Urszula Zajączkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Urszula Zajączkowska
Ilustracja
Urszula Zajączkowska (2019)
Data i miejsce urodzenia 1978
Starogard Gdański
Zawód, zajęcie botanika, literatura, sztuki wizualne, animacja kultury, muzyka
Galeria
U. Zajączkowska, J. Sobolewska, V Festiwal Góry Literatury, 2019
U. Zajączkowska, J. Sobolewska, V Festiwal Góry Literatury, 2019

Urszula Zajączkowska (ur. 1978 w Starogardzie Gdańskim) – polska botaniczka, poetka, eseistka, animatorka kultury i artystka wideo.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwentka Wydziału Leśnego Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (magister, 2002). W 2004 roku doktoryzowała się w SGGW na podstawie rozprawy „Regeneracja pnia sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) po zranieniu”. W 2017 roku uzyskała habilitację w specjalności botanika leśna na podstawie pracy „Tworzenie się drewna reakcyjnego w czasie odpowiedzi grawitropicznej pni młodych drzew świerka pospolitego Picea abies (L.)”. Po obronie doktoratu pracowała na stanowisku adiunkta w Samodzielnym Zakładzie Botaniki Leśnej Wydziału Leśnego SGGW, od 2021 r. pracuje na stanowisku profesora uczelni[1]. Jako botaniczka bada anatomię, biomechanikę, aerodynamikę i ruchy roślin[2]. Założyła popularnonaukową stronę internetową botanik.pl[3].

Jako poetka zadebiutowała w 2014 roku tomikiem Atomy, który otrzymał nominację do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius 2015 w kategorii debiut roku[4] oraz wyróżnienie XI Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego „Złoty Środek Poezji” 2015 na najlepszy debiutancki tom poetycki roku 2014[5]. W 2017 roku została laureatką Nagrody Fundacji im. Kościelskich za tom minimum[6], za który była również nominowana do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius” 2018 w kategorii książka roku[7] oraz do Orfeusza – Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego 2018[8]. Tomik „Piach” otrzymał w 2020 r. nominację do nagrody im. Wisławy Szymborskiej[9], w 2021 r. do nagrody Orefusz[10] zaś w 2022 r. doroczną nagrodę miesięcznika „Nowe Książki”[11].

W 2019 roku wydała książkę eseistyczną Patyki, badyle (Wydawnictwo Marginesy), w tym samym roku nagrodzoną Złotą Różą przez Instytut Książki oraz magazyn Nowe Książki i Festiwal Nauki[12]. Otrzymała też za nią Nagrodę Literacką Gdynia 2020 w kategorii eseju[13] oraz nominacje: do Paszportów Polityki[14] i do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza[15].

Jest inicjatorką powstania Gaju Pamięci Wołomińskich Żydów w Wołominie[16][17][18]. W 2021 roku była dyrektorką artystyczną Festiwalu Literackiego „Znaczenia” w Wołominie[19][11].

Jest również absolwentką Akademii Filmu i Telewizji na kierunku montaż. Tworzy krótkie formy filmowe[20]. Gra na flecie i bierze udział w wielu inicjatywach muzycznych.. Felietonistka magazynu o kulturze Dwutygodnik[21].

Twórczość literacka[edytuj | edytuj kod]

  • Atomy (Zeszyty Poetyckie, Gniezno 2014)
  • minimum (Wydawnictwo Warstwy, Wrocław 2017)
  • Patyki, badyle (Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2019)[22]
  • Piach (Wydawnictwo Warstwy, Wrocław 2020)[23]

Twórczość filmowa[edytuj | edytuj kod]

W 2015 roku wraz z grupą artystów stworzyła projekt artystyczny „Cambium Killers”, który jest wyrazem sprzeciwu wobec punktowego systemu oceny w nauce.

Jest autorką videoklipu utworu „Doba hotelowa” zespołu Organizm (zespół muzyczny)[24].

W 2016 roku powstał film „Metamorphosis of Plants” inspirowany dziełem Johanna Wolfganga Goethego. Jest to ekspresja na podstawie naukowych filmów rejestrujących ruchy roślin powiązana z tańcem solisty Baletu Narodowego Patryka Walczaka. Film wygrał Scinema Festival of Science Film w kategorii Najlepszy Film Eksperymentalny/Animacja oraz dostał nagrodę publiczności[25], a podczas Screen Dance w Miami w 2017 roku zdobył nagrodę publiczności[26].

W 2017 roku nagrała film „Mów do mnie Polsko, mów”, w którym tekst recytuje Olgierd Łukaszewicz. Film jest wyrazem niezgody wobec języka nienawiści w Polsce[27][28][29].

