VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj


VI Liceum Ogólnokształcące
im. Tadeusza Reytana
VI LO im. Tadeusza Reytana w Warszawie.JPG
Widok ogólny budynku Liceum
Typ szkoły liceum
Patron szkoły Tadeusz Reytan
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Data założenia 1905
Dyrektor Seweryn Szatkowski
Wicedyrektorzy Małgorzata Tudek, Halina Grędzińska, Piotr Głogowski
Adres ul. Wiktorska 30/32,
02-587 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
VI Liceum Ogólnokształcąceim. Tadeusza Reytana
VI Liceum Ogólnokształcące
im. Tadeusza Reytana
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
VI Liceum Ogólnokształcąceim. Tadeusza Reytana
VI Liceum Ogólnokształcące
im. Tadeusza Reytana
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
VI Liceum Ogólnokształcąceim. Tadeusza Reytana
VI Liceum Ogólnokształcące
im. Tadeusza Reytana
Ziemia52°12′01,0800″N 21°00′55,8648″E/52,200300 21,015518
Strona internetowa szkoły
Wskaźnik edukacyjnej wartości dodatniej dla okresu 2014-2016 dla dziedziny matematyka w porównaniu wszystkich szkół licealnych w Warszawie.

VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana w Warszawie - jedno z najstarszych liceów w Warszawie o tradycjach sięgających 1905[1].


Obecnie[edytuj]

Rankingi[edytuj]

Szkoła zajmuje jedno z najwyższych miejsc w Warszawie we wskaźnikach opartych na edukacyjnej wartości dodanej[2] uwzględniających wyniki na maturze i jakość nauczania oraz trzynaste miejsce w rankingu szkół warszawskich i trzydzieste w Polsce w rankingu czasopisma Perspektywy[3].

Szkoła Otwarta[edytuj]

Liceum prowadzi Szkołę Otwartą[4] publicznych wykładów i dyskusji popularyzująch naukę, filozofię, rozmaite dziedziny kultury. Szkoła działa od 2011 a wśród jej wykładowców są także nauczyciele i absolwenci tej szkoły. W szkole odbywają się wykłady z filozofii, fizyki, historii, literatury, wiedzy o teatrze, warsztaty filmowe, zajęcia z historii sztuki, seminaria z logiki, retoryki. Szkoła Otwarta Reytana ma stronę internetową.


Klasa akademicka SGH[edytuj]

Liceum współpracuje ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie w ramach programu „Klasa akademicka SGH"[5], organizowane są poza szkolne zajecia sportowe z siatkówki, piłki ręcznej i pływania.

Sport[edytuj]

W szkole działają Reytaniacki Klub Żeglarski, który powstał w 2006 roku, Klub Górski, Klub Kajakowy. Szkoła uczestniczyła w projekcie "Cała Polska biega test Coopera". Istnieje drużyna koszykarska o długich tradycjach[6][7][8][9].


Czytelnia i biblioteka[edytuj]

Od 2011 czytelnia i biblioteka szkoły są otwarte dla wszystkich. Czytelnia gromadzi także materiały dotyczące historii szkoły[10].


Historia[edytuj]

Historia szkoły datuje się początków XX wieku początkowo jako gimnazjum prywatne a następnie jako gimnazjum i liceum państwowe i jest opisana w szeregu publikacji i broszur[11][12] oraz we wspomnieniach uczniów[13].

Gimnazium filologiczne Tadeusza Sierzputowskiego (1905-1907)[edytuj]

Zaczątki gimnazjum sięgają 1905 roku kiedy Tadeusz Sierzputowski otworzył trzyklasową szkołę w budynku przy ul. Żurawiej 49 z językiem wykładowym polskim; w rok później uległa przekształceniu na 8-io klasowe gimnazjum humanistyczne[14]. Szkoła była prywatnym gimnazjum, jednym z pięciu w Warszawie z wykładowym językiem polskim. Tadeusz Sierzputowski był jej pierwszym dyrektorem[10]. Sierzputowski kierował szkołą do 1 stycznia 1908 roku.

Gimnazjum Mariana Rychłowskiego (1907-1919)[edytuj]

Marian Rychłowski odkupił od Tadeusza Sierzputowskiego trzyklasową szkołę męską w 1907 roku i był jej dyrektorem (z przerwą) od 1909 do 1919[15]. Pierwsze świadectwa dojrzałości wydano w 1911 r[16]. Początkowo, w 1908, gimnazjum było pod patronatem Ignacego Radlińskiego[16]. Po czterech latach przeniosła się ona na ul. Smolną Dolną[16] i połączyła z istniejącą tam placówką[17]. Dyrektorem gimnazjum został Marian Rychłowski. Pierwszą maturę, dla siedmiu absolwentów przeprowadzono 26 czerwca 1911r. W tym roku powstała nielegalna drużyna skautowska im Romualda Traugutta. Cechą charakterystyczną ubioru skautów była czarna chusta - stąd nazwa drużyny „Czarna Jedynka”. W czasie I wojny światowej instruktorzy harcerscy prowadzili oddziały Polskich Drużyn Strzeleckich i brali udział w Polskiej Organizacji Wojskowej.

Obraz Jana Matejki Reytan - upadek Polski z 1886. Tematem obrazu jest scena, która rozegrała się 21 kwietnia 1773 w trzecim, decydującym dniu obrad sejmu rozbiorowego na zamku w Warszawie, na mocy którego Prusy, Rosja i Austria dokonały podziału części ziem polskich. Centralną postacią obrazu jest poseł ziemi nowogródzkiej, Tadeusz Reytan, który w geście rozpaczy próbujący zapobiec haniebnemu wydarzeniu, jakim jest rozbiór ojczyzny miał powiedzieć: „Chyba po moim trupie!". W szkole znajduje się kopia (fragment) obrazu wykonany w 1957 roku przez Zbigniewa Dębskiego[12]

Państwowe gimnazjum męskie im. Tadeusza Reytana (1919-1939)[edytuj]

Gimnazjum mieściło się na ulicy Książęcej 4 (tel 8246). Mówiono na szkołę "czynszówka" bo mieściła się na II pietrze w kamienicy, w której mieszkali też lokatorzy[18]. W 1924 roku dyrektorem był Józef Jaroszyński[19][14].

VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana[edytuj]

Czasy Solidarności[edytuj]

22 stycznia 1977 grupa nauczycieli – Anna Modrzejewska (polonistka), Anna Sosin (rusycystka), Stefania Światłowska (nauczycielka łaciny i greki), Ireneusz Gugulski (polonista), Wojciech Fałkowski, Maria Kikolska (biologia), Ewa Ostrowska (historia) – podpisała skierowany do Sejmu list, w którym domagali się utworzenia specjalnej komisji do zbadania działań MO i SB w czasie wypadków czerwcowych. Modrzejewska, Sosin, Światłowska, i Gugulski zostali wezwani do inspektoratu. Nauczyciele odmówili przeniesienia się do innych szkół. Sprawa ewentualnych represji rozniosła się błyskawicznie w szkole; 152 uczniów podpisało petycję do pierwszego sekretarza PZPR. W tym czasie 252 absolwentów podpisało list w obronie nauczycieli do ministra oświaty i wychowania. Mimo to część nauczycieli zwolniono, nowy dyrektor rozprawiał się z pozostałymi. Wiosną 1980 prof. Modrzejewska zdecydowała się odejść do liceum Modzelewskiego, jedną z ostatnich w Warszawie nauczycielek łaciny i greki – prof. Światłowską zwolniono [20][21].

Głaz pamiątkowy przed szkołą "Dla upamiętnienia 1000 lecia państwa polskiego, 700 lecia miasta Warszawy, 60 lecia liceum im. T. Reytana. Wychowankowie, nauczyciele i rodzice. 1866 rok."

Harcerstwo: Czarna Jedynka Gromada Włóczęgów[edytuj]

„Czarna Jedynka” to najstarsza warszawska drużyna harcerska. W 1911 r. powstała w szkole drużyna skautowa, na patrona której wybrano Romualda Traugutta. Na jego pamiątkę harcerze 1 WDH nosili czarne chusty, stąd znani byli w Warszawie jako „Czarna Jedynka”. Delegacja drużyny, jako jedna z trzech w Polsce wzięła czynny udział w zlocie skautów w Birmingham w 1913 r. Reaktywowana 23 lutego 1957 podtrzymywała wiele tradycji harcerstwa skautowego. Zachowano wtedy (w konspiracji) stare stopnie i wysokie kryteria ich zdobywania[20]. Opiekunem Szczepu był nauczyciel geografii Stanisław Zawadzki „Zorro” uczestnik Powstania Warszawskiego. Drużynowymi Czarnej Jedynki byli m.in. Stefan Pomarański, Tadeusz Ptaszycki, Juliusz Bogdan Deczkowski, Antoni Macierewicz.

