Ustawa o bezpieczeństwie narodowym w Hongkongu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ustawa o bezpieczeństwie narodowym w Hongkongu
中華人民共和國香港特別行政區維護國家安全法
Ilustracja
Państwo  Chiny
Specjalny region
administracyjny
 Hongkong
Data wejścia w życie 30 czerwca 2020
Rodzaj aktu ustawa
Przedmiot regulacji bezpieczeństwo narodowe
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych

Ustawa o bezpieczeństwie narodowym Hongkongu[1], oficjalnie ustawa o ochronie bezpieczeństwa narodowego Specjalnego Regionu Administracyjnego ChRL Hongkong (ang. Law of the People’s Republic of China on Safeguarding National Security in the Hong Kong Special Administrative Region, chiń. trad. 中華人民共和國香港特別行政區維護國家安全法[2][3] chiń. upr. 中华人民共和国香港特别行政区维护国家安全法) – część ustawodawstwa Hongkongu dotyczącego bezpieczeństwa narodowego. Weszła w życie 30 czerwca 2020[4][5][6].

Okoliczności[edytuj | edytuj kod]

Ustanowienie tego aktu prawego było wymagane na mocy art. 23 ustawy zasadniczej Hongkongu z dnia 4 kwietnia 1990 r.[7], de facto hongkońskiej konstytucji, która weszła w życie w 1997 r. Artykuł stanowi, że taka ustawa powinna być uchwalona przez władze Hongkongu. W 2003 r., kilka lat po przekazaniu terytorium Chinom przez administrację brytyjską, została podjęta próba wprowadzenia w życie przepisów art. 23, która jednak nie powiodła się po masowych demonstracjach[8][9]. Działalność prodemokratycznej opozycji w Hongkongu, w tym organizowane przez nią liczne demonstracje (np. protesty w 2014 r.), przez lata była niewygodna dla władz chińskich. W 2019 r. po fali nowych protestów parlament chiński zatwierdził decyzję o upoważnieniu swojego stałego komitetu do uchwalenia prawa bezpieczeństwa narodowego dla Hongkongu, jeśli Hongkong „nie ustanowi prawa bezpieczeństwa narodowego zgodnie z ustawą zasadniczą tak szybko, jak to możliwe”[10]. W czerwcu 2020 r. ustawa została uchwalona, jednak przez Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (organ parlamentu chińskiego), a nie przez Radę Legislacyjną Hongkongu (marginalizowany, autonomiczny rząd lokalny, w którym zasiadają przedstawiciele prodemokratycznej opozycji)[4][8].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Ustawa była przedyskutowana na 44. sesji Rady Praw Człowieka ONZ[11]. Tekst ustawy spotkał się z ostrą krytyką ze strony licznych krajów, głównie Zachodu, m.in. Unii Europejskiej[12], a także Tajwanu[13] i Japonii[14]. USA nałożyły nawet sankcje na niektórych członków Stałego Komitetu[15][16]. Z drugiej strony wiele innych krajów (głównie afrykańskich i bliskowschodnich), w tym Korea Północna, Iran, Kuba, i Syria, wyraziło swoje poparcie dla tego prawa w Radzie Praw Człowieka ONZ, stwierdzając, że obce państwa nie powinny ingerować w wewnętrzne sprawy Chin. W sumie ustawę skrytykowało 27 krajów, w większości europejskich, a 53 poparły[11]. Polska wstrzymała się od głosupotrzebne źródło.

Wkrótce po wejściu tej ustawy w życie, rozwiązano szereg prodemokratycznych organizacji w Hongkongu, w tym partie polityczne, których członkowie uznali, że dalsza ich działalność może naruszać przepisy ustawy[17]. Niektórzy aktywiści udali się na emigrację, inni skasowali swoje konta w mediach społecznościowych[18][19][20]. Pierwsze aresztowania antyrządowych demonstrantów na mocy ustawy miały miejsce już kolejnego dnia po jej wejściu w życie[21]. Niektórzy obywatele Hongkongu przebywający za granicą, w tym studenci, przyznali dziennikarzom, że boją się wracać do kraju[22]. Na mocy ustawy szykanowane są media opozycyjne, m.in. gazeta „Apple Daily”, której założyciel, Jimmy Lai, został aresztowany wkrótce po wejściu w życie tego prawa[23][24][25]. Ustawa doprowadziła także do wygaśnięcia pro-demokratycznych protestów; w ciągu kolejnych kilku miesięcy od wprowadzenia ustawy większość opozycjonistów albo zaprzestała protestów, albo została aresztowana[26].

Kontrowersyjny jest też art. 38 ustawy o bezpieczeństwie narodowym w Hongkongu, według którego dotyczy ona także obywateli innych krajów, w tym przebywających za granicą[27][28][29][30]. Artykuł ten stanowi, że: „Niniejsza ustawa ma zastosowanie do przestępstw na mocy tej ustawy popełnionych przeciwko Specjalnemu Regionowi Administracyjnemu Hongkongu poza Regionem przez osobę, która nie jest stałym mieszkańcem Regionu”[2].

W odpowiedzi na krytykę międzynarodową Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin odpowiedziało, że jest ona przykładem „pełnych ignorancji i uprzedzeń wobec Chin pomówień”, prawa człowieka nie są w Chinach naruszane, a ustawa o bezpieczeństwie narodowym w Hongkongu jest podobna do podobnych ustaw w krajach zachodnich[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marcin Przychodniak, Konsekwencje ustawy o bezpieczeństwie narodowym Hongkongu Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 7 sierpnia 2020.
  2. a b Lam, Carrie (30 czerwca 2020). „Promulgation of National Law 2020”. The Government of the Hong Kong Special Administrative Region Gazette. 24 (44).
  3. a b Błędy w postrzeganiu oraz fakty w sprawie praw człowieka w Chinach, www.chinaembassy.org.pl [dostęp 2021-07-19].
  4. a b Hong Kong leader demands international respect for the national security law, South China Morning Post, 30 czerwca 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  5. Chiny przyjęły prawo o bezpieczeństwie narodowym dla Hongkongu, www.rp.pl [dostęp 2021-06-22] (pol.).
  6. Maria Kruczkowska, Chiny przyjęły ustawę o bezpieczeństwie Hongkongu. Treść – wciąż tajna, wyborcza.pl, 30 czerwca 2020 [dostęp 2021-06-22].
  7. Marek Pietraś. Koniec brytyjskiej obecności w Hongkongu. „Sprawy Międzynarodowe”. 50, z. 2, s. 68, 1997. ISSN 0038-853X. 
  8. a b A Brief History of Protest in Post-Handover Hong Kong, Time, czerwiec 2019 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  9. CNN.com – Huge protest fills HK streets – Jul. 2, 2003, edition.cnn.com [dostęp 2021-06-22].
  10. Beijing loses patience and pushes ahead with Hong Kong national security law, South China Morning Post, 21 maja 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  11. a b Eleanor Albert, Which Countries Support the New Hong Kong National Security Law?, thediplomat.com [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  12. EU moves to take action on Hong Kong national security law, South China Morning Post, 24 lipca 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  13. Taiwan News, Hong Kong law not only targets Taiwanese but 'all people of the world’: MAC | Taiwan News | 2020-07-01 15:04:00, Taiwan News [dostęp 2021-06-22].
  14. Japanese lawmakers propose visa extensions for HK, web.archive.org, 22 lipca 2020 [dostęp 2021-06-22] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-22].
  15. AFP, US slaps sanctions on 14 Chinese officials over Hong Kong clampdown, Hong Kong Free Press HKFP, 7 grudnia 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  16. US issues more China sanctions over Hong Kong crackdown, South China Morning Post, 10 listopada 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  17. Joshua Wong’s pro-democracy group Demosisto disbands hours after Hong Kong security law passed, Hong Kong Free Press HKFP, 30 czerwca 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  18. Nathan Law: Leading young democracy activist flees Hong Kong, „BBC News”, 3 lipca 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  19. ‘No cards left’: Hong Kong residents sell up and search for way out as China cements grip, the Guardian, 29 maja 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  20. Hong Kongers scrub social media history in face of security law, news.yahoo.com [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  21. Hong Kong: China threatens retaliation against UK for offer to Hongkongers, the Guardian, 2 lipca 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  22. Hong Kong security law: Why students abroad fear it, „BBC News”, 9 listopada 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  23. Pacific Media Watch, RSF denounces arrest of Apple Daily founder, who risks life imprisonment [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  24. Maria Kruczkowska, Hongkong: To już ostatnie dni „Apple Daily” – gazety, która miała odwagę krytykować Chiny?, wyborcza.pl, 22 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-22].
  25. Chiny: Hongkoński wydawca Jimmy Lai skazany na kolejne14 miesięcy – rynki zagraniczne, wnp.pl [dostęp 2021-06-25] (pol.).
  26. Hong Kong Has Arrested Almost Everyone in the Political Opposition, www.vice.com [dostęp 2021-07-25] (ang.).
  27. China Thinks It Can Arrest Basically Anyone on the Planet for Criticizing Communism, www.vice.com [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  28. Daphne K. Lee, Hong Kong’s National Security Law May Endanger Foreign Nationals, The News Lens International Edition, 1 lipca 2020 [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  29. Sarah Cook, Through Hong Kong, Beijing Channels Its Repression to the World, thediplomat.com [dostęp 2021-06-22] (ang.).
  30. CCP applies Hong Kong security law to Planet Earth – MacroBusiness, www.macrobusiness.com.au [dostęp 2021-06-22].