Varujan Vosganian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Varujan Vosganian
Ilustracja
Varujan Vosganian w 2006
Data i miejsce urodzenia 25 lipca 1958
Krajowa
Zawód ekonomista, polityk, pisarz
Alma Mater Uniwersytet Bukareszteński
Stanowisko minister gospodarki i handlu (2007), minister gospodarki i finansów (2007–2008), minister gospodarki (2012–2013)
Strona internetowa

Varujan Vosganian, orm. Վարուժան Ոսկանյան, trb. Warużan Woskanian (ur. 25 lipca 1958 w Krajowie[1]) – rumuński ekonomista, polityk, pisarz i poeta pochodzenia ormiańskiego. Minister gospodarki i handlu (2007), minister gospodarki i finansów (2007–2008), minister gospodarki (2012–2013), długoletni parlamentarzysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1982 ukończył studia na wydziale handlu Akademii Studiów Ekonomicznych w Bukareszcie, w 1991 został absolwentem wydziału matematyki Uniwersytetu Bukareszteńskiego. W 1998 otrzymał stopień doktora nauk ekonomicznych. Pracował jako ekonomista i publicysta periodyków ekonomicznych, a także jako dyrektor czasopisma kulturalnego społeczności ormiańskiej „Ararat”[2].

W 1990 został przewodniczącym Związku Ormian w Rumunii (UAR). Z ramienia tej organizacji do 1996 przez dwie kadencje sprawował mandat posła do Izby Deputowanych, przewodniczył klubowi poselskiemu mniejszości narodowych[1][2]. W 1996 stanął na czele nowo powstałej Partii Alternatywy Rumunii, przekształconej w 1999 w Związek Sił Prawicy. Do 2001 kierował tym ugrupowaniem, od 1999 wspólnie z Adrianem Iorgulescu[3].

Od 1996 do 2000 był senatorem z ramienia Rumuńskiej Konwencji Demokratycznej. Dołączył później do Partii Narodowo-Liberalnej. W 2004 powrócił do Senatu, z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w 2008 i w 2012[2]. W 2016 z listy Sojuszu Liberałów i Demokratów uzyskał mandat posła do Izby Deputowanych[4].

W październiku 2006 został przedstawiony jako rumuński kandydat na komisarza europejskiego. W niektórych mediach pojawiły się wówczas informacje, jakoby był współpracownikiem komunistycznej służby specjalnej Securitate[5]. Informacji tej zaprzeczyła Krajowa Rada Badań Archiwów Securitate (CNSAS), jednakże kandydatura Varujana Vosganiana została wycofana. W styczniu 2007 objął natomiast stanowisko ministra gospodarki i handlu[6] w gabinecie Călina Popescu-Tăriceanu. Od kwietnia 2007 do grudnia 2008 był ministrem gospodarki i finansów w tym samym rządzie[7]. W grudniu 2012 został ministrem gospodarki w rządzie Victora Ponty. Zrezygnował w październiku 2013, jego dymisja wiązała się ze złożonym w poprzednim miesiącu przez instytucję śledczą DIICOT wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego w związku z zarzutami działania na szkodę gospodarki narodowej w latach 2007–2008[8].

Działalność literacka i publicystyczna[edytuj | edytuj kod]

Varujan Vosganian podczas targów książki Göteborg Book Fair (2013)

Autor literatury pięknej[9]). W 1994 debiutował tomem poezji Şamanul albastru oraz prozą Statuia Comandorului. W 2005 został pierwszym wiceprezesem Związku Pisarzy w Rumunii. Cartea șoaptelor (Księga szeptów) jest jego pierwszą powieścią, ukazała się nakładem wydawnictwa Polirom w 2009 i została przetłumaczona na liczne języki obce. W 2016 książka ta w polskim tłumaczeniu Joanny Kornaś-Warwas, wydana przez oficynę „Książkowe Klimaty”, zdobyła Nagrodę Literacką Europy Środkowej „Angelus”[10] oraz Nagrodę Czytelników im. Natalii Gorbaniewskiej[11].

W 2012 i 2013 trzy kraje (Rumunia, Armenia i Izrael) proponowały Varujana Vosganiana jako kandydata do Nagrody Nobla[10].

Jest również autorem publikacji ekonomicznych (w tym trzech książek[9]).

Wybrane książki[edytuj | edytuj kod]

  • Șamanul Albastru – wiersze, Wyd. „Ararat”, Bukareszt 1994, ​ISBN 973-96682-1-6​.
  • Statuia Comandorului – opowiadania, Wyd. „Ararat”, Bukareszt 1994, ​ISBN 973-96682-3-2​ (Nagroda Literacka Stowarzyszenia Pisarzy Bukaresztu).
  • Ochiul cel alb al Reginei – wiersze, Wyd. „Cartea Românească”, Bukareszt 2001, Chicago 2002, ​ISBN 973-23-0962-8​ (wyróżnienie The American Literary Translators Association).
  • Portret de femeie – wiersze, Wyd. „Dacia”, Kluż-Napoka 2004, ​ISBN 978-973-35-1933-1​.
  • Iisus cu o mie de brațe – wiersze, Wyd. „Dacia”, Kluż-Napoka 2004, ​ISBN 973-35-1932-4​.
  • Cartea șoaptelor – powieść, Wyd. „Polirom”, Jassy 2009, ​ISBN 978-973-46-0887-4​ (wyd. w jęz. pol.: Księga szeptów, „Książkowe Klimaty”, Wrocław 2015, ​ISBN 978-83-64887-31-4​).
  • Jocul celor o sută de frunze și alte povestiri – powieść, Wyd. „Polirom”, Jassy 2013, ​ISBN 978-973-46-3833-8​.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Varujan Vosganian (rum.). cdep.ro. [dostęp 2015-01-06].
  2. a b c Varujan Vosganian (rum.). senat.ro. [dostęp 2015-01-06].
  3. Leaders of Romania (ang.). zarate.eu. [dostęp 2015-01-05].
  4. Repartizarea mandatelor de parlamentari în județe și municipiul București (rum.). agerpres.ro, 15 grudnia 2016. [dostęp 2016-12-15].
  5. Vosganian a fost informator al Securitatii (rum.). jurnalul.ro, 27 października 2006. [dostęp 2015-01-06].
  6. Varujan Vosganian, validat ministru cu o majoritate zdrobitoare (rum.). adevarulonline.ro, 15 grudnia 2006. [dostęp 2015-01-06].
  7. Rulers: Romania: Ministries, etc. (ang.). rulers.org. [dostęp 2015-01-06].
  8. DIICOT: Varujan Vosganian şi Adriean Videanu sunt cercetaţi penal în dosarul Romgaz (rum.). digi24.ro, 2 września 2013. [dostęp 2015-01-06].
  9. a b Varujan Vosganian (ang.). WorldCat. [dostęp 2016-10-25].
  10. a b Varujan Vosganian. Angelus 2016. angelus.com.pl, 15 października 2016. [dostęp 2016-10-15].
  11. Varujan Vosganian laureatem Nagrody im. Natalii Gorbaniewskiej. angelus.com.pl, 13 października 2016. [dostęp 2016-10-15].