Vaud

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Vaud
niem. Kanton Waadt
fr. Canton de Vaud
wł. Cantone di Vaud
ret. Chantun Vad
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Szwajcaria
Siedziba Lozanna
Data powstania 1803
Kod ISO 3166-2 CH-VD
Powierzchnia 3212 km²
Populacja (2004)
• liczba ludności

657 700
• gęstość 205 os./km²
Języki urzędowe francuski
Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba dystryktów 19
Liczba gmin 382
Położenie na mapie Szwajcarii
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Vaud (fr.: Vaud, niem. Waadt, rom. Vad, wł.: Vaud) – kanton w zachodniej Szwajcarii. Vaud dołączył do Konfederacji Szwajcarskiej w 1803 roku. Nazwa pochodzi od łac. Pagus Waldensis. Stolicą jest Lozanna.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Południowa część kantonu leży nad Jeziorem Genewskim. Od strony północnej Vaud graniczy z kantonem Neuchâtel i jeziorem o tej samej nazwie. Po stronie zachodniej rozlega się łańcuch gór Jura, tworzący granicę z Francją. Na wschodzie Vaud graniczy z kantonami Fryburg i Berno, na południowym zachodzie z kantonem Genewa i na południowym wschodzie z kantonem Valais. Najwyższy szczyt, Les Diablerets, znajduje się 3210 m n.p.m.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Kanton Vaud dzieli się obecnie na 10 dystryktów (fr.: district):

Wcześniej, od 1803, było ich 19.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ziemie kantonu były zamieszkane już w czasach prehistorycznych. Później zamieszkiwało je celtyckie plemię Helwetów. W 58 r. p.n.e. zostały podbite przez Cezara. Rzymianie założyli wiele miast, m.in. Vevey (łac.: Viviscus) i Lozannę (łac.: Lausonium lub Lausonna). Między II a IV w. osiedlili się tutaj Alamanowie. W V w. zostały podbite przez Burgundów, a później przez Franków pod wodzą Merowingów. Do 888 w imperium Karolingów. W latach 1032-1218 pod panowaniem niemieckiej dynastii Zähringen. Po niej ziemie te weszły w skład księstwa Sabaudii. Na początku XV w. były okupowane przez wojska berneńskie, a od 1536 r. włączone do Berna. Reformacja zawitała tu za sprawą Piotra Vireta, współpracownika Kalwina. Przez wiele lat próbowano zrzucić zwierzchnictwo Berna. Udało się to dopiero podczas rewolucji francuskiej. W 1803 kanton stał się częścią Szwajcarii.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Językiem urzędowym kantonu jest język francuski. Językami z najwyższym odsetkiem użytkowników są:

Polityka[edytuj | edytuj kod]

W kantonie działa Ligue vaudoise [1], wydająca dwutygodnik La Nation.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy