Velostrady GZM

Velostrady GZM – sieć velostrad na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, tworzona przez zarząd Metropolii przy ścisłej współpracy z władzami miast. Koncepcja tras łączących miasta Metropolii po raz pierwszy pojawiła się w 2013 r. (Metropolitalne Studium Systemu Tras Rowerowych)[1][2]; w grudniu 2016 opublikowano audyt z możliwością wykorzystania zlikwidowanych linii kolejowych (VeloSilesia)[3][4]. Ostateczna koncepcja została podpisana przez miasta Metropolii w maju 2022 r.[5] i obejmuje 11 tras na terenie
Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, wchodzących w skład konurbacji górnośląskiej; koncepcja zakłada budowę dróg rowerowych o standardzie velostrady o łącznej długości 120 km, mających pełnić funkcję transportową[6] i stanowić alternatywę dla podróży samochodem na krótkich dystansach[7]. Sieć ma być „kręgosłupem” transportu rowerowego Metropolii[8] i stanowić trzon Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych (MSTR)[9]. Budowa pierwszych fragmentów rozpoczęła się pod koniec 2023 roku. Pierwszy pełny odcinek velostrady o długości ok. 4,4 km został ukończony i oddany do użytku w grudniu 2024 roku[10]. Zgodnie z informacjami Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii z 2025 roku w ramach Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych planowanych jest dziewięć velostrad o łącznej długości ok. 120 km[11].
Parametry techniczne
[edytuj | edytuj kod]Velostrady mają być realizowane zgodnie ze „Standardami i wytycznymi kształtowania infrastruktury rowerowej GZM”[12]. Inwestycja ma zapewnić szybki i bezpieczny przejazd dla rowerzystów[13][14].
Projekt zakłada[13][7][8][14]:
- odseparowanie od ruchu samochodowego oraz ruchu pieszych, z systemem bezkolizyjnych zjazdów oraz skrzyżowań realizowanych z użyciem tuneli i kładek,
- dwa pasy ruchu dla każdego kierunku o łącznej szerokości 4 metrów,
- możliwość podróży z prędkością 30–40 km/h[15],
- połączenia z gminnymi drogami rowerowymi,
- budowę punktów obsługi rowerów,
- oświetlenie tras[16][17].
Przebiegi tras
[edytuj | edytuj kod]
Velostrada nr 1: Katowice – Sosnowiec
[edytuj | edytuj kod]

Velostrada nr 1 – opisywana też jako Velostrada Wschód – prowadząca z Katowic do Sosnowca przez okolice kampusu Uniwersytetu Śląskiego, Bulwar Rawy, śladem nieczynnej linii kolejowej w Rozdzieniu do ulicy Hallera, przecinając byłym przepustem linię kolejową nr 161 (tunel). Następnie przebiega dalej wąwozem nieczynnej linii kolei piaskowej nr 678 w Burowcu i Borkach do ul. Borki, zbliżając się zarazem do drogi ekspresowej S86 i kierując się w stronę Sosnowca w okolicach ulicy Kresowej[18][19]. Na granicy Sosnowca i Katowic velostrada nr 1 ma łączyć się z velostradą nr 7 (Czeladź, Będzin, Dąbrowa Górnicza) i velostradą nr 8 (Mysłowice)[20]. Na terenie Sosnowca trasa rowerowa prowadzona jest do granicy dzielnic Pogoń i Stary Sosnowiec, a dalej po śladzie kolei piaskowej nieczynnej linii Wiktora w kierunku centrum Sosnowca[21], biegnąc równolegle do ul. Wiązowej, przecina al. Mireckiego i dalej przebiega wzdłuż ul. ks. W. Sedlaka do Parku Dietla[21][20].
W 2023 roku GZM zleciła opracowanie koncepcji technicznej dla velostrady nr 1, obejmującej odcinek z centrum Katowic do centrum Sosnowca[22]. W czerwcu 2024 roku Metropolia przeprowadziła konsultacje społeczne projektu koncepcji technicznej, obejmujące geoankietę oraz warsztaty i debatę w ramach cyklu „Metropolia Idei”[23]. Przygotowana koncepcja spotkała się z krytyką części środowisk rowerowych i lokalnych organizacji społecznych, zwłaszcza w rejonie katowickiego Burowca[24][25].
24 marca 2026 roku Sosnowiec podpisał umowę z konsorcjum Primost Południe z Będzina i Drogopol z Katowic na zaprojektowanie i budowę 7,5 km odcinków velostrad, obejmujących również trasy w kierunku Będzina, Dąbrowy Górniczej oraz Czeladzi[26][27].
Na początku maja 2026 ukazał się Raport Sojuszu Organizacji Społecznych SOS Katowice , który zestawił ten etap prac z sytuacją po stronie Katowic, wskazując, że Sosnowiec podpisał umowę na budowę własnych odcinków velostrad, podczas gdy działania władz Katowic opisują słowami[28]:
Przez te dwa lata nie wydarzyło się nic po stronie miasta Katowice, co przybliżałoby realizację tej inwestycji, przeciwnie – nowe fakty wskazują, że kontynuowana jest ze strony Katowic obstrukcja wobec kluczowej inwestycji rowerowej aglomeracji.
Velostrada nr 2: Katowice – Siemianowice Śląskie – Chorzów – Bytom – Piekary Śląskie
[edytuj | edytuj kod]Trasa o długości ok. 15,5 km; jej planowany początek to okolice pl. Alfreda w Katowicach. Następnie będzie łączyła Siemianowice Śląskie z Chorzowem i poprzez zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Żabie Doły” ma docierać do Bytomia. W pobliżu drogi wojewódzkiej nr 911 ma połączyć się z lokalnymi drogami rowerowymi w Piekarach Śląskich[21]. W ramach pakietu wsparcia dla kluczowych odcinków velostrad GZM przyznała w kwietniu 2025 roku Bytomiowi ok. 0,7 mln zł na opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego dla odcinka velostrady nr 2 na terenie miasta, łączącego Bytom z Piekarami Śląskimi[29]. W październiku 2025 Miejski Zarząd Dróg i Mostów w Bytomiu podpisał umowę na opracowanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego dla odcinka velostrady nr 2 na terenie gminy Bytom. Dokument o wartości ponad 510 tys. zł, w całości finansowany ze środków pozyskanych z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, obejmuje trzy odcinki: od granicy z Piekarami Śląskimi w rejonie ul. Kędzierzyńskiej do ul. Musialika, od ul. Musialika do ul. Pszczyńskiej oraz od ul. Pszczyńskiej do granicy z Chorzowem w rejonie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Żabie Doły[30]. 2 stycznia 2026 Miejski Zarząd Dróg i Mostów w Bytomiu odebrał opracowany Program Funkcjonalno-Użytkowy dla odcinka velostrady nr 2 na terenie miasta; koszt PFU wyniósł ponad 510 tys. zł i został w całości sfinansowany ze środków pozyskanych z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii[31].
