Utylizacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Utylizacja (fr. utilisation[1]) – wykorzystanie odpadów jako surowców wtórnych[2][3]. Potocznie utylizacja rozumiana jest jako zniszczenie[4].

Jednym ze sposobów utylizacji może być spalanie w spalarni odpadów. Czasem piece utylizacyjne są wykorzystywane do podgrzewania wody ogrzewającej okoliczne osiedla.

Termin „utylizacja” jest także stosowany na określenie procesu przerobu padliny i wszelkiego rodzaju ubocznych produktów przemysłu mięsnego i rybnego na mączki pastewne (mięsno-kostna, z krwi, kostna, rybna, keratynowa, precypitat paszowy, susz z krwi), tłuszcze techniczne, żelatynę, kleje itp. W skali przemysłowej, utylizacja padliny i odpadów zwierzęcych polega na ich rozgotowaniu pod ciśnieniem, wysuszeniu uzyskanej miazgi i oddzieleniu przez tłoczenie lub ekstrakcję tłuszczu; oprócz znaczenia ekonomicznego utylizacja ma znaczenie sanitarne, gdyż likwiduje ewentualne ogniska chorób zakaźnych.

Historia gospodarowania odpadami[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym na świecie zakładem służącym do spalania odpadów była spalarnia w Paddington. Na fali fascynacji silnikami parowymi oraz z konieczności szybkiego usuwania odpadów miejskich zbudowano tę spalarnię w 1870 roku. W latach 1876-1877 powstawały zakłady spalania nieczystości w takich miastach jak: Leeds, Manchester, czy Birmingham. Następnymi krajami, które zaczeły wdrażać także w początkach XX wieku metody termicznego usuwania odpadów były: Dania, Szwecja, Czechy oraz Polska[5].

Odzysk odpadów w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Określenie utylizacja odpadów funkcjonuje w gospodarowaniu odpadami jako określenie potoczne na odzysk odpadów. Gospodarka odpadami w Polsce opiera się o zapisy prawne, szczególnie o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach[6].

Przykładowymi polskimi zakładami utylizacyjnymi przemysłu mięsnego i rybnego są wybudowane w roku 1980 (zautomatyzowane, o pełnej dezodoryzacji) zakłady w Osetnicy (województwo dolnośląskie), Gołczy (województwo małopolskie), Przewrotnem (województwo podkarpackie).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. redaktor naukowy: doc. dr Jan Tokarski: Słownik wyrazów obcych PWN. Warszawa: PWN, 1971, s. 792.
  2. utylizacja w słowniku pwn. PWN. [dostęp 2012-02-11].
  3. utylizacja w portalwiedzy.onet.pl. portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2012-02-11].
  4. utylizacja w cotojest.info. cotojest.info. [dostęp 2012-02-11].
  5. Zenon Foltynowicz. Historia gospodarki odpadami. „Recykling”, s. 24-25, 09.2012. ABRYS Wydawnictwa Komunalne. ISSN 1731-9927. 
  6. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 628.