged Review : EW.com (ang.). ew.com. [dostęp 2013-11-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-16)].
  36. a b Mike Peake. Mournning Glory. „Kerrang!”, s. 44–45, lipiec 1996. Londyn: Bauer Media Group. ISSN 0262-6624. 
  37. Q, „Unplugged Review”, s.153. Bauer Media Group. Październik 1996
  38. a b Sandy Masuo: Unplugged : Album Reviews : Rolling Stone (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-02)].
  39. Christian Hoard, Nathan Brackett. „Alice in Chains – Unplugged”. New Rolling Stone Album Guide, s.13, listopad 2004, ISBN 0-7432-0169-8
  40. Jordan Babula, „Alice in Chains. Bezsenność w Seattle”, Teraz Rock Kolekcja, s.3–11, nr.6, 2006
  41. a b Krzysztof Celiński: Unplugged – Alice In Chains (pol.). terazrock.pl. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-12)].
  42. a b Stephen Thompson: Unplugged – Alice In Chains Music Review (ang.). avclub.com. [dostęp 2015-09-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  43. Weekly Soundscan Top 10s Since 1997 + Other Links (ang.). pulsemusic.proboards.com. [dostęp 2016-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
  44. a b Alice In Chains – MTV Unplugged (ang.). norwegiancharts.com. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  45. a b Alice In Chains – MTV Unplugged (ang.). charts.org.nz. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  46. a b Alice In Chains – MTV Unplugged (ang.). swedishcharts.com. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  47. a b Alice in Chains – Chart history – Alternative Songs (ang.). billbaord.com. [dostęp 2016-01-07].
  48. a b c d Alice in Chains – Chart history – Mainstream Rock Songs (ang.). billbaord.com. [dostęp 2016-01-07].
  49. a b Billboard, „The Modern Age – Mainstream Rock Tracks”, s.73. 14 grudnia 1996
  50. a b Rock/Alternative – Volume 64, No. 13, 11 listopada, 1996 (ang.). collectionscanada.gc.ca. [dostęp 2016-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-22)].
  51. Jon Pareles: Layne Staley, 34, Alice in Chains’ Singer, Dies (ang.). nytimes.com. [dostęp 2016-05-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-06)].
  52. Alice in Chains Random Facts (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-10-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-08)].
  53. Stephen Thomas Erlewine: MTV Unplugged – Alice in Chains : Credits (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-10-27].
  54. Alice In Chains – MTV Unplugged (ang.). australian-charts.com. [dostęp 2009-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  55. Stephen Thomas Erlewine: MTV Unplugged – Alice in Chains : Awards (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-10-27].
  56. „Hits of the World”. Billboard, s.100. 31 sierpnia 1996
  57. Top Albums/CDs – Volume 63, No. 26, 12 sierpnia 1996 (ang.). collectionscanada.gc.ca. [dostęp 2016-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-30)].
  58. a b „Hits of the World”. Billboard, s.58. 24 sierpnia 1996
  59. Alice In Chains – MTV Unplugged (ang.). finnishcharts.com. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  60. Alice In Chains – MTV Unplugged (ang.). dutchcharts.nl. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  61. Alice In Chains – MTV Unplugged (niem.). dutchcharts.nl. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  62. Alice In Chains – MTV Unplugged (niem.). hitparade.ch. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  63. Roberts 2006 ↓.
  64. ChartArchive – Alice In Chains (ang.). Chart Stats. [dostęp 2014-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-12)].
  65. ultratop.be – Alice In Chains – MTV Unplugged (fr.). ultratop.be. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  66. Alice In Chains – MTV Unplugged (niem.). austriancharts.at. [dostęp 2011-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  67. a b Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains – Awards : AllMusic (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-28].
  68. Top Singles – Volume 64, No. 13, 11 października 1996 (ang.). collectionscanada.gc.ca. [dostęp 2016-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-16)].
  69. Dave Lifton: Top 12 ‘MTV Unplugged’ Episodes (ang.). ultimateclassicrock.com. [dostęp 2016-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].

Bibliografia[edytuj]

  • Greg Prato: Grunge Is Dead: The Oral History of Seattle Rock Music. Seattle: ECW Press, 2009. ISBN 978-1550228779. (ang.)
  • Mark Yarm: Everybody Loves Our Town: An Oral History of Grunge. Nowy Jork: Three Rivers Press, 2012. ISBN 978-0307464446. (ang.)
  • David Roberts: Guinness Book of British Hit Singles & Albums, 19th edition. HIT Entertainment, 2006. ISBN 1-904994-10-5. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj]