Usole Syberyjskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Usole Syberyjskie
Усолье-Сибирское
Ilustracja
Jeden z tramwajów w mieście
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  irkucki
Populacja (2017)
• liczba ludności

78 000
Nr kierunkowy 39543
Kod pocztowy 665460
Położenie na mapie obwodu irkuckiego
Mapa lokalizacyjna obwodu irkuckiego
Usole Syberyjskie
Usole Syberyjskie
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Usole Syberyjskie
Usole Syberyjskie
Ziemia52°45′N 103°38′E/52,750000 103,633333
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Usole Syberyjskie (ros. Усолье-Сибирское, Usolje-Sibirskoje) – miasto w obwodzie irkuckim Federacji Rosyjskiej, położone na lewym brzegu Angary ok. 70 km na północny zachód od Irkucka, przy linii kolei transsyberyjskiej i drodze federalnej R255 «Sybir». Ludność około 78 000 (2017).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założone w 1669 r. przy warzelni soli jako Usole. Od XIX w. było miejscem zesłań i katorgi, m.in. rosyjskich dekabrystów i eserów oraz polskich powstańców styczniowych[1]. W latach 1947-1953 w mieście funkcjonował obóz pracy przymusowej[2].

W czasach ZSRR nastąpił rozwój przemysłu w mieście: w 1936 r. uruchomiono zakłady chemiczne, później wielokrotnie rozbudowywane, w 1945 r. fabrykę maszyn górniczych, powstały także zakłady farmaceutyczne, budownictwa chemicznego, zakład produkcji krzemu, cegielnia, browar i inne.

Kombinat chemiczny początkowo produkował płyn etylowy, w 1943 r. uruchomiono ewakuowaną z Krymu instalację do produkcji chloru i sody kaustycznej, w kolejnych latach rozszerzano produkcję o nadtlenek wodoru, tlen i azot (1961), polichlorek winylu (1963), lakiery i emalie (1964), karbid i acetylen (1966), kauczuk syntetyczny (1968), metylocelulozę (1969), podchloryn wapnia (1974), metaliczny wapń (1980) i sód (1983), żywice epoksydowe i produkty chemii gospodarczej.

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Po 2000 r. przemysł w Usolu podupadł, największe przedsiębiorstwo – zakłady chemiczne – stopniowo ograniczało produkcję aż do ogłoszenia bankructwa w 2017 r. Na terenie zakładu nadal składowane są odpady chemiczne, co może doprowadzić do katastrofy ekologicznej[3][4].

W związku z upadkiem Usoljechimpromu w mieście panuje wysokie bezrobocie. Nadal funkcjonują mniejsze zakłady:

  • kopalnia soli należąca do koncernu Russol,
  • fabryka maszyn górniczych Usolmasz,
  • zakłady farmaceutyczne Usolje-sibirskij chimiko-farmacewticzeskij zawod,
  • zakład produkcji monokryształów i detektorów scyntylacyjnych Kristall.

Likwidacja zagrożenia ekologicznego[edytuj | edytuj kod]

W 2020 roku na polecenie prezydenta Rosji Władimira Putina podjęto działania w celu likwidacji zakładu i rekultywacji terenu[5]. Powołano grupę roboczą pod przewodnictwem wicepremier Wiktorii Abramczenko. Nadzór nad operacją powierzono przedsiębiorstwu państwowemu Fiedieralnyj ekologiczieskij opierator, które jest częścią koncernu Rosatom. Uruchomiono także siły Ministerstwa Obrony i Ministerstwa Sytuacji Nadzwyczajnych. W lutym 2020 r. ogrodzenie zostało naprawione, wprowadzona ochrona terenu siłami Rosyjskiej Gwardii Narodowej. Od sierpnia odpady są stopniowo inwentaryzowane i przetaczane do nowych, bezpiecznych zbiorników.

10 sierpnia do Usola przybyły pododdziały wojsk chemicznych, żandarmerii, Gwardii Narodowej oraz Ministerstwa Sytuacji Nadzwyczajnych, przywieziono sprzęt, m.in. mobilne stanowiska zwiadu chemicznego[6]. Za pomocą wykrywaczy metalu odnaleziono zakopane pod ziemią cysterny z chemikaliami[7]. Powołano sztab kryzysowy, zakłady odwiedził p.o. gubernatora obwodu irkuckiego Igor Kobziew[8]. Dyrektor d.s. projektów ekologicznych Rosatomu Andriej Liebiediew ogłosił zakres najpilniejszych prac na lata 2020-2021: zburzenie i rekultywacja terenu zakładu produkcji sodu metodą elektrolizy rtęciowej, przetoczenie płynnych odpadów z rdzewiejących cystern do bezpiecznych zbiorników, zabezpieczenie odwiertów po wydobyciu solanki użytych później do głębinowego składowania odpadów oraz lokalizacja i zabezpieczenie podziemnego nagromadzenia produktów naftowych, zagrażającego wyciekiem do Angary[9]. Rosatom ogłosił także, że po rekultywacji terenu zamierza zbudować na miejscu byłej fabryki chemicznej zakład przeróbki odpadów, w tym tych, które zostaną zabezpieczone na miejscu[10].

10 września rozpoczęto próbne przetaczanie chemikaliów z odkopanej cysterny nr 2, przetoczono 800 litrów[11]. Odkopano i zabezpieczono przed wyciekami wszystkie cysterny, przygotowano likwidację dwóch najbardziej niebezpiecznych odwiertów głębinowego składowania odpadów[12]. Do końca września udało się przetoczyć zawartość połowy cystern (ok. 18 tys. litrów) oraz rozpocząć rozbiórkę budynku zakładu elektrolizy[13].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Kolej[edytuj | edytuj kod]

Przez Usole przebiega linia kolei transsyberyjskiej. W granicach miasta znajduje się stacja kolejowa Usolje-Sibirskoje, na której zatrzymują się pociągi dalekobieżne, oraz trzy przystanki obsługiwane przez pociągi podmiejskie: Zielionyj gorodok, Łużki i Maltinka.

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Usole leży przy drodze federalnej R255 «Sybir». Odlegość wzdłuż drogi do stolicy obwodu, Irkucka, wynosi ok. 85 km. Kursuje wiele linii autobusowych, zarówno publicznych[14], jak i prywatnych.

Miejski transport publiczny[edytuj | edytuj kod]

W mieście działają trzy linie autobusowe (nr 1, 2 i 5) oraz cztery tramwajowe (nr 1, 2, 3 i 4)[15]. Transport jest obsługiwany przez miejską jednostkę budżetową Elektroawtotrans[16].

Zdrowie[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonuje uzdrowisko Usole założone w 1848 r. Specjalizuje się w leczeniu chorób narządu ruchu, układu pokarmowego i obwodowego układu nerwowego. Do zabiegów wykorzystywane są usolskie solanki i siarkowe wody mineralne oraz błoto iłowe.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Prawosławie[edytuj | edytuj kod]

  • Сerkiew Św. Mikołaja
  • Cerkiew Przemienienia Pańskiego

Katolicyzm[edytuj | edytuj kod]

Islam[edytuj | edytuj kod]

  • Meczet

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Na zsyłkę, na katorgę i za chlebem [dostęp 2019-10-11] (pol.).
  2. Metryczka obozu w Usolu na stronie Memoriału [dostęp 2019-10-11] (ros.).
  3. Rosja: możliwy wybuch "ekologicznego Czarnobyla". rp.pl, 2019-07-25. [dostęp 2020-10-23].
  4. Wizja "ekologicznego Czarnobyla" w Rosji. "Wszystko jest przesiąknięte". gazeta.pl, 2019-07-25. [dostęp 2020-20-23].
  5. Uratować miasto. Władimir Putin polecił rozwiązać problemy ekologiczne w Usolu Syberyjskim. „Rossijskaja Gazieta”, 2020-07-30 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  6. Do Usoljechimpromu przyjechali wojskowi. „Usolskije Nowosti”, s. 1, 2020-08-12 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  7. W Usolu pod ziemią odkryto niebezpieczne cysterny. „Usolskije Nowosti”, s. 1, 2020-08-12 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  8. Pierwsze posiedzenie sztabu. „Usolskije Nowosti”, s. 4, 2020-08-19 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  9. Rosatom zidentyfikował priorytetowe prace likwidacji obiektów chemicznych. „Usolskije Nowosti”, s. 4, 2020-08-19 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  10. W Usolu zbudują zakład przeróbki odpadów. „Usolskije Nowosti”, s. 1,3, 2020-08-26 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  11. Wzięli się za niebezpieczne cysterny. „Usolskije Nowosti”, s. 1, 2020-09-16 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  12. Chimprom: Pierwszy krok likwidacji zakończony. „Usolskije Nowosti”, s. 3, 2020-09-16 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  13. Usoljechimprom – prace idą pełną parą. „Usolskije Nowosti”, s. 2, 2020-10-07 (ros.). [dostęp 2020-10-23]. 
  14. Wykaz międzymiastowych linii autobusowych na stronie Ministerstwa Polityki Mieszkaniowej, Energetyki i Transportu obwodu irkuckiego [dostęp 2020-10-23] (ros.).
  15. Spis linii w Usolu dostępnych dla posiadaczy biletu socjalnego [dostęp 2020-10-23] (ros.).
  16. 16 lat przedsiębiorstwa Elektroawtotrans (ros.). usolie-citi.ru, 2018-08-03. [dostęp 2020-10-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]