Velostrada nr 3: Katowice – Tychy
[edytuj | edytuj kod]Trasa o długości od 10 do 17 km, łącząca Katowice i Tychy, rozważana w dwóch koncepcjach[21][32]:
- przez południowe dzielnice Katowic, Podlesie i Kostuchnę,
- przez tyską dzielnicę Czułów, katowickie Murcki i tereny leśne.
W kwietniu 2025 roku Metropolia GZM poinformowała, że w ramach pakietu wsparcia dla kluczowych odcinków velostrad miasto Tychy otrzyma ok. 900 tys. zł na przygotowanie dokumentacji i realizację ok. 3-kilometrowego odcinka velostrady nr 3 na swoim terenie, z planowanym okresem realizacji w latach 2025–2027[29]. 18 czerwca 2025 została podpisana umowa na wykonanie tyskiego odcinka velostrady[33][34]. We wtorek, 30 września 2025, miasto przekazało teren budowy wykonawcy odpowiedzialnemu za realizację odcinka od ul. Palmowej w kierunku granicy z Katowicami[35]. W lutym 2026 Miejski Zarząd Ulic i Mostów informował, że trwają prace związane z budową kanalizacji deszczowej, oświetlenia ulicznego i sieci teletechnicznej oraz roboty ziemne pod drogę rowerową, a 27 lutego 2026 ogłoszono konsultacje społeczne dotyczące inwestycji na odcinku od ul. Palmowej do granic miasta[36][37]. Jesienią 2025 miasto Katowice i Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaprezentowały koncepcję katowickiego odcinka velostrady nr 3 o długości ok. 6 km, przygotowaną przez firmę Collect Consulting S.A. Odcinek ma rozpoczynać się w rejonie skrzyżowania ul. Górniczego Stanu i ul. Pszczyńskiej w Giszowcu, gdzie zaplanowano tunel pieszo-rowerowy pod drogą krajową nr 86. Dalej trasa ma prowadzić wzdłuż wschodniej strony DK86 do dzielnicy Murcki, z wykorzystaniem istniejącego przejścia podziemnego w rejonie ul. Solskiego oraz budową nowych kładek nad łącznicami ul. Bielskiej w pobliżu ronda Książąt Pszczyńskich. W ramach prac projektowych analizowano dwa warianty przebiegu przez Murcki: wzdłuż ul. Bielskiej – z mniejszą wycinką drzew, ale koniecznością budowy ekranów akustycznych oraz dodatkowej kładki – oraz wzdłuż ul. Pawła Kołodzieja, wymagający wycinki ok. 1000 drzew. Po konsultacjach społecznych Metropolia zarekomendowała wariant z większą wycinką, wskazując na niższy koszt inwestycji, możliwość rezygnacji z części obiektów inżynieryjnych i uproszczenie procedur projektowych. Po zakończeniu budowy velostrada ma się łączyć w Giszowcu z velostradą nr 6, tworząc ciąg infrastruktury rowerowej od Brynowa w Katowicach do Tychów.

Velostrada nr 4: Katowice – Chorzów – Świętochłowice – Ruda Śląska – Zabrze – Gliwice
[edytuj | edytuj kod]Najdłuższa z metropolitalnych velostrad o planowanej długości ok. 30 km. Trasa posiada ustalone wstępne przebiegi z wizją lokalną; w opracowaniu uwzględniono przebieg miejskich sieci dróg rowerowych oraz planowane nowe inwestycje (np. centrum przesiadkowe)[6][38].
Na terenie Rudy Śląskiej przebiegać będzie 7,5 km trasy istniejącym ciągiem od granicy z Zabrzem w pasie drogowym ul. Zabrzańskiej do ul. Przedtorze. Następnie poprowadzony zostanie na południe śladem nieczynnej linii kolejowej do ulicy Chorzowskiej. Od skrzyżowania ulicy Lompy i Chorzowskiej droga przechodzi do granicy ze Świętochłowicami. W znacznej części rudzki odcinek poprowadzony zostanie między ogródkami działkowymi i terenami poprzemysłowymi, w pobliżu zabudowy wielorodzinnej[39].
W Gliwicach velostrada ma powstać w znacznej części na istniejących już trasach oraz tych, które zostały zaplanowane. Jej szacunkowa długość wynosi około 5,5 km. Rozpoczynać się ma na placu Piłsudskiego, a biec będzie przez aleję Przyjaźni, ulice Dworcową, Częstochowską, Jagiellońską, Szarą i Zabrską do ul. Chorzowskiej[40]. Prace nad velostradą miały rozpocząć się w 2023 roku[41].
W kwietniu 2025 roku Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia przyznała Świętochłowicom dotację w wysokości ok. 4,5 mln zł na przygotowanie dokumentacji i realizację pierwszego, ok. 1-kilometrowego odcinka velostrady nr 4 na terenie miasta[29], a 23 czerwca 2025 roku władze miasta Świętochłowice poinformowały o rozpoczęciu budowy pierwszego odcinka velostrady nr 4 o długości 1 km[42] w ciągu ulic Zielonej, Śląskiej oraz Wojska Polskiego[43].