"Gromada Włóczęgów" był klubem dyskusyjnym, seminarium światopoglądowym, wszechnicą historyczną. Zorganizowany po wydarzeniach marcowych w 1968 r. m.in. przez Janusza Kijowskiego (późniejszy reżyser), jego brata fizyka Jerzego Kijowskiego, w ramach działającego przy Czarnej Jedynce klubu instruktorskiego. Grudniowe spotkanie w 1971 zostało przerwane przez milicję. Gromada została zamknięta i wznowiona po półtorarocznej przerwie. Członkowie Nowej Gromady dryfowali w stronę opozycji. Po utworzeniu KOR-u Antoni Macierewicz i Piotr Naimski, byli harcerze 1 WDH, wykorzystali struktury drużyny dla rozwinięcia akcji niesienia pomocy represjonowanym po wydarzeniach czerwca 1976 robotnikom Radomia i Ursusa. Komuniści wyrzucili wówczas z ZHP czołowych instruktorów 1 WDH, uznając ich za wrogów publicznych[20].

Biblioteka[edytuj]

Ponieważ w okresie od 1907 do 1919 gimnazjum znane było w Warszawie jako "Ośmioklasowa Wyższa Szkoła Realna Mariana Rychłowskiego" to taka pieczęć jest odciśnięta na książkach ocalałych z tego okresu. W latach 1919-1939 dyrektorem szkoły był Józef Jaroszyński, ofiarodawca wielu książek, które dotąd wchodzą w skład księgozbioru i noszą pieczątkę z nazwiskiem Jaroszyński - Warszawa. Na Książecej 4 biblioteka szkolna mieściła się na parterze i prowadziło do niej osobne wejście z bramy. Pierwszym znanym dokumentem o stanie księgozbioru jest księga inwentarzowa pod nazwą „Inwentarz Biblioteki Państwowego Gimnazjum im. Tadeusza Reytana w Warszawie"; istnieje w niej pieczęć i podpis kuratora z dnia 1 września 1927 roku. Wtedy bibliotekę miał pod swoją opieką Bolesław Gawęcki, który opracował drukowany w 1929 roku "Katalog Biblioteki Gimnazjum Państwowego Imienia Tadeusza Reytana w Warszawie (1919-1929)". Na okładce i stronie tytułowej znajduje się ex libris, który był wtedy wklejany do każdej książki: sowa trzymająca księgę z napisem "Ex libris Gimnazjum Państw. im. T. Rejtana". Podczas okupacji, zanim Niemcy zajęli gmach szkoły, księgozbiór zdeponowano w Bibliotece Narodowej. Po wojnie Biblioteka Narodowa zwróciła wtedy część książek, a część zatrzymała, traktując je jako własność narodową. Po zgromadzeniu książek w szkole bibliotekarką została córka nauczyciela Mazurka, Jadwiga Mazurek-Drue, która pracowała w niej od 1 czerwca 1945 do 1 lipca 1949[10].

Varia[edytuj]

Tłusty czwartek[edytuj]

Obyczaj publicznego celebrowania w Reytanie tłustego czwartku został wprowadzony ok. 1959 [22]. W szkole odbywał się karnawał w tłusty czwartek. Ludwik Stomma[23] tak opisuje jego przebieg. Raz w roku odbywał się w szkole karnawał - samowolnie zadekretowany przez uczniów dzień przebierańców. Przychodziły wtedy na Wiktorską postacie przedziwne: rycerze, diabły, błazny, żebracy, alfonsi, Papuasi... Szaleństwo, wobec którego większość nauczycieli z uśmiechem ustępowała i oddawała czas lekcyjny na zabawę. Większość być może, ale nie niezwykle skądinąd surowa matematyk pani Kiersnowska. Prowadziła lekcje jak gdyby nigdy nic. Pamiętam doskonale kolegę we fraku na górze i samych majtkach, z kartką przypiętą na plecach: „Wracam z Monte Carlo”, jak stał przy tablicy i rozwiązywał równanie z dwiema niewiadomymi. Nie było żadnych śmiechów. Dostał dwóję, gdyż według pani Kiersnowskiej na nią zasłużył. Bo też uczyła ta szkoła tolerancji obustronnej. Myśmy mieli prawo proklamować święto, ale pani Kiersnowska miała takież prawo na owo samozwańcze święto nie zwracać uwagi. Nie było żadnych pretensji.

Między niebem a ziemią (1967-1972)[edytuj]

W 1967 r. w środowisku uczniów tworzących rozgłośnię zrodził się pomysł utworzenia szkolnego zespołu muzycznego. Pod koniec roku sformowany został skład, a grupa rozpoczęła działalność. Nazywała się „Między niebem, a ziemią”. W skład grupy wchodzili: Przemysław Gintrowski (wokal), Tadeusz Rychel (gitara akompaniująca), Włodzimierz Salwa (gitara solowa), Tomasz Jarzębowski (gitara basowa), Stanisław Krupowicz (pianino). W drugim roku dziewczyny odciągnęły od zespołu Włodka Salwę, ale dołączyli do nich Janusz Kołosowski (perkusja), a w zimie 1968 roku Jarosław Goliszek (gitara). Zespół grał na dyskotekach szkolnych, m.in. z okazji 65-lecia szkoły. „Między niebem, a ziemią” grali utwory popularnych wtedy zespołów takich jak: The Doors, Rolling Stones, Animals, Procol Harum. Nie stronili od polskiej muzyki. W ich repertuarze były utwory „Dzikusów” i Tadeusza Woźniaka. Wkrótce zaczęli tworzyć też własne kompozycje. Przede wszystkim były to muzyczne adaptacje wierszy: K. I. Gałczyńskiego, Juliana Tuwima, Adama Asnyka i B. Leśmiana. Prawdziwym przebojem studniówkowym stał się śpiewany przez Gintrowskiego wiersz Asnyka pt. „Między nami nic nie było...”, a na szkolnej liście przebojów hitem był „Deszcz jesienny”. Po maturach zespół grał dalej (ze starego składu byli Staszek Krupowicz, Przemek Gintrowski, Jarek Goliszek) i nazywał się „Bluszcz”. Grali wtedy w klubach studenckich i dostali tzw. 3 grupę amatorską co umożliwiało przyjmowanie wynagrodzenia za występy[24].

ŁH[edytuj]

Oficjalnym symbolem szkoły jest tzw. teerka, czyli stylizowane inicjały patrona wpisane w trójkąt. Nieoficjalnym symbolem są inicjały ŁH. Jedna z wersji skrótu to „łacina hartuje”, inna to „Ławnik humorysta”, jeszcze inna, „Ławnik historyk”; prawdziwej wykładni skrótu ŁH nietrudno się domyślić, nawet zważywszy na nieortograficzną pisownię drugiego członu. Skrót pochodzi od nazwiska nauczyciela Reytana Józefa Ławnika[25].

Nauczyciele i absolwenci[edytuj]

Dyrektorzy[edytuj]

Dyrektorami szkoły i gimnazjum Sierzputowskiego, gimnazjum Rychłowskiego, państwowego gimnazjum im. T. Rejtana, liceum im. Tadeusza Reytana byli m.in. Tadeusz Sierzputowski (1905-1907), Ignacy Radliński (1908), Marian Rychłowski (1909-1918), Józef Jaroszyński (1919-1939), Stanisław Ostrowski (1945-1951), Jan Szwarc (1951-1952), Stanisław Wojciechowski (1953-1974), Halina Szczepańska (1974-1977), Janusz Olszewski (1977 ), Alicja Sobierajska (1980-1986), Marek Drozdowski (1986-1996), Edward Orzechowski (1996-1997), Witold Kaliński (1997-?)[26], Seweryn Szatkowski (2003 - ) [27] .

Znani nauczyciele[edytuj]

Liceum i gimazjum miały w swojej historii wielu wybitnych nauczycieli, m.in. byli to: geograf Marian Rychłowski (1869-1940) długoletni dyrektor szkoły, polonista Ignacy Radliński (1843-1920), wybitny polnista Ireneusz Gugulski (1935-1990), Adam Czartkowski (1881-1958), matematyk Jan Kozicki (1891-1979), literaturoznawca Stanisław Falkowski (1953-), historyk Józef Ławnik (1927-), od którego pochodzi nieformalny symbol szkoły „ŁH”, fizyk Jerzy Ratajczyk (1929-2006) przezywany Ratajem, geograf Mirosław Sielatycki (1957-), nauczycielka łaciny i greki Stefania Światłowska (1914-2009), historyk Wiesław Żurawski (1914-1979) przezywany Dziadkiem, wybitny filozof, fizyk i szkolny bibliotekarz Bolesław Józef Gawecki(1889-1984), Stanisław Ostrowski (1945-1951) nauczyciel greki i łaciny.


