Niedźwiedź (rodzaj ssaka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ursus (zwierzęta))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy niedźwiedzi. Zobacz też: inne znaczenia.
Niedźwiedź
Ursus[1]
Linnaeus, 1758[2]
Przedstawiciel rodzaju – niedźwiedź brunatny (U. arctos)
Przedstawiciel rodzaju – niedźwiedź brunatny (U. arctos)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina niedźwiedziowate
Rodzaj niedźwiedź
Typ nomenklatoryczny

Ursus arctos Linnaeus, 1758

Synonimy
  • Danis J.E. Gray, 1825[3]
  • Thalarctos J.E. Gray, 1825[4]
  • Thalassarctos J.E. Gray, 1825[5]
  • Thalassarctus Gloger, 1841[6]
  • Euarctos J.E. Gray, 1864[7]
  • Myrmarctos J.E. Gray, 1864[8]
  • Thalassiarchus Kobelt, 1896[9]
  • Melanarctos Heude, 1898
  • Ursarctos Heude, 1898
  • Mamursus Herrera, 1899
  • Selenarctos Heude, 1901
  • Arcticonus Pocock, 1917
  • Vetularctos Merriam, 1918
  • Mylarctos Lönnberg, 1923
  • Ursulus Kretzoi, 1954
Gatunki

zobacz opis w tekście

Niedźwiedź[10] (Ursus) – rodzaj dużego ssaka drapieżnego z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Ameryce Północnej oraz Arktyce[11][12].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 110–280 cm, ogona około 6–21 cm; masa ciała samców 60–800 kg, samic 35–340 kg (dotyczy tylko żyjących gatunków)[11].

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Ursus: łac. ursus – niedźwiedź[13].
  • Danis: gr. δανός danos – spalony, suchy; pochodzenie nazwy niejasne, być może odnosi się do koloru sierści lub siedliska zwierzęcia[14]. Gatunek typowy: Ursus ferox Desmarest, 1817 (= Ursus horribilis Ord, 1815).
  • Thalarctos, Thalassarctos, Thalassarctus: gr. θαλασσα thalassa, θαλασσης thalassēs – morze; άρκτος árktos – niedźwiedź[15]. Gatunek typowy: Ursus maritimus Phipps, 1774.
  • Euarctos: gr. ευ eu – typowy; άρκτος árktos – niedźwiedź[16]. Gatunek typowy: Ursus americanus Pallas, 1780.
  • Myrmarctos: gr. μυρμηξ murmēx, μυρμηκος murmēkos – mrówka; άρκτος árktos – niedźwiedź[17]. Gatunek typowy: Myrmarctos eversmanni Gray, 1864 = Ursus arctos Linnaeus, 1758.
  • Thalassiarchus: gr. θαλασσα thalassa, θαλασσης thalassēs – morze; αρχος arkhos – władca, szef, od αρχω arkhō – rządzić[9]. Gatunek typowy: Ursus maritimus Phipps, 1774.

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[10][12]:

oraz wymarłe:

Przypisy

  1. Ursus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae :secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Sztokholm: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 47. (łac.)
  3. Gray 1825 ↓, s. 60.
  4. Gray 1825 ↓, s. 62.
  5. J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 339, 1825 (ang.). 
  6. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 54. (niem.)
  7. Gray 1864 ↓, s. 692.
  8. Gray 1864 ↓, s. 678, 694.
  9. a b W. Kobelt. Katalog der aus dem paläarktischen Faunengebiet beschriebenen Säugetiere (einschließlich der Greuzformeu). „Bericht über die Senckenbergische Naturforschende Gesellschaft in Frankfurt am Main”. 1896, s. 93, 1896 (niem.). 
  10. a b Systematyka i nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 151-152. ISBN 978-83-88147-15-9.
  11. a b D.L. Garshelis: Family Ursidae (Bears). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. 2009, s. 490–491, 495–497. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  12. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Ursus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-07-12]
  13. Palmer 1904 ↓, s. 703.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 216.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 671.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 271.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 442.

Bibliografia[edytuj]

  1. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Washington: Government Printing Office, 1904, s. 71-718, seria: North American Fauna. (ang.)
  2. J.E. Gray. On the Genus Ursus of Cuvier, with its Divisions into Subgenera. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 59–62, 1825 (ang.). 
  3. J.E. Gray. A Revision of the Genera and Species of Ursine Animals (Ursidæ), founded on the Collection in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 677–709, 1864 (ang.).