VII Dwór

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
VII Dwór
Dzielnica Gdańska
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miasto Gdańsk
W granicach Gdańska 1926[1]
Zarządzający Kazimierz Stencel, Przewodniczący Zarządu Dzielnicy
Powierzchnia 2,9 km²
Populacja (2019)
• liczba ludności

3 553[2]
• gęstość 1225 os./km²
Plan
Plan
Położenie na mapie Gdańska
Mapa konturowa Gdańska, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „VII Dwór”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „VII Dwór”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „VII Dwór”
Ziemia54°23′15″N 18°33′34″E/54,387389 18,559389
Portal Polska

VII Dwór – jedna z trzydziestu pięciu jednostek pomocniczych (dzielnic) Gdańska, położona na wzniesieniu, na skraju Lasów Oliwskich. Graniczy od wschodu z dzielnicą Strzyża (granica biegnie w pobliżu linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej), od południa z Wrzeszczem Górnym i Brętowem, od zachodu i północy otoczona jest dzielnicą Oliwa.

VII Dwór to osiedle mieszkaniowe głównie z niską zabudową blokową oraz domami jednorodzinnymi. Na terenie dzielnicy znajduje się meczet muzułmański z minaretem oraz kościół katolicki, 7 Szpital Marynarki Wojennej[3], Szkoła Podstawowa nr 70 i Gimnazjum nr 46[4], domy studenckie Uniwersytetu Gdańskiego, przychodnia zdrowia, korty tenisowe. Ponadto przy jednej z głównych ulic Polanki znajdują się Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. Macieja Płażyńskiego[5], Dom Pomocy Społecznej z działającym przy nim Klubem Seniora [6], Zakład Poprawczy[7] oraz dom byłego Prezydenta RP i laureata Nagrody Nobla Lecha Wałęsy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na Polankach w okolicy VII Dworu znajdowało się cmentarzysko z grobami z okresu wpływów rzymskich[8].

Przy obecnej ulicy Abrahama, na obrzeżu Lasów Oliwskich, u wylotu Doliny Samborowo i wylotu Zielonej Doliny znajdowała się posiadłość zwana VI Dworem. W głównym budynku tej posiadłości (albo w I Dworze[9]) w 1807 stacjonował Napoleon Bonaparte[10].VI Dwór strawił pożar w XIX w. niedługo po wizycie Napoleona. Współcześnie pozostały i są zamieszkiwane w tym miejscu jedynie dawne zabudowania gospodarskie.

VII Dwór zlokalizowany był w rejonie ul. Chełmońskiego. Pierwsze wzmianki o znajdującym się w miejscu obecnej dzielnicy zespole dworskim pochodzą z 1632. VI Dwór, zwany również "Dworem Clemena" (Clemenshof), stanowił między innymi własność Henryka Eppsteina, Izaaka Clemena, Dawida Schillera (od 1716) i starosty tolkmickiego Georga Wilhelma Goltza. Od 1760 był własnością Jana Gabriela Schmidta[11].

Pozostałością po nim jest aleja lipowa wzdłuż ul. Chełmońskiego i Drożyny, która stanowiła drogę dojazdową. W 1945 r. VII Dwór został zniszczony[1] (spalili go żołnierze radzieccy na podstawie tego samego rozkazu, na mocy którego spalone zostało zabytkowe centrum w Gdańsku[9]) i poddany rozbiórce. Do zespołu dworskiego nawiązuje też obecnie osiedlowa ulica "VII Dwór". Współcześnie pozostały i są zamieszkiwane w tym miejscu jedynie trzy zabudowania gospodarskie przy tej ulicy.

VII Dwór został włączony w granice administracyjne Gdańska w 1926[1].

W 1931 został zbudowany przy ul. Polanki klinkierowy budynek tzw. Sanatorium Leśnego, według projektu Fritza Högera. Po II wojnie światowej powstał obok gmach Szpitala Marynarki Wojennej[12][13].

Po II wojnie światowej w VII Dworze powstało osiedle Politechniki Gdańskiej[14]. 21 marca 1959 został położony przy ulicy Rodakowskiego kamień węgielny pod budowę Osiedla Młodych im. Janka Krasickiego[15]. Spółdzielnia Mieszkaniowa Osiedle Młodych ukończyła budowę osiedla w 1967[14].

