Uranofan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uranofan
Uranophane.jpg Uranofan z Kowar na Dolnym Śląsku
Uranofan z Kowar na Dolnym Śląsku
Uranofen na kalcycie
Uranofen na kalcycie
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Ca(UO2)2[HSiO4]2·5H2O[1]
Twardość w skali Mohsa 2,5–3,0
Przełam nierówny bądź muszlowy
Łupliwość doskonała według (010) (czasem słabo dostrzegalna)
Pokrój kryształu słupkowy, igiełkowy
Układ krystalograficzny jednoskośny, P21
Właściwości mechaniczne kruchy
Gęstość minerału 3,81–3,96 g/cm³ g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa żółty w różnych odcieniach
Rysa jasnożółta
Połysk szklisty, oleisty lub matowy
Współczynnik załamania 1,642–1,680
Inne optycznie ujemny
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Uranofanminerał z gromady krzemianów, uwodniony krzemian uranylu i wapnia (gromada VI-14 minerały uranylu). Nazwa pochodzi od składu chemicznego (pierwiastek uran, oraz gr. phanospojawiać się).

Substancja Ca(UO2)2[HSiO4]2·5H2O tworzy dwa jednoskośne warianty strukturalne, które traktowane są jako odrębne minerały (uranofan i β-uranofan).

Odkryty w 1853 r. w nieczynnej już kopalni "Miedzianka", oraz w pegmatytach Kruczej Skały niedaleko Jeleniej Góry.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy słupkowe, igiełkowe lub włosowe. Czasem wykształca słupy o pseudotetragonalnym przekroju. Występuje w skupieniach zbitych, ziemistych i igiełkowych, włóknistych, kulistych, promienistych oraz w formie nalotów. Często tworzy pseudomorfozy po uraninicie UO2.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Tworzy się jako minerał wtórny w wyniku wietrzenia (utleniania) minerałów uranu – głównie uraninitu. Często pojawia się również w utworach pegmatytowych i granitach. Rzadziej pojawia się w strefie wietrzenia złóż osadowych.

Asocjacje: najczęściej współwystępuje w towarzystwie uraninitu, autunitu i gummitu.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest minerałem dość powszechnie występującym, jednakże w niewielkich ilościach, głównie w strefach hipergenicznych.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Stanowi ważną rudę uranu (zawiera go około 67% UO3),
  • Ma znaczenie naukowe oraz kolekcjonerskie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Uranophane na mindat.org (ang.)