Velostrada nr 5: Tarnowskie Góry – Bytom
[edytuj | edytuj kod]
Trasa o wstępnej długości ok. 14 km, o przebiegu z Bytomia do Tarnowskich Gór; połączenie o dodatkowych walorach rekreacyjnych[21]. Zgodnie z informacją Urzędu Miejskiego w Bytomiu najdłuższy, bo mający ponad 11 km długości odcinek velostrady nr 5 powstanie w granicach tego miasta. W październiku 2025 Miejski Zarząd Dróg i Mostów podpisał umowy na opracowanie programów funkcjonalno-użytkowych dla bytomskiego odcinka metropolitalnej drogi rowerowej, które w całości zostaną sfinansowane ze środków Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii[30]. 5 stycznia 2026 Miejski Zarząd Dróg i Mostów odebrał Program Funkcjonalno-Użytkowy dla bytomskiego odcinka velostrady nr 5. Według miasta najdłuższy, liczący ponad 11 km fragment tej trasy powstanie w Bytomiu, a opracowanie PFU zostało w całości sfinansowane dzięki środkom pozyskanym z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w kwocie 1,1 mln zł.[44] Program funkcjonalno-użytkowy velostrady nr 5 podzielono na trzy części obejmujące kilkanaście odcinków. Przewidują one m.in. przebieg trasy od granicy z Tarnowskimi Górami do ul. Polnej, następnie do ul. Łokietka i ul. Hakuby, dalej od ul. Hakuby do ul. Celnej, od ul. Celnej do ronda NSZZ „Solidarność” oraz do ul. Węglowej, a w trzecim etapie – od ul. Węglowej przez ul. Dworską do granicy z Piekarami Śląskimi. Na terenie Piekar Śląskich trasa ma zostać poprowadzona wzdłuż linii kolejowej do skrzyżowania al. Jana Pawła II z ul. Kędzierzyńską, gdzie połączy się z velostradą nr 2.[45]. Przewidziano także łącznik wzdłuż ul. Strzelców Bytomskich od ul. Węglowej do ul. Cegielnianej oraz odcinek łączący rondo NSZZ „Solidarność” z planowanym centrum przesiadkowym w Stroszku, w rejonie stacji kolejowej Bytom-Stroszek. Odcinek bytomskiej velostrady nr 5 ma przebiegać m.in. wzdłuż trasy kolei wąskotorowej w Suchej Górze, Stroszku i Dąbrowie Miejskiej oraz w pobliżu Północnej Obwodnicy GOP (al. Jana Nowaka-Jeziorańskiego)[45].
Velostrada nr 6: Katowice Brynów – Katowice Giszowiec – Mysłowice
[edytuj | edytuj kod]
Trasa o docelowej długości ok. 9,1 km – rozpocznie się w Katowicach koło Centrum Przesiadkowego Brynów[7], będzie biegła wzdłuż nieczynnej linii kolejowej w przebiegu równoległym do trasy rolkowo-rowerowej w Dolinie Trzech Stawów i w dalszym biegu przez dzielnicę Giszowiec, następnie będzie przebiegać wzdłuż ulicy Mysłowickiej w kierunku miasta Mysłowice, docierając do granicy z Mysłowicami w dzielnicy Janów Miejski-Ćmok i dalej wzdłuż ul. Mikołowskiej aż do rejonu ronda Rotmistrza Pileckiego na granicy osiedla Ćmok i centrum Mysłowic[46].

Połączenie Katowice – Mysłowice jest realizowane etapowo. W pierwszym etapie Katowice, przy finansowym udziale GZM, budują połączenie rowerowe o długości ok. 4 km na odcinku pomiędzy Centrum Przesiadkowym na Brynowie a dzielnicą Giszowiec, przy czym od wysokości ul. Huberta do rejonu ul. Kolistej infrastruktura pobiegnie w śladzie zlikwidowanej linii kolejowej[9][7]. W drugim etapie planowana jest realizacja przedłużenia velostrady w kierunku Mysłowic – w śladzie dawnej linii kolejki piaskowej[9][46].
W grudniu 2022 zostały podpisane umowy z GZM dotyczące dofinansowania budowy trasy w ramach projektu Metropolitalna Sieć Tras Rowerowych. W październiku 2023 ogłoszono przetarg na wykonanie pierwszego odcinka o długości 4,4 km między Giszowcem a Centrum Przesiadkowym Brynów[47]. W styczniu 2024 wyłoniono wykonawcę odcinka spośród 10 zgłoszonych ofert[48]. 26 lutego 2024 rozpoczęły się prace budowlane odcinka Katowice Brynów (ul. Huberta) – Katowice Giszowiec (ul. Kolista). Droga rowerowa o parametrach velostrady ma stanowić 80% trasy o długości 5,3 km, a sama velostrada będzie liczyć ok. 4,2 km. W ramach infrastruktury zaplanowano miejsca do odpoczynku (7 na całej trasie), liczydło rowerowe, oświetlenie; połączenia pomiędzy velostradą a drogami na terenie Doliny Trzech Stawów wyznaczono na wysokości parkingu nad rolkostradą, a drugi taki zjazd – obok ronda na końcu ul. Francuskiej, czyli na wysokości pętli autobusowej[49]. Pierwszy odcinek velostrady nr 6 na terenie Katowic, łączący Brynów z Giszowcem, został ukończony i oddany do użytku w grudniu 2024 roku[10]. Trasa o długości ok. 4,4 km ma asfaltową nawierzchnię o szerokości 4 m, jest oświetlona i wyposażona w osiem miejsc obsługi rowerzystów, stacje naprawcze oraz licznik przejazdów przy ulicy Francuskiej; według danych miasta w samym listopadzie 2024 roku z velostrady skorzystało ponad 6 tys. rowerzystów[10].

24 września 2025 roku Zgromadzenie GZM przyznało Katowicom ok. 27,9 mln zł, a Mysłowicom 14,9 mln zł na budowę kolejnego odcinka velostrady nr 6 o łącznej długości 4,72 km[11]. Nowy odcinek ma stanowić kontynuację istniejącej trasy w Giszowcu: w Katowicach pobiegnie m.in. śladem nieczynnej kolei piaskowej i nad autostradą A4 do granicy miasta, natomiast w Mysłowicach dalej wzdłuż ulic Mikołowskiej i Mysłowickiej aż do ronda im. rotmistrza Witolda Pileckiego[50]. W lutym 2026 Rada Miasta Mysłowice wprowadziła do Wieloletniej Prognozy Finansowej zadanie „Budowa metropolitarnej drogi rowerowej (Velostrady nr 6) połączenie Katowice – Mysłowice” na lata 2026–2027, co ma umożliwić rozpoczęcie działań przetargowych dla inwestycji finansowanej z otrzymanych środków[51].
Velostrada nr 7: Sosnowiec – Czeladź – Będzin – Dąbrowa Górnicza
[edytuj | edytuj kod]Przedłużenie velostrady nr 1 Katowice – Sosnowiec, odnogi doprowadzające ruch z Katowic i Sosnowca do miast Zagłębia Dąbrowskiego: Czeladzi, Będzina i Dąbrowy Górniczej. Sumarycznie wszystkie odnogi będą miały długość około 16,9 km. W lutym 2024 wyznaczono dokładny przebieg trasy w Czeladzi: w większości będzie przebiegał śladami kolei piaskowej; velostrada będzie wykorzystywała wiadukt nad Będzińską i most na ulicy Nowopogońskiej. Projekt zostanie zrealizowany w dużej części za pośrednictwem środków przekazanych przez zarząd GZM[52].

