Utrata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Utrata
Utrata w Parku Potulickich w Pruszkowie
Utrata w Parku Potulickich w Pruszkowie
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 76,5 km
Powierzchnia zlewni 792 km²
Źródło
Miejsce okolice wsi Kaleń
Wysokość 160 m n.p.m.
Współrzędne 51°59′52,0″N 20°41′52,7″E/51,997778 20,697972
Ujście
Recypient Bzura
Miejsce w Sochaczewie
Wysokość 69 m n.p.m.
Współrzędne 52°14′43,7″N 20°14′59,4″E/52,245472 20,249833
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
źródło
źródło
ujście
ujście
Utrata w Pęcicach

Utratarzeka w województwie mazowieckim na Równinie Łowicko-Błońskiej, prawy dopływ Bzury. Ma około 76,5 km długości oraz powierzchnię dorzecza 792 km². Źródłami Utraty są dwie nikłe strugi na wysokości 160 m nad poziomem morza w okolicach Ojrzanowa (Las Skulski). Ujście znajduje się na wysokości 69 m nad poziomem morza. 

Nad rzeką rozgrywała się ważna bitwa roku 1794

Etymologia[edytuj]

Pierwotną i prawidłową formą nazwy jest Nrowa. W takiej formie występuje już w najstarszych zapisach w XV wieku oraz we wszystkich późniejszych dokumentach i mapach aż do końca XIX wieku. W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich nazwa Utrata pojawia się dopiero w suplemencie (tom XV) z roku 1902 i odsyła do hasła Mrowa z roku 1885 w tomie VI.

Nie jest znana rodzima (słowiańska) etymologia tej nazwy, jest to więc nazwa przedsłowiańska. Zapewne oparta na praindoeuropejskim rdzeniu *neur- oznaczającym wodę.

Forma Mrowa jest późniejsza i jest uproszczeniem i ułatwieniem wymowy tej nazwy (obca w języku polskim nagłosowa grupa Nr-).

Forma Nrowa ( Rnowa, Wrnowa, Mrowa i inne podobne) występują jeszcze w końcu XIX wieku.

W niespotykany i zagadkowy sposób pierwotną nazwę zastąpiła nazwa Utrata, która jest nazwą karczmy położonej nad niniejszą rzeką w miejscu jej przecięcia z trasą Warszawa – Poznań (między Starym Kopytowem a Radzikowem koło Błonia). Być może jest to powielany i przez to utrwalony błąd urzędniczy.

W najbliższej okolicy istnieją jeszcze dwie inne rzeki o nazwach tego samego pochodzenia: Mrowna koło Grodziska Mazowieckiego oraz Mrówka (dopływ Nrowy) zaczynający się pod Nadarzynem, Drna – strumień przepływający w czasach historycznych przez Nowe Miasto w Warszawie. W innych okolicach kraju istnieją rzeki; Ner, Nur, Nurzec, Myrawa, Mroga, Mrowla i kilka Mrówek, których nazwy wywodzą się z tej samej podstawy językowej[1].

Utrata jest jedną z najbardziej zanieczyszczonych rzek w województwie mazowieckim (m.in. odcieki z Góry Żbikowskiej).

Miejscowości nad Utratą[edytuj]

Utrata przy moście kolejowym w Pruszkowie

Miejscowości nad Utratą:

Dopływy[edytuj]

Dopływy:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Tomasz Terlecki: Wiejski Komorow. Warszawa: Studio Bak, 2009. ISBN 978-83-928907-2-0.

Linki zewnętrzne[edytuj]