Deklaracja Polskiej Przyjaźni i Admiracji z Narodem Stanów Zjednoczonych – Gimnazjum Tadeusza Rejtana w Warszawie, 1926

Znani absolwenci[edytuj]

Kalendarium[edytuj]

  • 1905 – W lokalu przy ul. Żórawiej 49 Tadeusz Sierzputowski[10] założył szkołę średnią prywatną męską. Gimnazjum posiadało klasy klasyczne i realne. Początkowo gimnazjum było pod patronatem Ignacego Radlińskiego[16].
  • 1907 - Marian Rychłowski odkupił od Tadeusza Sierzputowskiego trzyklasową szkołę męską z językiem wykładowym polskim, mieszczącą się przy ul. Żurawiej 49 i był jej dyrektorem (z przerwą) od 1909 do 1919[15]. Pierwsze świadectwa dojrzałości wydano w 1911 r[16].
  • 1911 – W szkole powstała 1 WDH „Czarna Jedynka”, która przybrała imię Romualda Traugutta – bohatera powstania styczniowego. W tym czasie szkoła zajmowała budynek przy ul. Książęcej 4.
  • 1919 – Na początku roku Gimnazjum Mariana Rychłowskiego zostało upaństwowione i uzyskało nazwę Państwowego VI Gimnazjum im, Tadeusza Reytana, a następnie VI Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Tadeusza Reytana w Warszawie.
  • 1937 – W pażdzierniku 1937 roku[28] gimnazjum otrzymało większy budynek (dom pofabryczny[29]) przy ul. Rakowieckiej. W dniu 20 czerwca 1938 r. odbyło się uroczyste poświęcenie nowej siedziby szkoły, którego dokonał ksiądz biskup Antoni Szlagowski i w sierpniu informowano o przeniesieniu szkoły w nowe miejsce23[30][31].
  • 1957 – 23 lutego reaktywowano najstarszą drużynę harcerską w Warszawie – Czarną Jedynkę.
  • 1958 – Szkoła uzyskała budynek przy ul. Wiktorskiej 30.
  • 1963/1964 – Przyjęto pierwsze dziewczęta
  • 1976 – Grupa nauczycieli podpisała list protestacyjny w sprawie represji wobec strajkujących robotników Radomia i Ursusa
  • 1981 – 13 grudnia, w stanie wojennym, internowano Ireneusza Gugulskiego (polonista)[32] i Honoratę Kępkiewicz (historyk)
  • 2005 – Obchody stulecia szkoły. Z tej okazji liceum zostało uhonorowane Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy[33][34].


Przypisy[edytuj]

  1. Tomasz Rylski, Wojciech Rylski: HISTORIA SZKOŁY „REYTANA” we wspomnieniach wychowawców i wychowanków VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie Wydanie III - uzupełniane Warszawa - 2007. 2005. [dostęp 2016-11-19].
  2. Edukacyjna wartość dodana. [dostęp 2016-11-25].
  3. Ranking szkół warszawskich 2016 (pol.). 2016. [dostęp 2016-11-25].
  4. Szkoła Otwarta przy Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Reytanaw Warszawie. [dostęp 2016-11-25].  Cytat: Szkoła Otwarta to dostępne dla wszystkich publiczne wykłady i dyskusje popularyzujące naukę, filozofię, rozmaite dziedziny kultury i wszelkie życie umysłowe. Szkoła działa od 2 marca 2011 przy Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Reytana w Warszawie. Wśród jej wykładowców są także nauczyciele i absolwenci tej szkoły. Spotykamy się zwykle w Czytelni (lewe wejście do budynku szkoły przy ul. Wiktorskiej 30/32)
  5. Klasa akademicka SGH - program patronat. [dostęp 2016-11-27].  Cytat: Celem programu „Klasa akademicka SGH” jest rozwinięcie współpracy Uczelni z wyróżniającymi się liceami w Polsce. Udział w programie stwarza licealistom możliwość stałego kontaktu ze światem akademickim. Program pozwala także poznać ofertę edukacyjną Uczelni i ułatwia dokonanie wyboru ścieżki zawodowej
  6. Andrzej Kucharski. Pożegnania. „Gazeta Wyborcza. Łódź”, s. 6, 23 luty 2004 (pol.). [dostęp 2016-11-26]. Cytat: Reytan należał do najlepszych i najbardziej usportowionych szkół w Warszawie. [dostęp płatny]
  7. Marek Ignar. Reytan kocha koszykówkę. „Gazeta Stołeczna”, s. 10, 8 grudnia 1995 (pol.). [dostęp 2016-11-26]. Cytat: Koszykówka jest w naszej szkole sportem numer jeden - mówi trener reprezentacji koszykarzy VI LO im. Tadeusza Reytana Jerzy Engel. [dostęp płatny]
  8. Jacek Jackiewicz. Andrzej Nykowski. „Gazeta Wyborcza-Warszawa”, s. 11, 5 styczeń 2012 (pol.). [dostęp 2016-11-26]. Cytat: Andrzej Nykowski należy do grona tych nauczycieli, którzy tworzyli wielkość Liceum Reytana w latach 70. i wcześniejszych. Miał wówczas Reytan cztery filary swojej wielkości: wybitnych profesorów, o których do dziś opowiada się legendy; uczniów prymusów, zawsze gotowych wygrać dowolną naukową olimpiadę; harcerzy Czarnej Jedynki; i najlepszych w Warszawie koszykarzy. Tych koszykarzy, których trenował Andrzej Nykowski.. [dostęp płatny]
  9. Andrzej Nartowski. Pożegnanie (1931-2003). „Gazeta Wyborcza - Częstochowa”, s. 4, 8 listopada 2003 (pol.). [dostęp 2016-11-26]. Cytat: Listę sukcesów Andrzeja otworzył tytuł mistrza Polski szkół średnich w 1951 r. Ukończył gimnazjum im. Tadeusza Reytana i liceum im. Stefana Batorego w Warszawie. [dostęp płatny]
  10. a b c d Halina Obertyńska, Zbigniew Pisanski: Powstanie i dzieje biblioteki do roku 1951. 1969. [dostęp 2016-11-19].  Cytat: VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana wyprowadza swój rodowód z po­wstałej w Warszawie, w wyniku rewolucji 1905 r., szkoły im. T. Kościuszki. W roku 1906 powstała ona jako prywatne gimnazjum, jedno z pięciu w Warszawie z wykładowym języ­kiem polskim. Tadeusz Sierzputowski był jej pierwszym dyrektorem, a organizatorem i v­dyrektorem gorący patriota i zesłaniec carski - lekarz Marian Rychłowski.
  11. Barbara Brzuska: Vita memoriae, magistra vitae: Nauczanie języków klasycznych i kultury antycznej w gimnazjum i liceum państwowym im. Tadeusza Reytana w Warszawie. Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2005. ISBN 83-89663-31-7. (pol.)
  12. a b Dorota Nadgrabska: Od Smolnej Dolnej do Wiktorskiej (wydanie jubileuszowe z okazji obchodów "Stulecia Reytana 1905-2005"). Warszawa: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół VI LO im. T. Reytana w Warszawie, 2005, s. 1-30. (pol.)
  13. Ja i reszta. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1984, s. 246. ISBN 8308008011.