Przebiegi rozgałęzień velostrady do poszczególnych miast[21][52]:
- do Czeladzi: od ul. Piłsudskiego w Sosnowcu, wzdłuż drogi ekspresowej nr S86, wiaduktem w ciągu ul. gen. Grota-Roweckiego, a w granicach Czeladzi odbijać na zachód nieopodal ul. Nowopogońskiej, następnie włączać się w ul. Kościuszki i wracać do Nowopogońskiej śladem starej linii kolejowej. Ta nitka ma się kończyć na DK 94 (ul. Będzińska w Czeladzi). Nie jest wykluczone jednak, że zostanie przedłużona do ul. Wolności w Będzinie z wykorzystaniem dalszego przebiegu linii kolejowej i wciąż istniejącej infrastruktury mostowej;
- do Będzina: na terenie Sosnowca rozpoczynać się ma w rejonie ul. gen. Grota-Roweckiego, biec wzdłuż drogi S86 i przecinać ul. Małobądzką, docierając do skrzyżowania dróg S86 i DK94. Następnie droga ma biec wzdłuż DK94 do ul. Będzińskiej w Sosnowcu. Na terenie Będzina velostrada ma przechodzić równolegle do Czarnej Przemszy i kończyć się w sąsiedztwie zamku;
- w kierunku Dąbrowy Górniczej ma to być kontynuacja wzdłuż DK94 odnogi będzińskiej. Velostrada przetnie tu ul. Będzińską w Sosnowcu oraz układ torowisk tramwajowych i dojdzie do lewego brzegu rzeki Czarnej Przemszy, następnie w rejonie ul. Śnieżnej istniejącą kładką przekroczy rzekę i dotrze poprzez drogę wewnętrzną w rejon istniejącego przejazdu kolejowo-drogowego w ciągu ul. Chemicznej i ul. Piotrkowskiej. Dalej trasa rowerowa pobiegnie w rejonie ul. Piotrkowskiej, przetnie DK94, potok Zagórski i ul. Sokolską, a przez dąbrowskie Mydlice doprowadzi rowerzystę do centrum Dąbrowy Górniczej.
W 2025 roku Metropolia GZM zdecydowała o dofinansowaniu miejskiego odcinka velostrady nr 7 w Czeladzi. Miasto otrzymało 35,2 mln zł na realizację trasy o długości 3,80 km w formule „zaprojektuj i buduj”, obejmującej opracowanie dokumentacji oraz wykonanie robót budowlanych[11]. Odcinek ten ma rozpoczynać się na granicy z Sosnowcem, prowadzić po nasypie kolejowym wzdłuż ulicy Nowopogońskiej, dalej tunelem pod tą ulicą i nasypem do drogi krajowej nr 94, a następnie wzdłuż ulicy Grodzieckiej do granicy z Będzinem[50]. W sierpniu 2025 zatwierdzono 67,3 mln zł dofinansowania na budowę 7,5 km velostrady na terenie Sosnowca; projekt obejmuje odcinki velostrad nr 1 i nr 7 w granicach miasta[53][54].
Velostrada nr 8: Katowice – Sosnowiec – Mysłowice
[edytuj | edytuj kod]Bieg wzdłuż rzeki Przemszy[21]. W dokumentach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii trasa ta figuruje jako velostrada nr 8.[55][56]
Velostrada nr 9: Mysłowice – Jaworzno – Sosnowiec
[edytuj | edytuj kod]Przedłużenie velostrady nr 6, odnogi doprowadzające ruch z Katowic do Mysłowic, Jaworzna i Sosnowca. W granicach Mysłowic velostrada będzie liczyła w całości ok. 6 km, a ruch planowany jest po terenie linii kolejowej nr KP401, aż do rzeki Przemszy, na granicy Mysłowic oraz Jaworzna[57].

Historia
[edytuj | edytuj kod]VeloSilesia
[edytuj | edytuj kod]Na poczatku 2016 Rowerowe Katowice z ówczesnym oficerem rowerowym woj. śląskiego sporządziły plan wykonania pierwszej velostrady wykorzystującej ślad zlikwidowanej linii kolejowej[58]. Trasa jako część[59] większego projektu została przedstawiona katowickim radnym podczas jednej z komisji Rady Miasta[59]. Do sprawy ustosunkował się pisemnie Bogumił Sobula, ówczesny pierwszy wiceprezydent Katowic: stwierdzi, że realizacja koncepcji wymaga koordynacji z działaniami Urzędu Marszałkowskiego[59].
W tym samym roku samorząd województwa zlecił przeprowadzenie audytu nieczynnych linii kolejowych pod kątem ich adaptacji na szlaki rowerowe, jako pierwszy etap projektu Velo Silesia[60][59]. Audyt został ukończony 9 grudnia 2016 r.[3]. Audyt na stan jego publikacji wykazywał 75% gruntów pod trasy w posiadaniu gmin, Skarbu Państwa i kolei[3]. Projekt z ramienia Śląskiego Urzędu Marszałkowskiego w ramach projektu VeloSilesia prowadził ówczesny śląski oficer rowerowy Aleksander Kopia[61]. Założeniem było prowadzenie dróg rowerowych po śladach nieczynnych linii kolejowych kolei piaskowych, dzięki czemu uzyskuje się niewielkie przewyższenia terenu, duże wypłaszczenie trasy oraz łagodne łuki i położenie z dala od samochodowych traktów komunikacyjnych[62]. Projekt uwzględniał również integrację infrastruktury w ramach EuroVelo oraz BlueVelo na odcinku w województwie śląskim. Do 2020 roku w ramach projektu przeprowadzono tylko audyt gruntów[63].
Pierwszym odcinkiem miało być połączenie Katowic i Chorzowa[64], ale już w 2017 projekt stał się niemożliwy do wykonania przez brak poparcia ze strony władz miasta Katowice[65], a w konsekwencji także poprzez likwidację na tym odcinku istotnej części infrastruktury pod przyszłą trasę[65]. Dodatkowo 30 grudnia 2016 r. spora ilość działek po liniach kolei piaskowych została skupiona przez spółkę Eminent sp. z o.o. (KRS: 0000543319)[66].
