Vřesník (Wysoki Jesionik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Vřesník
Ilustracja
Widok z dolnej drogi wokół wierzchołka góry Dlouhé stráně na przełęcz Pláň oraz na szczyty gór: Vřesník, Jelení hřbet, Břidličná hora i Pecný (poniżej Břidličnej hory szczyt Homole)
Państwo  Czechy
Położenie Vernířovice
Pasmo Wysoki Jesionik
(czes. Hrubý Jeseník)
(Sudety)
Wysokość 1342 m n.p.m.
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Vřesník
Vřesník
Ziemia50°04′02,4″N 17°09′51,2″E/50,067333 17,164222

Vřesník (historyczna nazwa niem. Breite Kamp[1]) – szczyt (góra) o wysokości 1342 m n.p.m. w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Morawach, w obrębie gminy Vernířovice, oddalony o około 5,1 km na południowy zachód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd)[2][3][4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Widok ze szczytu góry Pradziad na góry: Vřesník, Dlouhé stráně (nad nią szczyt Mravenečníka), Kamenec (1) i Medvědí hora (na nią słabo widoczny szczyt góry Ucháč)

Góra Vřesník ma kształt kopulasty[5] z mocno wydłużonym grzbietem na kierunku północny wschód – południowy zachód[2].

Można ją łatwo zlokalizować, bo jest położona blisko charakterystycznego trapezowego szczytu góry Dlouhé stráně, zaadaptowanej na górny zbiornik wodny elektrowni szczytowo-pompowej Dlouhé Stráně[2]. Widoczna tam jest z lewej strony, patrząc od połaci zbiornika wodnego w rozpoznawalnych trzech górujących szczytach (od lewej: Vřesník – Dlouhé stráně – Mravenečník), mających tą samą niemal wysokość[3]. To również jeden z wyższych szczytów Wysokiego Jesionika i Masywu Pradziada i Wysokiej Holi (czes. Pradědská hornatina) oraz grzbietu bocznego tego Masywu biegnącego od góry Hubertka do przełęczy Vlčí sedlo[2]. Ponadto góra dobrze widoczna jest z drogi okalającej połać szczytową góry Pradziad, gdzie wyłania się z lewej strony łatwo rozpoznawalnego szczytu góry Dlouhé stráně. Łatwo ją również dostrzec i zlokalizować z pozostałych dwóch gór wspomnianej trójki: Mravenečníka i góry Dlouhé stráně.

Górę ograniczają: od północnego zachodu przełęcz Pláň w kierunku góry Dlouhé stráně, od północy i północnego wschodu dopływy potoku Jezerná (Jezerní p.)[6], od wschodu przełęcz o wysokości 1268 m n.p.m. w kieruku szczytu Malá Jezerná oraz dolina potoku Merta[7], od południowego wschodu przełęcz o wysokości 1189 m n.p.m. w kierunku szczytu Homole-SV oraz od południa i zachodu potok Studený p. (2)[a] wraz z jego krótkimi dopływami[2].

Otaczają ją nieliczne szczyty: od północnego zachodu Dlouhé stráně, od wschodu Malá Jezerná oraz od południowego wschodu Homole i Homole-SV[2].

Stoki[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości połać szczytowa oraz stoki były miejscem prowadzenia działalności pasterskiej[4].

Na stokach południowo-zachodnich góry rozpościerają się dwa grzbiety o nazwie: Široký hřbet i Úzský hřbet, oddzielone doliną niewielkiego potoku[8][9].

Stoki góry do wysokości około 1320 m n.p.m. są zalesione, przeważnie borem świerkowym[8], z nielicznymi przesiekami, przecinkami i przerzedzeniami[2]. Niższe partie stoków obu grzbietów południowo-zachodnich (Široký hřbet i Úzský hřbet) zalesione są lasem mieszanym[b].

Poza wytyczonymi jedynymi szlakami rowerowymi, stoki pokryte są siecią nieoznakowanych ścieżek[2]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu, znaczne odległości oraz zorientowanie w terenie. Na stokach brak jest większych skalisk lub grup skalnych[2].

Szczyt góry[edytuj | edytuj kod]

Połać szczytowa góry Vřesník
Punkt geodezyjny na połaci szczytowej góry Vřesník

Vřesník jest szczytem pojedynczym. Położony jest na odkrytej połaci pokrytej trawą wysokogórską oraz bardzo popularną rośliną czarną jagodą, występującą niemalże na całym obszarze gór Wysokiego Jesionika[10]. Jest on wybitnym punktem widokowym. Na połaci szczytowej znajduje się punkt geodezyjny o wysokości 1342,15 m n.p.m.[11][12] z widocznym koło niego zamontowanym, stalowym słupkiem ostrzegającym przed jego zniszczeniem z tabliczką, z napisem Státní triangulace Poškození se trestá[c][5].

Dojście na szczyt następuje ze skrzyżowania o nazwie Malá Jezerná z podaną na tablicy informacyjnej wysokością 1265 m n.p.m., skąd biegnie stokiem góry nieoznakowana ścieżka. Należy nią przejść odcinek o długości około 300 m, a następnie skręcić w lewo, dochodząc orientacyjnie po około 150 m do szczytu.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem geologicznym masyw Vřesníka należy do jednostki określanej jako kopuła Desny[13] i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie gnejsów (biotytów, muskowitów) i amfibolitów[14].

Wody[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie stoki należą do zlewni Morza Czarnego, do którego płyną wody m.in. z dorzecza Dunaju, będącego przedłużeniem płynących górskich potoków (m.in. Jezerná[6], Merta[7] czy Studený p. (2)) z tej części Wysokiego Jesionika[2].

Klimatogram dla szczytu Vřesník
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
 
 
37
 
-5
-10
 
 
36
 
-4
-9
 
 
52
 
0
-6
 
 
65
 
7
-2
 
 
113
 
12
3
 
 
113
 
14
6
 
 
123
 
17
8
 
 
98
 
17
8
 
 
70
 
12
4
 
 
42
 
8
0
 
 
49
 
1
-4
 
 
39
 
-4
-8
Temperatury w °C
Opad całkowity w mm
Źródło: Klimat Vřesník. meteoblue.com

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (czes. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky)[2], a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt.

Ścieżki dydaktyczne[edytuj | edytuj kod]

W celu ochrony unikalnego ekosystemu przez górę wyznaczono w 2000 roku z osady Švagrov okrężną ścieżkę dydaktyczną o nazwie (czes. Lesní ekostezka Švagrov), o długości 4,5 km, która częściowo przebiega grzbietami południowo-zachodnimi góry[15][16][17]:

Ścieżka edukacyjna zielona.svg Švagrov – Švagrovské údolí – góra Vřesník – góra Homole – góra Jestřabí vrch – Švagrov ( z 12 stanowiskami obserwacyjnymi na trasie)[18][19][20].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Do najbliższej miejscowości Loučná nad Desnou z bazą hoteli i pensjonatów jest od szczytu około 5 km w kierunku zachodnim[2]. Góra jest odwiedzana przez rowerzystów, a w mniejszym stopniu sam szczyt, do którego nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny[2]. Z uwagi na znaczną odległość do baz turystycznych góra ma ograniczone znaczenie turystyczne[2].

Warto dodać, że przy zielonym szlaku rowerowym Stripe-marked biketrail green.svg ustawiono niewielką budkę turystyczną (czes. Posed pod Vřesníkem)[21].

Szlaki turystyczne i rowerowe[edytuj | edytuj kod]

W obrębie góry nie wyznaczono żadnego szlaku turystycznego, natomiast przez jej stoki poprowadzono dwa szlaki rowerowe na trasach[2]:

Stripe-marked biketrail blue.svg Pod Ztracenými kameny – góra Špičák – góra Jestřábí vrch – przełęcz Branka – góra Homole – góra Vřesník – góra Dlouhé stráně – góra Mravenečník – Kozí hřbet – góra Čepel – Jedlový vrch;
Stripe-marked biketrail green.svg Góra Mravenečník – Kamenec (1)[d] – góra Dlouhé stráně – góra Vřesník – góra Homole – góra Vřesník – góra Dlouhé stráně – góra Mravenečník.

Trasy narciarskie[edytuj | edytuj kod]

W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków rowerowych przebiegają trasy narciarstwa biegowego[22][23][24]. W obrębie góry nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie potoku Studený p. (1), płynącego pomiędzy stokami gór Malý Děd i Velký Jezerník.
  2. Drzewostan całego Obszaru Chronionego Krajobrazu Jesioniki obejmuje: świerk pospolity 84%, buk zwyczajny 10%, modrzew europejski 1,5%, klon jawor 1,1%, brzoza 1%, olsza czarna 0,8%, kosodrzewina 0,4%, olsza szara 0,3%, (jodła pospolita, jesion wyniosły i lipa) po 0,2%, sosna zwyczajna 0,1%, pozostałe (sosna błotna, dąb, grab, klon zwyczajny, wiąz, jarząb, olsza zielona, topola osika, topola i wierzba iwa) łącznie 0,2% (→ Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky. hnutiduha.cz).
  3. W języku polskim: Państwowa sieć triangulacyjna. Uszkodzenie podlega karze.
  4. Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdujących się w tym samym paśmie dwóch innych szczytów o tej samej nazwie: Kamenec (2) położonego 3,3 km na południowy wschód od przełęczy Skřítek i Kamenec (3) położonego 1,7 km na wschód od miejscowości Bělá pod Pradědem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Vřesník (Breite Kamp) (1342 m) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2017-10-11].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o Vřesník (1342 m) (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2017-10-11].
  3. a b Vřesník – nejnižší vrchol trojhory (cz.). turistika.cz. [dostęp 2017-10-11].
  4. a b Miroslav Kobza: Vřesník býval místem, kam pastevci vyháněli stáda (cz.). rozhlas.cz, 2016-09-07. [dostęp 2017-10-11].
  5. a b Vřesník. tisicovky.cz ↓.
  6. a b Jezerní potok v Hrubém Jeseníku (Jezerná) (cz.). turistika.cz. [dostęp 2017-10-11].
  7. a b Merta (cz.). turistika.cz. [dostęp 2017-10-11].
  8. a b Otakar Brandos: Vřesník (cz.). treking.cz, 2017-10-10. [dostęp 2017-10-11].
  9. Jeseníky jih. Turistická a cykloturistická mapa ↓.
  10. Vřesník – Jeseníky (cz.). zajimavamista.cz. [dostęp 2017-10-11].
  11. Základní mapa (ČÚZK). geoportal.cuzk.cz ↓.
  12. Jan Ondryáš: Přehled nejvyšších vrcholů Hrubého Jeseníku (cz.). lipova-lazne.cz, 2006-01-31. [dostęp 2017-10-11].
  13. Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
  14. Geologická mapa. (geologická jednotka 1024 i 1027) ↓.
  15. Lesní ekostezka Švagrov (cz.). turistika.cz. [dostęp 2017-10-11].
  16. Miroslav Kobza: Lesní ekostezka nad Švagrovem je ochutnávkou krás jesenické přírody (cz.). rozhlas.cz, 2016-07-08. [dostęp 2017-10-11].
  17. Leśna ścieżka ekologiczna Švagrov (pol.). czecot.pl. [dostęp 2017-10-11].
  18. Ekostezka Švagrov (cz.). lesycr.cz. [dostęp 2017-10-11].
  19. Ekostezkou-Švagrov 4.6.2015 (cz.). krasnejesenicko.blog.cz, 2015-06-14. [dostęp 2017-10-11].
  20. Lesní ekostezka Švagrov (cz.). ejeseniky.com. [dostęp 2017-10-11].
  21. Posed pod Vřesníkem (cz.). boudy.info. [dostęp 2017-10-11].
  22. Jesioniki na biegówkach (mapa) ↓.
  23. Vřesník (1342 m) (Mapa szlaków narciarstwa biegowego) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2017-10-11].
  24. Garmin: W cieniu Pradziada – Mravenečník i horní nádrž Dlouhé stráně. (pol.). traseo.pl, 2013-02-28. [dostęp 2017-10-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]