  14. a b Zygmunt Zagórski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Książnica Polska, 1924, s. 123. [dostęp 2016-11-18]. Cytat: Zaczątkiem gimnazjum była założona w r. 1905 przez doktora Tadeusza Sierzputowskicgo trzyklasowa szkoła z językiem wykładowym polskim; w rok później uległa przekształceniu na 8-io klasowe gimnazjum humanistyczne. W roku 1909 do 10 istniejących klas dołączono 3 klasy szkoły Świecimskiego. Wtedy też po­wstały obok humanistycznych równoległe oddziały realne. W r 1915 szkołę przekształcono na t. zw. „8-io klasową Wyższą szkolę realną”, następnie reorganizując szkołę utworzono gimnazjum niższe i dwa gimnazja wyższe: humanistyczne i matematyczno-przyrodnicze. W tym stanie szkoła została w roku 1919 upaństwowioną, otrzymując miano „Gimnazjum im. T. Reytana”. Do 1 stycznia rroku 1909 szkoła mieściła się przy ulicy Żórawiej 49, następnie do 1 sierpnia r. 1914 przy ulicy Smolnej 3. Do 1 stycznia r. 1908 kierował nią założyciel, a od tego czasu do upaństwowienia Marjan Rychłowski. (pol.)
  15. a b Stanisław Konarski: Internetowy polski słownik biograficzny (pol.). 1991-1992. [dostęp 2016-11-19].  Cytat: Do Warszawy powrócił R. w sierpniu 1906 i w r. szk. 1906/7 był nauczycielem w dwu prywatnych gimnazjach warszawskich. W r. 1907 odkupił od Tadeusza Sierzputowskiego trzyklasową szkołę męską z językiem wykładowym polskim, mieszczącą się przy ul. Żurawiej 49 i był jej dyrektorem w l. 1909–19, w prowadzeniu szkoły współdziałał Ignacy Radliński.
  16. a b c d e Jan Świątecki. Szkoła Mariana Rychłowskiego 1905-1919. „Stolica”. 39(1905), 23 listopada 1984. Warszawa (pol.). 
  17. Jerzy S. Majewski. Tam, gdzie ukrywał się Traugutt. „Gazeta Stołeczna”, s. 13, 17 października 2002 (pol.). Cytat: Smolna 3[..] Cały obszar dawnej Smolnej dolnej dziś zajmuje Park Kultury[..] Po Święcimskim w budynku ulokowała się szkoła Mariana Rychłowskiego. Przeniosła się tu z Żurawiej[..]Wnętrza szkoły zostały zmodernizowane. Salę aktową przekształcono w pomieszczenie służące zarówno za salę gimnastyczną, jak i aulę[..] Szkoła miała internat dla uczniów spoza Warszawy. Umieszono go w trzech dawnych salach klasowych. Około 1910 r. uczyło się tu prawie 400 chłopców. [Dostęp płatny].
  18. Daria Dziewięcka. Nie masz warszawiaka nad reytaniaka. „Gazeta Stołeczna”, 11 czerwca 2005 (pol.). [dostęp 2016-11-16]. Cytat: Edward Łukasiak, matura 1933: - Uczyliśmy się w kamienicy przy Książęcej, tzw. czynszówce. Mieszkali w niej też zwyczajni lokatorzy. Wchodziło się przez podwórko, a na II piętrze zakładało bambosze. Bardzo ściśle przestrzegano higieny. Na lekcje często się spóźniałem. Wtedy musiałem wejść przez główną bramę, obok gabinetu dyrektora. Ale to od woźnego zależało, czy wpuści do szkoły. Uczyłem się w klasie klasycznej - do dziś potrafię wyrecytować wstęp do "Iliady". 
  19. Lista nauczycieli z 1924 roku: nauczycielami byli Stanisław Baliński (ur. 1855), Władysław Brodzikowski (ur. 1889), Karol Biske (ur. 1864), Adam Czartkowski (ur. 1881), Janina Czerwińska (ur. 1868), Edward Discher (ur. 1870), Feliks Frankiewicz (ur. 1898), Bolesław Gawęcki (ur. 1889), Zenon Jagodziński (ur. 1892), Józef Krudowski (ur. 1881), Kazimierz Kwiek (ur. 1880), Włodzimierz Lindorf (ur. 1878), Stanisław Lisiecki (ur. 1872), Hieronim Łada (ur. 1854), Jadwiga Odyniec (ur. 1887), Stanisław Ostrowski (ur. 1891), Roman Pisarski (ur. 1876), Irma Szolce (ur. 1899), Józef Szumański (ur. 1889), ks. Feliks Tan (ur. 1887), Gabjel Tołwiński (ur. 1869), Kazimierz Wróblewski (ur. 1886), Wiktor Zieliński (ur. 1878), ks. Franciszek Pyrzakowski (ur. 1887), Bolesław Ignatowicz (ur. 1877), Stefan Wysocki (ur. 1886).