Velostrady metropolitalne GZM
[edytuj | edytuj kod]Na przełomie 2013–2014 zostało opracowane Metropolitalne Studium Systemu Tras Rowerowych na zlecenie ówczesnego Górnośląskiego Związku Metropolitalnego; studium zakładało połączenie miast Metropolii trasami rowerowymi. Dokument ten, po konsultacjach, został opublikowany w listopadzie 2014; znalazły się w nim trasy wykorzystujące ślady zlikwidowanych linii kolejowych[1][2]. W 2018 r. opublikowane zostało zbliżone opracowanie Studium Metropolitalnych Tras Rowerowych, tym razem dla powstałej rok wcześniej Metropolii GZM. W tym dokumencie znajdują się rozwiązania dotyczące wyznaczania tras rowerowych, z których wynika koncepcja budowy metropolitalnych velostrad[14]. W 2019 władze Metropolii oficjalnie zapowiedziały budowę velostrad[17].
Wstępna koncepcja sieci miała liczyć od 22 do 30 km (zależnie od wariantu) i łączyć następujące miasta Metropolii: Dąbrowę Górniczą, Czeladź, Będzin, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Katowice i Mysłowice[67]. Trasy według założeń mają prowadzić głównie przez tereny nieczynnych linii kolejowych[15], dzięki czemu zachowane zostaną parametry dotyczące bezkolizyjności, a wypłaszczenie terenu pozwoli poruszać się tymi trasami osobom z chorobami układu krążenia[68][17]. W 2019 rozpoczął się audyt terenów pod velostrady[67] i proces pozyskiwania gruntów[17].
W roku 2020 opracowano została wielokryterialna analiza i wariantowa koncepcja przebiegu drogi rowerowej (velostrady) Metropolia Wschód z podziałem na trzy zadania: dwa po nieczynnych liniach kolejowych oraz jedno jako połączenie Katowic z Dąbrową Górniczą[69].
20 maja 2022 roku 11 samorządów miast i gmin Metropolii podpisało porozumienie dotyczące przebiegu i wykonania tras velostrad. Uzgodniono wykonanie 8 tras o łącznej długości 120 km, które połączą miasta Zagłębia Dąbrowskiego i Górnego Śląska: Będzin, Chorzów, Czeladź, Dąbrowę Górniczą, Gliwice, Katowice, Mysłowice, Rudę Śląską, Sosnowiec, Świętochłowice i Zabrze. Realizacja pierwszych inwestycji ma rozpocząć się w 2023 roku[5][46][38][52].
Kolejnym etapem po podpisaniu umowy miast z GZM miał być wykup gruntów, którym mają się zająć gminy (Metropolia nie może kupować terenów). Metropolia chciałaby, żeby sprawy terenowe zostały uregulowane do końca 2021 roku. Na budowę infrastruktury rowerowej już wtedy w budżecie GZM zarezerwowane były 22 mln zł[70].
23 grudnia 2019 został podpisany list intencyjny o współpracy Metropolii z CTL Maczki-Bór S.A. (CTL), a wcześniej z firmą Pragabud sp. z o.o. – właścicielami sieci przemysłowych linii kolejowych i działek po tych liniach – w sprawie realizacji etapu I projektu: budowy szybkiej drogi dla rowerów łączącej Katowice z Sosnowcem i Dąbrową Górniczą[71][72][73].
13 marca 2020 GZM podpisała z firmą doradczo-inżynierską LPW z Katowic umowę na przygotowanie 3-wariantowej koncepcji tej trasy[74]. W marcu 2021 zarząd GZM ogłosił możliwość i gotowość do budowy pierwszego odcinka velostrady[75] i miała być to trasa łącząca Sosnowiec i Katowice, równoległa do przebiegu S86; początek realizacji planowany był na 2023 rok[76][77].
Oficer rowerowy Katowic był mocno sceptyczny w sprawie budowy rowerowego połączenia z Zagłębiem Dąbrowskim[7] i ostatecznie, wbrew pierwotnym planom, zamiast odcinka na trasie nr 1 Katowice – Sosnowiec[78] miasto Katowice zdecydowało się na budowę jako pierwszej velostrady nr 6: w maju 2021 nastąpił zakup gruntów od CTL[79][79], a w sierpniu 2021 ogłoszono przetarg na budowę połączenia dzielnicy Giszowiec z węzłem przesiadkowym na Brynowie o łącznej długości ok. 5,3 km, gdzie długość drogi w standardzie velostrady to ok. 4,2 km[80]. Etap drugi od Giszowca do Mysłowic będzie podlegał pracom koncepcyjnym zleconym przez GZM[9].
20 maja 2022 samorządowcy z 11 gmin GZM podpisali porozumienie ws. budowy pierwszych czterech z ośmiu velostrad. W następnych miesiącach podpisywano zgody na pozostałe trasy (łącznie ok. 120 km)[21][81].
Z końcem 2022 roku Metropolia ogłosiła przetarg na opracowanie szczegółowej dokumentacji technicznej dla czterech pierwszych velostrad, uzgodnionych w majowym porozumieniu[21].
20 grudnia 2022 r. została podpisana umowa pomiędzy miastem Katowice a Metropolią o udzielenie pomocy finansowej w formie dotacji celowej na opracowanie dokumentacji projektowej dla velostrady na odcinku od ul. Huberta do ul. Kolistej oraz nabycie nieruchomości pod kolejny etap velostrady od ul. Kolistej do granicy z miastem Mysłowice[82][83].
W styczniu 2023 roku deweloper Pietrzak B. B. złożył wniosek o wydanie zgody na wybudowanie osiedla na Burowcu w miejscu przeznaczonym na metropolitalną velostradę nr 1 (Katowice – Sosnowiec)[84][85][86], proponując wybudowanie zwykłej drogi rowerowej w miejsce velostrady[87][84]. Inwestycji w tej postaci sprzeciwiają się między innymi mieszkańcy Katowic[88][89]. Metropolia przekonuje, że alternatywnym przebiegiem może być trasa przez tereny miejskie planowanego osiedla Mieszkanie Plus[90], ale w obu wariantach nie przewiduje się umieszczenia trasy w pierwotnie planowanym wąwozie i zachowania bezkolizyjności na tym odcinku[91].
W lutym 2023 na sesji zgromadzenia Metropolii przyjęto uchwałę ws. dotacji dla Sosnowca na sfinansowanie zadania pn. Opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego Velostrada nr 1 i 7 w granicy miasta Sosnowiec[21].
Na I kwartał 2023 GZM planowała przetarg na wykonanie koncepcji technicznych kolejnych velostrad: Katowice – Siemianowice Śląskie – Chorzów – Bytom – Piekary Śląskie, Tarnowskie Góry – Bytom oraz Katowice – Sosnowiec – Mysłowice (wzdłuż Przemszy)[21].
