Upita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Upita
Ilustracja
Kościół w Upicie
Państwo  Litwa
Okręg poniewieski
Rejon poniewieski
Populacja (2001)
• liczba ludności

577
Kod pocztowy LT-38040
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Upita
Upita
Ziemia55°39′10″N 24°14′00″E/55,652778 24,233333
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Upita (lit. Upytė) – wieś, dawne miasteczko na Litwie w rejonie poniewieskim Litwy, siedziba gminy (starostwa). Liczy 577 mieszkańców (2001). Znajduje się tu kościół pw. św. Karola Boremeusza, szkoła i poczta. Od 2004 miejscowość posiada własny herb.

Za czasów pogańskich Litwy była głównym miastem włości, czyli krainy upickiej, oddzielającej w 1394 kraj zwany Merken, tj. późniejszy powiat wiłkomierski od Żmudzi. Upita stanowiła starostwo grodowe i tytularną siedzibę powiatu.

Właścicielem Upity w XVII wieku był polski szlachcic Władysław Siciński, który wedle Adama Mickiewicza i redaktorów Tygodnika Ilustrowanego wstał z grobu, by odpokutować swe grzechy - w tym za pierwsze użycie liberum veto.

W 1783 w Upicie urodził się Ignacy Iwicki - polski pedagog, profesor Akademii Połockiej, ksiądz katolicki, jezuita.

Miejsce to wielokrotnie odwiedzał też badacz mitologii słowiańskiejZorian Dołęga-Chodakowski - polski etnograf, archeolog i historyk; jeden z głównych prekursorów badań nad Słowiańszczyzną.

Było ono pierwowzorem żmudzkiego miasteczka Upita w „PotopieSienkiewicza, w którym odczytano w kościele list króla Jana Kazimierza rehabilitujący Andrzeja Kmicica[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół p.w. św. Karola Boromeusza, drewniany, wzniesiony w 1787 r. na miejscu starszego, fundowanego w 1742 r. przez Stanisława Tyszkiewicza i jego żonę Ewę z Białłozorów. Według różnych źródeł w kaplicy lub przy kościele miał być lub jest pochowany poseł upicki Władysław Siciński, który (przekupiony przez Radziwiłłów) jako pierwszy skorzystał z prawa liberum veto, zrywając w 1652 r. Sejm warszawski.
  • Dzwonnica czworoboczna z 2 poł. XIX wieku.
  • Na cmentarzu przykościelnym kaplica grobowa z tabliczką ,,GRÓB FAMILIJNY TOWGINÓW” oraz nagrobki miejscowych ziemian i drobnej szlachty z XIX i I poł. XX w. Nazwiska m.in.: Witort, Rymwid - Mickiewiczowie, Totwenowie, Semelewicz, Domaszewicz, Straszewiczowa, Wilczyńska, Waszkiewiczówna, Szabuniewiczowa, Szwojnicki, Mejerowie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozdział 30. W: Henryk Sienkiewicz: Potop. T. III. (pol.)