Uszakowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uszakowo
Ушаково
ilustracja
Państwo  Rosja
Obwód  kaliningradzki
Położenie na mapie obwodu kaliningradzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu kaliningradzkiego
Uszakowo
Uszakowo
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Uszakowo
Uszakowo
Ziemia54°36′45″N 20°14′58″E/54,612500 20,249444
Portal Portal Rosja
Chorągiew miasta Brandenburg pod Grunwaldem
Zamki Gotyckie w Polsce

Uszakowo (ros. Ушаково, niem. Brandenburg[1], pol. hist. Pokarmin[2], lit. Pokarviai) – osiedle w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji. Leży w krainie historycznej Prusy Dolne.

Uszakowo położone jest przy ujściu rzeki Świeżej do Zalewu Wiślanego, przy drodze z Mamonowa do Kaliningradu.

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa niemiecka miejscowości Brandenburg (1266) pochodzi od założyciela miejscowości margrabiego Ottona III brandenburskiego. Pochodzenie nazwy polskiej Pokarmin objaśnia Słow. geogr. - w pobliżu zamku była wieś Pokarben (Pokarmin). Miejscowość zwana była też niekiedy Nowe Zgorzelice, Nowozgorzelce. Rosyjską nazwę Uszakowo nadano w 1946 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pokarmin leży w Prusach Dolnych. Po 1283 roku stał się siedzibą komtura[3]. Wybudowany później czworoboczny dom konwentu o wymiarach 65,4 x 52 m należał do największych zamków tego typu.

W latach 1467-1499 była tu siedziba wielkiego szpitalnika.

Przed 1525 kościół parafialny w Pokarminie należał do archiprezbiteratu w Krzyżborku.

Zamek został rozebrany po 1776. Materiały budowlane z rozbiórki w znacznej części wykorzystane były na modernizację zamku w Malborku. W 1887 Conrad Steinbrecht odsłonił pozostałości głównej bryły zamku. Do czasów współczesnych zachowały się ruiny dwóch budynków przedzamcza (jeden był zamieszkany w drugiej połowie XX w.) oraz we wsi ruina kościoła (prezbiterium z pierwszej połowy XIV w., nawa z drugiej połowy XIV w.)

W drugiej połowie XIX w. było tu 1492 mieszkańców. W 1910 Pokarmin miał 1385 mieszkańców, w tym 245 osób mieszkało w majątku ziemskim. W roku 1939 było tu 1595 mieszkańców.

Komturia pokarmińska[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny państwa krzyżackiego na komturie

Komturia pokarmińska od zachodu i południa graniczyła z komturią bałgijską, od wschodu poprzez puszcze z Litwą, a od północy z komturią królewiecką. W skład komturii pokarmińskiej wchodziły okręgi: Pokarmin i okręg leśny, Krzyżbork, Domnowo, Barciany i Lec.

Podobnie jak inne komturie dolnopruskie podlegała wielkiemu marszałkowi w Królewcu.

Komturzy pokarmińscy[edytuj | edytuj kod]

Znani komturzy pokarmińscy:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Brandenburg w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  2. Pokarben w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VIII: Perepiatycha – Pożajście. Warszawa 1887.
  3. S. Jóźwiak, Centralne i terytorialne organy, s. 61–63
  4. D. Heckemann, Amtsträger des Deutschen Ordens in Preußen und in den Kammerballeien des Reiches, 2014.

Bibliografia i źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
  • Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ​ISBN 3-520-31701-X​ (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)
  • Carl von Lorck, Dome, Kirchen und Klöster in Ost- und Westpreussen. Nach alten Vorlagen, 2. unver. Aufl., Frankfurt am Main, Weidlich, 1982, ​ISBN 3-8035-1163-1
  • Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Agen. Wyd. "Remix", Olsztyn, 1992, ​ISBN 83-900155-1-X
  • Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ​ISBN 3-422-03025-5
  • Max Toeppen, Historia Mazur, Wspólnota Kulturowa Borussia, Olsztyn, 1995, ​ISBN 83-900380-3-X
  • (Mapa obwodu kaliningradzkiego) Калининградская oбласть, ПО "Латвгеoкарта", Ригa, 1990
  • Vadim Jur'evič Kurpakov, Kaliningradskaja oblast. Putevoditel, Kaliningrad, Terra Baltika, 2007, ​ISBN 978-5-98777-012-2