W lipcu 2023 roku Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia poinformowała, że w ramach Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych ma powstać osiem velostrad o łącznej długości ok. 120 km, zaznaczając jednocześnie, że katalog tras nie jest zamknięty[22]. W kolejnych latach sieć została rozszerzona o nową velostradę nr 9 (Mysłowice – Jaworzno – Sosnowiec), co spowodowało zwiększenie liczby planowanych tras do dziewięciu[50].
Na początku 2025 roku GZM poinformowała o pozyskaniu 56,5 mln zł dofinansowania z funduszy Unii Europejskiej na projekt „Zrównoważona, inteligentna mobilność – kluczem do transformacji regionu – Etap 1”, obejmujący m.in. budowę nowych odcinków velostrad nr 3 i 6 oraz zakup autobusów elektrycznych[92]. W kwietniu 2025 roku Metropolia przeznaczyła ponadto ok. 8 mln zł na dotacje dla gmin na przygotowanie dokumentacji i realizację kluczowych odcinków velostrad, w tym m.in. velostrady nr 3 w Tychach, nr 4 w Świętochłowicach, nr 5 w Bytomiu oraz nr 9 w Mysłowicach[29].
Według sprawozdania z wykonania budżetu za 2024 rok wydatki GZM obejmowały m.in. finansowanie budowy pierwszego, 4,4-kilometrowego odcinka velostrady nr 6 między Brynowem a Giszowcem oraz prace nad systemem roweru metropolitalnego[93]. W budżecie na 2025 rok zaplanowano z kolei prawie 50 mln zł na przygotowanie i budowę velostrad oraz ok. 47 mln zł na utrzymanie systemu Metrorower[94].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Metropolitalne studium systemu tras rowerowych dla GZM [PDF], Górnośląski Związek Metropolitalny [dostęp 2026-04-08] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-30] (pol.).
- 1 2 Metropolitalne standardy rowerowe to fikcja [online], Rowerowe Gliwice, 23 listopada 2018 [dostęp 2024-05-04] (pol.).
- 1 2 3 Śląskie: Gotowy audyt dawnych linii kolejowych pod kątem tras rowerowych [online], Portalsamorzadowy.pl, 9 grudnia 2016 [dostęp 2024-05-04] (pol.).
- ↑ Dawne linie kolejowe mają się zmienić w trasy rowerowe [online], Forsal.pl, 16 sierpnia 2016 [dostęp 2026-05-12].
- 1 2 Porozumienie w sprawie przygotowania metropolitalnej drogi rowerowej w obszarze GZM podpisane dnia 20 maja 2022 w Katowicach z udziałem: Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Miasta Katowice, Miasta Sosnowiec [PDF], 20 maja 2022 [dostęp 2024-02-24] (pol.).
- 1 2 Naczelny, Wiesz czym jest velostrada? Będzie szła również przez Zabrze [online] [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- 1 2 3 4 5 W Katowicach może powstać kilka autostrad rowerowych, ale najpierw metropolia musi się porozumieć z miastem [online], Katowice24 [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- 1 2 Velostradą z Katowic do Sosnowca i na Pogorię. Metropolia chce wybudować autostradę dla rowerzystów [online], Katowice24 [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- 1 2 3 4 Judyta Wieclawska, Rowerem z Katowic do Mysłowic i Sosnowca już niebawem nową velostradą [online], PortalKomunalny.pl, 6 kwietnia 2022 [dostęp 2023-01-13] (pol.).
- 1 2 3 Pierwsza w Katowicach velostrada, łącząca Brynów z Giszowcem gotowa. Dwa miesiące przed terminem [online], Infokatowice.pl, 5 grudnia 2024 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- 1 2 3 Metropolia inwestuje w velostrady. Znaczące dotacje dla Katowic, Mysłowic i Czeladzi [online], Metropolia GZM, 24 września 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Marcin Dworak, Standardy i wytyczne kształtowania infrastruktury rowerowej [online], Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, wrzesień 2022 (pol.).
- 1 2 Velostrada połączy miasta Śląska i Zagłębia. Koncepcja dla pierwszego etapu gotowa [online], Transport Publiczny [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- 1 2 3 Tomasz Raudner, 30-kilometrowa autostrada rowerowa ma połączyć Katowice z miastami Zagłębia [online], Śląski Biznes [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- 1 2 Kamil Zatoński, Velostrada. Metropolia planuje budowę trasy dla rowerów [online], Radio Piekary, 27 listopada 2019 [dostęp 2020-03-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-06] (pol.).
- ↑ Grzegorz Żądło, Velostradą z Katowic do Sosnowca i na Pogorię. Metropolia chce wybudować autostradę dla rowerzystów [online], Katowice24, 29 listopada 2019 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-29] (pol.).
- 1 2 3 4 Metropolia i CTL Maczki-Bór: kolejny krok w kierunku Velostrady [online], Metropolia GZM, 23 grudnia 2019 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Rowerowa autostrada z Katowic do Mysłowic i Sosnowca prawie gotowa [online], Ślązag.pl [dostęp 2023-01-13] (pol.).
- ↑ Velostradami z Katowic do Sosnowca i Mysłowic. Metropolia wybrała firmy, które wykonają koncepcje [online], Katowice24 [dostęp 2023-04-11] (pol.).
- 1 2 Przemysław Jedlecki, Metropolia Idei. Jak uratować velostradę z Katowic do Sosnowca? Zapraszamy na warsztaty i debatę [online], katowice.wyborcza.pl, 12 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-17] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 PAP, Velostrady na Śląsku. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia ma oferty czterech firm zainteresowanych budową [online], Dziennik Zachodni, 10 lutego 2023 [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- 1 2 Powstaną koncepcje techniczne dla dwóch odcinków velostrad. Umowy z wykonawcą podpisane [online], WKATOWICACH.eu, 5 lipca 2023 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Velostrada z Katowic do Sosnowca. Metropolia inicjuje konsultacje społeczne [online], Metropolia GZM, 11 czerwca 2024 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Osiedle zamiast autostrady rowerowej [online], Sieć Obywatelska Watchdog Polska, 28 kwietnia 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Case: Zielony Burowiec – velostrada [online], KATO-Protest.pl [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Nadchodzi rowerowa rewolucja! [online], Urząd Miejski w Sosnowcu, 24 marca 2026 [dostęp 2026-05-06].
- ↑ W Sosnowcu startuje rowerowa rewolucja [online], Serwis Województwa Śląskiego, 24 marca 2026 [dostęp 2026-05-06].