  20. a b c Jacek Żakowski. Z powodu zmian organizacyjnych.... „Tygodnik Solidarność”, s. 12, 1 maja 1981 (pol.). [dostęp 2016-11-16]. Cytat: Do uczniów VI L.O. im. Tadeusza Reytana. Do tej pory w naszej szkole nie został zrealizowany IV punkt Porozumienia Gdańskiego: „Przywrócić do poprzednich praw ludzi zwolnionych po strajkach w 1970 i 1976 roku (...) W 1976 roku grupa profesorów naszego liceum podpisała list protestacyjny do Sejmu PRL w sprawie represji wobec strajkujących robotników Radomia i Ursusa. W konsekwencji profesorowie: Ireneusz Gugulski i Wojciech Fałkowski zostali usunięci ze szkoły, kilkoro starszych nauczycieli przeniesiono na emeryturę a prof. Anna Modrzejewska i prof. Anna Sosin pozostały w pracy tylko w wyniku apelacji. W zeszłym roku spowodowano odejście prof. Anny Modrzejewskiej. W grudniu 1980 roku kolo NSZZ „Solidarność" przy naszej szkole wystosowało list w tej sprawie do władz szkolnych. Żądania zawarte w liście są poparte przez wszystkich członków szkolnych kól „Solidarności” Mokotowa. Pomimo to profesorowie Anna Modrzejewska, Wojciech Fałkowski i Ireneusz Gugulski do tej pory nie powrócili do naszej szkoły. Żądamy: 1) umożliwienia powrotu do pracy profesorów A. Modrzejewskiej, W. Fałkowskiego i I. Gugulskiego, 2) oficjalnego przeproszenia wszystkich pokrzywdzonych nauczycieli, 3) przywrócenia w roku szkolnym 1981/82 klas humanistycznych. Dnia 26 lutego rozpoczynamy akcje zbierania podpisów pod petycją do kuratora w tej sprawie. 
  21. Ewa Modrzejewska: Reytan 1953-1989 - szkoła niepokornych (Dokument elektroniczny, praca magisterska pod kierunkiem Jakuba Karpińskiego). Warszawa: Instytut Socjologii Wydział Filozofii i Socjologii, Instytut SAocjologii, 2002. [dostęp 2016-11-26].[Połączone Biblioteki IFiS PAN, WFiS UW i PTF. Dostępne tylko w czytelni za zgodą autora]
  22. Daria Dziewięcka. Reytan szykuje się do wielkiego jubileuszu. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 9 czerwiec 2005 (pol.). [dostęp 2016-11-16]. Cytat: Andrzej Zoll, matura 1959. Byliśmy pierwszym rocznikiem, który maturę zdawał na Wiktorskiej, bo trzy i pół roku uczyliśmy się na Rakowieckiej. To była wtedy szkoła męska zaprzyjaźniona z liceum Żmichowskiej[..]Moja klasa wprowadziła zwyczaj publicznego obchodzenia tłustego czwartku. Poprzebierani, z pączkami od Bliklego szliśmy do koleżanek ze Żmichowskiej.  [Dostęp płatny].
  23. L. Stomma. Pogrzeb dyrektora. „Polityka”, 18 marca 2006. 
  24. Michał Putkiewicz: „Złoty wiek” VI LO im. T. Reytana - przełom lat 60. i 70. Praca na II Konkurs Historyczny organizowany przez Stowarzyszenie Absolwentów i przyjaciół VI L.O. im. T. Reytana w Warszawie. 1994/1995. [dostęp 2016-11-20].
  25. Daria Dziewięcka. Nie masz warszawiaka nad reytaniaka. „Gazeta Stołeczna”, 11 czerwca 2005 (pol.). [dostęp 2016-11-16]. Cytat: W Reytanie uczyłem się trzy lata - do 1963 r. Zawsze będę pamiętał tłuste czwartki i przemarsz z transparentem: "Łacina hartuje", na którym wybite były litery Ł i H. Reytaniacy wiedzą, co to znaczy. 
  26. W Rylski: Dyrektorzy Reytana. 2007. [dostęp 2016-11-20].
  27. Gimnazjum i Liceum im. T. Reytana w Warszawie (pol.). [dostęp 2016-11-22].
  28. Jan Świątecki. Państwowe liceum im. Tadeusza Rejtana. „Stolica”. 43(1909), 21 pażdziernika 1984. Warszawa (pol.). 
  29. Jerzy Kasprzycki. Warszawskie Pożegnania. „Życie Warszawy”, 25-26 kwietnia1981. Cytat: Podobną paczkarnię wyrobów mniej narkotycznych, za to smakowitszych (budynie, galaretki, proszek do pieczenia) urządziła w Warszawie, celem przybliżenia się do rynku polskiego, znana fabryka z Gdańska-Oliwy doktora Augusta Oetkera w nowym budynku przy ul. Rakowieckiej 23. 
  30. Początek roku szkolnego 3go września. Przygotowania i zmiany wszkolnictwie. „Dobry Wieczór! i Kurjer Czerwony”. 17 (227), 18 sierpnia 1938. [dostęp 2016-11-16]. 
  31. Jerzy Kasprzycki. Warszawskie Pożegnania. „Życie Warszawy”, 25-26 kwietnia1981. Cytat: Ani dostojny wiek, ani głębia wiedzy nie upoważniają mnie, aby zbyt mądrzyć się na temat zamierzchłej historii Gimnazjum im. Tadeusza Rejtana. Czasem tylko uśmiecham się, gdy czytam opowiastki „znawców”, jakoby [..] jakoby ...od 1937 r. szkoła mieściła się w nowym gmachu przy ul. Rakowieckiej...” (do 1939 r. szkoła mieściła się w starej siedzibie przy ul. Książęcej 4). 
  32. Ireneusz Gugulski: Syneczku, panieneczko. Warszawa: 1995. ISBN 83-905423-0-7.
  33. Uchwała Nr LV/1477/2005. BIP m. st. Warszawy, 2005-06-16. [dostęp 2011-03-30].
  34. Daria Dziewięćka. Roczniki zabalują. „Gazeta Stołeczna”, s. 10, 10 czerwca 2005 (pol.). [dostęp 2016-11-26]. [dostęp płatny]

Linki zewnętrzne[edytuj]