Uskok wiatru

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wpływ uskoku wiatru na trajektorię lotu samolotu. Należy zwrócić uwagę jak duży wpływ na ruch samolotu ma niewielka korekta parametrów lotu.

Uskok wiatru ("przepływ ścięty") - zmiana prędkości wiatru związana czasami ze zmianą jego kierunku, zachodząca w stosunkowo krótkim czasie, w atmosferze ziemskiej. Uskok wiatru można rozłożyć na składową pionową i poziomą, przy czym poziomy uskok wiatru występuje w poprzek frontów pogodowych oraz na wybrzeżach, a pionowy uskok zazwyczaj blisko powierzchni ziemi, ale również w górnych warstwach atmosfery w pobliżu prądów strumieniowych oraz w górnych partiach stref frontowych.

Uskok wiatru sam w sobie jest w mikroskali meteorologicznej zjawiskiem, które zachodzi na bardzo małym dystansie, ale może być związane z cechami pogody, w skali synoptycznej lub mezoskali, takimi jak linie szkwałów i zimne fronty. Zazwyczaj obserwuje się go w pobliżu zapaści chmury[1] zwanej też białym szkwałem. Jest powodowany przez burze, fronty atmosferyczne, obszary o podwyższonej lokalnie liczbie wiatrów przyziemnych, inwersję radiacji (wypromieniowania), która zachodzi przy czystym niebie i zimnych wiatrach. Jest też obserwowany w pobliżu gór, budynków, turbin wiatrowych i jachtów. Uskok wiatru ma istotne znaczenie podczas startu i lądowania samolotu, przez swój wpływ na sterowanie. Był znaczącą przyczyną katastrof lotniczych, włącznie z dużą liczbą ofiar w ludziach.

Uskok wiatru ma wpływ na rozchodzenie się dźwięku w atmosferze. Może zagiąć czoło fali, powodując iż dźwięk będzie słyszany w miejscu, gdzie normalnie nie byłby i odwrotnie. Silny pionowy uskok wiatru w troposferze powstrzymuje rozwój cyklonów tropikalnych, ale przyczynia się do przekształcania pojedynczych burz w trwające dłużej cykle, które mogą powodować złą pogodę. Koncepcja wiatru cieplnego tłumaczy również jak zmiany prędkości wiatru z wysokością zależą od poziomych różnic temperatury, a także powstawanie tzw. prądów strumieniowych (ang. jet-stream'ów).

Definicja[edytuj | edytuj kod]

Uskok wiatru oznacza zmianę wiatru na odcinku poziomym lub pionowym. Piloci samolotów ogólnie uważają uskok wiatru za silny, jeśli zmiana prędkości powietrznej w poziomie wynosi co najmniej 30 węzłów (15,5 m/s, 55 km/h) dla małych samolotów lub 45 węzłów (23 m/s, 83 km/h) dla samolotów liniowych. Pionowe zmiany prędkości większe niż 4,9 węzła (2,5 m/s, 9 km/h) również kwalifikuje się jako istotne dla samolotów. Przyziemne uskoki wiatru mogą mieć katastrofalny[2] wpływ na prędkość powietrzną samolotu w trakcie startu i lądowania. Uskok wiatru jest również kluczowym czynnikiem powstawania silnych burz. Z uskokiem wiatru wiąże się też ryzyko turbulencji.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Biały szkwał. [dostęp 24 lutego 2009].
  2. Katastrofa lotu LH2904