- ↑ Sojusz Organizacji Społecznych SOS Katowice, Raport. Systematyczne działania miasta Katowice powodują wzrost wartości działek na trasie velostrady nr 1 GZM Katowice-Sosnowiec, których odkupienie (przez miasto Katowice, ale za środki GZM) jest niezbędne dla realizacji pełnowartościowego projektu [online], 2 maja 2026 [dostęp 2026-05-06].
- 1 2 3 4 Velostrady GZM. 8 mln zł na budowę i projektowanie kluczowych odcinków velostrad [online], Silesion.pl, 1 kwietnia 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- 1 2 Velostrada nr 2 coraz bliżej. Miasto podpisało umowę na opracowanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego [online], Bytom.pl, 23 października 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Program Funkcjonalno-Użytkowy dla Velostrady nr 2 odebrany [online], Miasto Bytom - Metropolia GZM, 2 stycznia 2026 [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- ↑ Tychy i Katowice połączy velostrada. Powstały dwie koncepcje szybkiej drogi rowerowej [online], Nowiny Tyskie [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Amistad.pl, Velostrada - podpisanie umowy z Inżynierem Kontraktu [online], UM Tychy [dostęp 2025-07-05] (pol.).
- ↑ Będzie tyski odcinek velostrady [online], Radio Express, 4 lipca 2025 [dostęp 2025-07-05] (pol.).
- ↑ Rusza budowa tyskiego odcinka velostrady [online], Tychy.pl, 1 października 2025 [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- ↑ Aktualności [online], Miejski Zarząd Ulic i Mostów w Tychach [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- ↑ Velostrada - zaproszenie na konsultacje [online], Miejski Zarząd Ulic i Mostów w Tychach, 27 lutego 2026 [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- 1 2 Porozumienie w sprawie przygotowania metropolitalnej drogi rowerowej w obszarze GZM podpisane dnia 20.05.2022 r. w Katowicach z udziałem: Metropolii GZM, Miasta Chorzów, Miasta Gliwice, Miasta Katowice, Miasta Ruda Śląska, Miasta Świętochłowice, Miasta Zabrze [online], 20 maja 2022 [dostęp 2022-03-25] (pol.).
- ↑ Artur Kępa, Velostradą z Gliwic do Katowic przez Rudę Śląską [online], Ruda Śląska [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ 30 kilometrowa droga rowerowa z Gliwic do Katowic w programie metropolitalnych velostrad [online], Gliwice OdNowa [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Żaneta Mrozek-Siewierska, Co dla Gliwic w budżecie Metropolii? To m.in. nowe połączenie kolejowe i koncepcja velostrady [online], 24GLIWICE - Portal Gliwice | codziennie nowe informacje, 23 grudnia 2024 [dostęp 2025-07-05] (pol.).
- ↑ Barbara Bajus, Budowa velostrady ruszyła [online], UM Świętochłowice, 23 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-05] (pol.).
- ↑ Miliony na velostrady. Powstają bezkolizyjne autostrady dla rowerów [online], Portalsamorzadowy.pl, 29 kwietnia 2025 [dostęp 2025-07-05] (pol.).
- ↑ Velostrada nr 5 połączy Bytom i Tarnowskie Góry. MZDiM odebrał Program Funkcjonalno-Użytkowy [online], Miasto Bytom - Metropolia GZM, 5 stycznia 2026 [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- 1 2 Velostrada nr 5 połączy Bytom i Tarnowskie Góry. Umowy na opracowanie Programów Funkcjonalno-Użytkowych podpisane [online], Bytom.pl, 28 października 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- 1 2 3 Porozumienie w sprawie przygotowania metropolitalnej drogi rowerowej w obszarze GZM podpisane dnia 20.05.2022 r. w Katowicach z udziałem: Metropolii GZM, Miasta Katowice, Miasta Mysłowice [PDF], 20 maja 2022 [dostęp 2024-03-25] (pol.).
- ↑ Telewizja Polska S.A., Katowice zamawiają budowę velostrady między dzielnicami Giszowiec i Brynów [online], katowice.tvp.pl [dostęp 2023-11-06] (pol.).
- ↑ Polska, Bliżej pierwszej velostrady w Katowicach. Miasto wyłoniło wykonawcę [online], Śląski Biznes [dostęp 2024-02-15] (pol.).
- ↑ Rozpoczęła się budowa pierwszej velostrady w Katowicach. Powinna być gotowa jeszcze w tym roku [online], Katowice24 [dostęp 2024-03-28] (pol.).
- 1 2 3 Katowice, Mysłowice i Czeladź – Metropolia inwestuje w velostrady [online], Związek Miast Polskich, 22 października 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Uchwała Nr XXVI/576/26 Rady Miasta Mysłowice z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Mysłowice [online], Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Mysłowice, 12 lutego 2026 [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- 1 2 3 Porozumienie w sprawie przygotowania metropolitalnej drogi rowerowej w obszarze GZM podpisane dnia 20.05.2022 r. w Katowicach z udziałem: Metropolii GZM, Miasta Będzin, Miasta Czeladź, Miasta Dąbrowa Górnicza, Miasta Sosnowiec [online], 20 maja 2022 [dostęp 2022-03-25] (pol.).
- ↑ 67,3 mln zł na budowę velostrady! [online], Sosnowiec łączy, 18 sierpnia 2025 [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- ↑ Uchwały - Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Metropolitalny Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii [online], Biuletyn Informacji Publicznej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- ↑ Metropolitalny Program Działań Strategicznych [online], Biuletyn Informacji Publicznej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- ↑ Rejestry umów - Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Metropolitalny Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii [online], Biuletyn Informacji Publicznej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii [dostęp 2026-04-08] (pol.).
- ↑ Velostrada nr 9 w Mysłowicach. Metropolia daje 2 mln zł na uregulowanie spraw gruntowych - Metropolia GZM [online], 26 listopada 2024 [dostęp 2024-11-26] (pol.).
- ↑ Rowerem po torach. Na Śląsku w miejscu nieczynnych linii kolejowych zbudują rowerową autostradę [online], nextgazetapl, 17 sierpnia 2016 [dostęp 2026-05-12].
- 1 2 3 4 Justyna Przybytek- Pawlik, Velostrada po śladzie kolei piaskowych? Władze Katowic odpowiedziały na pomysł społeczników [online], Dziennik Zachodni, 28 kwietnia 2016 [dostęp 2026-05-12].