W 2020 roku dla tygodnika Polityka stworzyła video spacer po Wołominie pt. „Nocne szwendy po Wołołominie”, nagrany telefonem komórkowym[30].

Jej poetycki film „Stany skupienia” (2020) o plastyce i światłach wody, został zaprezentowany na Festiwalu Sztuk Efemerycznych w Sokołowsku[31].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Profil osoby – Urszula Zajączkowska – Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, bw.sggw.edu.pl [dostęp 2022-01-05].
  2. Urszula Zajączkowska — Wydział Leśny SGGW. wl.sggw.pl. [dostęp 2015-10-15].
  3. Panika Botanika | Botanika Leśna | Dzikie Roślin Jadalne. botanik.pl. [dostęp 2015-10-15].
  4. Silesius 2015 - nominacje - Salon Literacki. [dostęp 2015-10-01].
  5. Wyniki XI Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego na najlepszy poetycki debiut książkowy roku 2014 – Złoty Środek Poezji Kutno 2015 – Salon Literacki. [dostęp 2015-10-01].
  6. Urszula Zajączkowska laureatką Nagrody Fundacji im. Kościelskich, „PolskieRadio.pl”, 16 września 2017 [dostęp 2017-09-16].
  7. Silesius 2018 – nominacje, silesius.wroclaw.pl [dostęp 2018-04-09] (pol.).
  8. Orfeusz - Nagroda Poetycka im. K. I. Gałczyńskiego - NOMINOWANI, www.orfeusz-nagroda.pl [dostęp 2018-04-23] (ang.).
  9. Kamila Isakiewicz, Nominowani 2020, Nagroda im. Wisławy Szymborskiej [dostęp 2021-10-15] (pol.).
  10. NOMINOWANI, www.orfeusz-nagroda.pl [dostęp 2021-10-15].
  11. a b Urszula Zajączkowska laureatką dorocznej nagrody "Nowych Książek". pap.pl, 4.01.2021. [dostęp 2022-01-05].
  12. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2019-10-16].
  13. Znamy laureatów 15. edycji Nagrody Literackiej GDYNIA. W: Nagroda Literacka Gdynia [on-line]. 2020. [dostęp 2020-08-29].
  14. LITERATURA, Nominacja w kategorii Literatura: Urszula Zajączkowska, www.polityka.pl, 2019 [dostęp 2020-02-05] (pol.).
  15. Katarzyna Ludwińska, Nominacje do Nagrody Gombrowicza. Pięć debiutów, pięć autorek, radom.wyborcza.pl, 30 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-04].
  16. Wyborcza.pl, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2019-09-12].
  17. Gaj Pamięci, niecodziennik, 7 czerwca 2019 [dostęp 2019-09-12] (pol.).
  18. Gaj Pamięci Wołomińskich Żydów, www.facebook.com [dostęp 2019-09-12] (pol.).
  19. O festiwalu. W: Festiwal Literacki „Znaczenia” [on-line]. znaczenia.pl. [dostęp 2022-01-05].
  20. Ula Zajączkowska. Vimeo. [dostęp 2015-10-15].
  21. PLENER: Słowo na k. / Felietony / dwutygodnik.com, www.dwutygodnik.com [dostęp 2017-11-09] (pol.).
  22. Patyki, badyle - marginesy.com.pl, marginesy.com.pl [dostęp 2019-06-14] (pol.).
  23. Piach - Wydawnictwa Warstwy, Wydawnictwo Warstwy [dostęp 2020-11-16].
  24. Organizm - Doba hotelowa [OFICJALNY TELEDYSK]. thinmanrecords 2015-08-21. [dostęp 2017-11-09].
  25. Home, scinemafestival.riaus.tv [dostęp 2016-08-12].
  26. Miami Light Project | ScreenDance Miami [dostęp 2020-02-05] (ang.).
  27. Anita Karwowska, [url.
  28. Olgierd Łukaszewicz deklamujący do gnijącego tortu. To dwuminutowe nagranie idealnie pokazało, co dzieje się z Polską, „naTemat.pl” [dostęp 2017-11-09] (pol.).
  29. Grupa Wirtualna Polska, Olgierd Łukaszewicz wykrzykuje wulgaryzmy. Mocne wideo ma uzdrowić Polskę, „o2.pl” [dostęp 2017-11-09] (pol.).
  30. Nocne szwendy po Wołominie, youtube.com, 14 kwietnia 2020 [dostęp 2020-05-26].
  31. Ula Zajączkowska — KONTEKSTY 10 SOKOŁOWSKO 23-26 LIPCA 2020, konteksty.live [dostęp 2020-12-06] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]