W obrębie VII Dworu od przełomu lat 60. i 70., do końca lat 80. XX wieku znajdował się wyciąg narciarski[16], prowadzący na pobliskie wzgórze morenowe, które nosi nazwę "Lagry". Nazwa ta pochodzi od mieszczącej się tam w latach 1941-1945 filii malborskiego obozu jenieckiego Stalag XX B/Z Danzig-Oliva, przeznaczonego głównie dla jeńców radzieckich[17]. Obóz z 10 barakami na 2500 osób mieścił się na miejscu obecnego osiedla przy ulicy Rodakowskiego i Norblina. Po wojnie ekshumowano stamtąd 276 szczątków Rosjan, którzy zginęli lub zmarli w obozie[18][19].

W latach 1984-1990 został zbudowany meczet[20].

Od początku lat 60. XX wieku do 1993 na osiedlu znajdował się ustawiony tu jako pomnik samolot Jak-11[21]. Do 24 lipca 2007 na osiedlu znajdował się monumentalny pomnik Janka Krasickiego[22].

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie osiedla znajduje się 17 pomników przyrody: 9 pojedynczych drzew, 6 grup drzew i 2 głazy narzutowe, w tym Głaz Borkowskiego z wykutym napisem[23].

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w Gdańsku.

Rada Dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

W Radzie Dzielnicy zasiada 15 radnych. W kadencji 2019–2024[24]:

  • Przewodniczący Zarządu Dzielnicy – Kazimierz Stencel
  • Przewodnicząca Rady Dzielnicy – Sławomir Jabłoński

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jednostki morfogenetyczne Gdańska. [dostęp 2009-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-20)].
  2. BIP - Urząd Miejski w Gdańsku, bip.gdansk.pl [dostęp 2020-04-19].
  3. 7 Szpital Marynarki Wojennej. 7szmw.pl.
  4. Zespół Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego nr 26 w Gdańsku. zkpig26.appspot.com.
  5. Szpital Dziecięcy POLANKI, www.szpitalpolanki.pl [dostęp 2019-10-03].
  6. Dom Pomocy Społecznej Polanki w Gdańsku-Oliwie, www.dpspolanki.pl [dostęp 2019-10-03].
  7. Strona główna, www.gdansk.zp.gov.pl [dostęp 2019-10-03].
  8. Gdańsk - miasto wielu cmentarzy. przewodnik.trojmiasto.pl, 1 listopada 2010.
  9. a b Lasy Oliwskie. Mapa Turystyczna. Gdańsk: Wydawnictwo Via Mercatorum, 1996. ISBN 83-902628-2-7.
  10. Wędrówki przyrodnicze. Dariusz Podbereski, Marcin S. Wilga. T. 1. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 29. ISBN 83-85843-48-5.
  11. DWORY przy POLANKACH. historia-oliwy.trojmiasto.pl.
  12. Tego na pewno nie wiecie: Dwór zwany "Angielskim". trojmiasto.gazeta.pl, 18 sierpnia 2012.
  13. Przystanek pierwszy. Szpital Marynarki Wojennej, czyli socrealistyczny glamour. trojmiasto.gazeta.pl, 31 sierpnia 2012.
  14. a b HISTORIA OLIWY
  15. Wydarzyło się w Gdańsku
  16. Piotr Celej "Tych miejsc już nie ma. Mała architektura blokowisk z czasów PRL" [dostęp 15.11.2013]
  17. Cmentarz Centralny "Srebrzysko" Historia. zdiz.gda.pl.
  18. OBOZY PRACY, STALAGI w GDAŃSKU 1939-1945. new.eksploracja.eu.
  19. Dariusz Podbereski, Marcin S. Wilga: Wędrówki Przyrodnicze, Trasy wycieczek przyrodniczych. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 64. ISBN 83-85843-48-5.
  20. Historia meczetu. meczetgdansk.pl.
  21. Piotr Celej "Tych miejsc już nie ma. Mała architektura blokowisk z czasów PRL" [dostęp 15.11.2013]
  22. Janek Krasicki z cokołu spadł. trojmiasto.pl, 25 lipca 2007.
  23. Wykaz i mapa lokalizacji pomników przyrody na terenie miasta Gdańska. [dostęp 01-09-2019].
  24. III Kadencja Rady Dzielnicy 2019 - 2024, radadzielnicyviidwor.pl [dostęp 2020-04-04] (pol.).