- ↑ Stare linie wąskotorówek dla rowerów - Serwis Województwa Śląskiego [online], slaskie.pl [dostęp 2024-05-04] (pol.).
- ↑ Krzysztof Chmielewski, Velo Silesia – Velostrada połączy nasze miasta? [online], MojChorzow.pl, 5 czerwca 2016 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Ilona Hałucha, Velo Silesia – śląski projekt rowerowy [online], edroga.pl, 26 września 2019 [dostęp 2020-02-10] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-12] (pol.).
- ↑ Krzysztof Chmielewski, Velo Silesia coraz bardziej realna [online], MojeKatowice.pl, 22 grudnia 2016 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Justyna Przybytek-Pawlik, Rowerowa autostrada połączy Katowice z Chorzowem? ZDJĘCIA, WIDEO Program Velo Silesia [online], Dziennik Zachodni, 1 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-29] (pol.).
- 1 2 Przemysław Jedlecki, Katowice straciły szansę na budowę „autostrady” dla rowerów [online], Wyborcza.pl | Katowice, 8 grudnia 2017 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
- ↑ Chronologia wydarzeń - Zielony Burowiec - Dzielnica Katowic [online], zielony-burowiec.pl [dostęp 2024-05-04] (pol.).
- 1 2 Monika Cygnarowska, Metropolia chce sprawdzić tereny pod budowę velostrady [online], Twoje Zagłębie, 23 grudnia 2019 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-22] (pol.).
- ↑ Metropolia przygotowuje się do audytu terenów pod budowę Velostrady [online], Metropolia GZM, 19 grudnia 2019 [dostęp 2020-01-29] (ang.).
- ↑ Uchwała nr 103/2022 Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii z dnia 13 kwietnia 2022 r. w sprawie przyjęcia aktualizacji opracowania pod nazwą „Plan działań GZM w zakresie przygotowania realizacji Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych” [PDF] [online], Biuletyn Informacji Publicznej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, 13 kwietnia 2022, s. 4 [dostęp 2026-05-12].
- ↑ W Katowicach może powstać kilka autostrad rowerowych, ale najpierw metropolia musi się porozumieć z miastem [online], Katowice24 [dostęp 2021-04-14] (pol.).
- ↑ Metropolia planuje budowę autostrady dla rowerów [online], Metropolia GZM, 27 listopada 2019 [dostęp 2020-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Adrian Kowol, ZA.270.21.2019 – Przetargi – Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Metropolitalny Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii [online], Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Metropolitalnego Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, 27 listopada 2019 [dostęp 2020-03-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-29] (pol.).
- ↑ Tomasz Raudner, Gdzie powstanie rowerowa autostrada? Będzie audyt terenów pod velostradę [online], SlaskiBiznes.pl, 27 grudnia 2019 [dostęp 2020-03-06] [zarchiwizowane z adresu 2021-08-06] (pol.).
- ↑ GZM. Umowa na przygotowanie koncepcji Velostrady podpisana [online], Transport Publiczny [dostęp 2020-03-15] (pol.).
- ↑ Velostrada połączy miasta Śląska i Zagłębia. Koncepcja dla pierwszego etapu gotowa [online], Transport Publiczny [dostęp 2021-04-14] (pol.).
- ↑ Chcą wybudować rowerowe autostrady na Śląsku i w Zagłębiu. Mieszkańcy czekają na to od dawna [online], Fakt, 17 marca 2021 [dostęp 2021-04-14] (pol.).
- ↑ Velostrada połączy miasta Śląska i Zagłębia. Koncepcja dla pierwszego etapu gotowa [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2026-05-12].
- ↑ Velostrada połączy miasta Śląska i Zagłębia. Koncepcja dla pierwszego etapu gotowa [online], Transport Publiczny [dostęp 2021-08-06] (pol.).
- 1 2 a, Katowice zbudują pierwszą velostradę. Właśnie przejęły teren po kolei piaskowej [online], Śląski Biznes [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Katowice ogłosiły przetarg na projekt autostrady rowerowej [online], portal.katowice.pl [dostęp 2021-08-05] (pol.).
- ↑ 120 km Velostrad w GZM. Miasta GZM wchodzą w etap realizacji pierwszych czterech dróg – Metropolia GZM [online], 20 maja 2022 [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Katowice na rowery [online], katowice.eu [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Powstanie Velostrada z Katowic do Mysłowic. Metropolia podpisała umowę [online], Eska.pl [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- 1 2 Adrian R. Sklorz (red.), Opinia nt. wariantów zabudowy mieszkaniowej na terenach po byłej linii kolejowej w dzielnicy Burowiec (wer. 1.0.4), Stowarzyszenie Prawo-Ekologia-Zdrowie ● Katowice, 2 grudnia 2022 (pol.).
- ↑ Michalina Bednarek, Velostrada ma prowadzić przez Katowice Burowiec. Mieszkańcy ostrzegają radnych [online], katowice.wyborcza.pl [dostęp 2023-02-13] (pol.).
- ↑ PAP, Velostrady na Śląsku. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia ma oferty czterech firm zainteresowanych budową [online], Dziennik Zachodni, 10 lutego 2023 [dostęp 2023-02-13] (pol.).
- ↑ Zabudowa jednorodzinna zamiast wielorodzinnej. Po protestach Pietrzak mocno obcina inwestycję z lex deweloper [online], Katowice24 [dostęp 2023-02-13] (pol.).
- ↑ Velostrada czy deweloperka? Mieszkańcy Burowca nie poddają się w walce o tereny zielone [online], Silesia24.pl [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Petycja – Velostrada – Zielony Burowiec – Dzielnica Katowic [online], zielony-burowiec.pl [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Marcelina Przystał-Skarżyńska, Katowice: Velostrada czy osiedle? Mieszkańcy Burowca alarmują [WIDEO] [online], TVS.pl, 27 lipca 2022 [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Magdalena Zmysłowska, Betonoza i bloki, zamiast velostrady Katowice-Sosnowiec? GZM: Liczymy na porozumienie [online], Śląski Biznes [dostęp 2023-02-23] (pol.).
- ↑ Rafał Kulig, Nowe velostrady i autobusy elektryczne: GZM pozyskała 56 mln zł z funduszy UE [online], TVS.pl, 8 stycznia 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Zarząd GZM z absolutorium za wykonanie budżetu za 2024 rok [online], Metropolia GZM, 16 czerwca 2025 [dostęp 2025-12-05] (pol.).
- ↑ Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia z budżetem na 2025 rok [online], Metropolia GZM, 18 grudnia 2024 [dostęp 2025-12-05] (pol.).